Кіріспе

Тасымалдау кезінде жүкті тиеу және бекітуге қолданылатын материалдар.

Дуннаж – жүкті тиеу және бекіту үшін қолданылатын арзан немесе қалдық материалдар; кең мағынада, саяхат кезінде бірге алынып жүретін түрлі-түрлі жүктерді білдіреді. Бұл термин, сондай-ақ, көліктің толық жүктелмеуін болдырмау үшін қолданылатын, маңыздылығы төмен жүкке де қатысты болуы мүмкін. Өндірілген тауарларды тасымалдау контекстінде, дуннаж – тауардың тасымалдау барысында зақымдануын болдырмау үшін қораптың, қаптың немесе басқа да контейнердің ішіндегі қорғаныш ретінде қолданылатын орау материалы. Бұл материалдарға көпіршікті пленка, жиналған, бүктеліп немесе тілімделген қағаз, пенