Кіріспе

Канадалық саясаткер, румындық олимпиадалық қылышбаз Пол Джон Марк Сабо (1948 жылдың 10 мамырында туған) – канадалық саясаткер. Ол 1993 жылдан 2011 жылға дейін Либералдық партиядан Миссиссага Оңтүстік сайлау округін өкілдік еткен Канада Төменгі палатасының бұрынғы депутаты.

Ерте өмір және білім

Сабо Онтарионың Торонто қаласында дүниеге келген. 1970 жылы Батыс Онтарио университетінен ғылым бакалавры дәрежесін алды. 1970 жылдан 1974 жылға дейін Торонтодағы Price Waterhouse компаниясында бухгалтер болып жұмыс істеді және 1973 жылы Канаданың дипломдалған бухгалтерлер институтынан сертификат алды. 1975 жылы Йорк университетінен МВА (бизнес басқару магистрі) дәрежесін алды. 1975-1976 жылдары Heede International Ltd. корпоративтік бақылаушысы болды және 1977-1983 жылдары TransCanada Pipelines Ltd. қаржы директоры қызметін атқарды. Содан кейін 1984 жылдан 1990 жылға дейін Онтарионың біріккен кооперативінде корпоративтік қазынашы болып жұмыс істеді, содан кейін Миссиссаугада жеке есеп практикасын ашты. Сабо сонымен қатар тоғыз жыл бойы Миссиссауга ауруханасының вице-төрағасы және директоры, бес жыл бойы зорлық көрген әйелдерге арналған Interim Place баспанасының директоры және бес жыл бойы Пил аймақтық тұрғын үй басқармасының директоры болып қызмет етті.

Саясат

Сабо ұзақ уақыт бойы Либералдық партиямен байланыста болды. Ол партияның Миссиссага-Оңтүстіктегі 1980 және 1984 жылғы федералды сайлауларда кандидат болды, екі жағдайда да Прогрессивті консервативті Дон Бленкарннан жеңілді (бірінші рет 473 дауыспен, екінші рет үлкен айырмашылықпен). Сабо алғаш рет 1993 жылғы сайлауда Бленкарн мен реформатор Джон Венстраны айтарлықтай үлкен артықшылықпен жеңіп, сайланды. Ол 1997 жылғы сайлауда реформатор Джо Пешисолидоны (кейіннен Либералдық партияның депутаты болды) және ПК кандидат Дик Баррды жеңіске ұшыратып, қайта сайланды. Ол 2000 жылғы сайлауда да жеңіске жетті. Сабо Либералдық партияның консервативті көзқарастағы белгілі мүшелерінің бірі ретінде танымал. Ол абортқа қарсы және дәстүрлі отбасылық құндылықтардың жойылуы туралы екі еңбек жазды: «Дәлелді фактілер» және «Мықты отбасы – мықты ел». Сабо сонымен қатар Либералдық партия ішіндегі оппозицияны басқарып, репродуктивті технологияларға қатысты заңға 50-ден астам түзету ұсынды – клондау, шектік жасушаларды зерттеу, жануарлар мен адам гибридтері және т.б. Ол заң жобасының соңғы нұсқасын өзгертуге үлкен үлес қосты, нәтижесінде оның 5 маңызды түзетуіне Палата қолдау көрсетті. Ол сондай-ақ бір жынысты некеге қарсы болды. 2004 жылы Сабо абортқа қарсылығы үшін Жозеф П. Боровский сыйлығымен марапатталды. Сабо балалар мәселелерін де қолдады және әйелдер мен балаларды зорлық-зомбылыққа ұшыратқандарға қатаң жазалар беру мақсатында жеке депутаттық заң жобасын ұсынды. Ол аналық және әкелік демалысқа көбірек қаржы бөлуді жақтады. Оның көзқарастары да әлеуметтік консерватизмнің ықпалында. Ол тек отбасы институтын нығайту ғана кедейлік мәселесіне тиімді шешім таба алады деп сенді. Аталған екі еңбекке қоса, Сабо тағы төрт монография жазды: «Үй ішіндегі зорлық-зомбылыққа төзімділік», «Бала кедейлігін шешу», «Жүктілік кезінде алкогольге тәуелділік – нағыз мидың құрғауы», «Шектік жасушалардың этикасы мен ғылымы». Оның барлық 6 кітабын paulszabo.com сайтында қарауға болады. Сабо ешқашан министрлікке тағайындалмады, бірақ 2000 жылдан 2003 жылға дейін Қоғамдық жұмыстар және үкіметтік қызметтер министрінің парламенттік хатшысы болып қызмет етті. Сонымен қатар, ол төрт жыл бойы Канада-Тайвань парламенттік достық тобының төрағасы болды. 2004 жылы Сабо Миссиссага-Оңтүстіктегі Либералдық партияның кандидаттығына Шарль Сузадан күрделі қарсылық кездестірді. Сузаны Либералдық партияның сол қанаты, ал Сабоны оң қанаты қолдады. Сабо 966 дауысқа 838 дауыспен жеңіске жетті. Бұл кандидаттық Сабо үшін 2004 жылғы сайлау кампаниясындағы ең қиын сынақ болды. Жаңа құрылған Канада консервативтік партиясы оның сайлау округін нысанаға алғанымен, Сабо 50%-дан астам қолдаумен қайта сайланды. 2006 жылғы сайлауда Сабо консервативті кандидат Фил Гриннің (ол 2004 жылы да консерваторлар үшін кандидат болған) күшті қарсылығына тап болды, бірақ барғанда 2000-нан астам дауыспен жеңіске жетті. Алайда, Либералдық партия орындарын жоғалтып, Ресми оппозицияға айналды, ал консерваторлар азшылық үкімет құрды. 2008 жылдың 14 қазанында Сабо Хью Аррисонды жеңіп, қайта сайланды. Сабо 2011 жылдың 2 мамырында өткен сайлауда жеңілді, онда консерваторлар көпшілік дауысқа ие болды, ал либералдар парламентте үшінші партия деңгейіне түсті.

Құрметтер

Айта кетерлігі, Сабо 38-ші Парламентте ең көп сөз айтқан депутат болып анықталды – 154 683 сөз. Ол сондай-ақ 39-шы Парламентте сөйлеу бойынша бірінші орынды, ал 40-шы Парламентте екінші орынды иеленді. Парламент мүшесі ретінде өткен 17 жылында ол Палатада 2000-нан астам рет сөз сөйледі. 2006 жылғы 21 қарашада Сабо Оттавадағы Ұлттық галереяда өткен Жылғы Парламентарий сыйлығының бірінші салтанатында «Ең еңбекқор» Парламент мүшесі деп танылды. Macleans, l'Actualite және Dominion институтының қолдауымен, таңдау Ipsos Reid жүргізген барлық 306 қазіргі Парламент мүшелерінің сауалнамасы негізінде жасалды. 2007 жылғы 21 қарашада Сабо Оттавадағы Chateau Frontenac қонақ үйінде өткен салтанатта екінші жыл қатарынан осы сыйлықпен марапатталды. 2009 жылғы 14 мамырда ол Парламент төбесінде өткен салтанатта үшінші жыл қатарынан осы марапатты алды. 2009 жылғы шілдеде, оның мансаптық жетістіктері мен қоғамға қосқан үлесін ескере отырып, ол Онтарионың Дипломдық бухгалтерлер институтының мүшесі болып сайланды. FCA атағы – бухгалтерлік мамандықтағы ең жоғары құрмет. 2011 жылғы 6 желтоқсанда ол қоғамға ұзақ жыл қызмет еткені және Ротари ұйымының жұмысына үздіксіз қолдау көрсеткені үшін Rotary International Paul Harris стипендиясымен марапатталды. Оның көптеген төрағалық лауазымдарының ішінде, Ақпаратқа қол жеткізу, жеке өмір және этика жөніндегі Төменгі палатаның тұрақты комитетінің төрағасы – бұл комитет көбінесе «Этика комитеті» деп аталады – 2007 жылдың соңы мен 2008 жылдың басында кеңінен танылды, себебі комитет бұрынғы премьер-министр Брайан Малруни мен неміс-канад азаматы Карльхейнц Шрайбер арасындағы қаржылық және бизнес қарым-қатынастарын қарау үшін шақырылды.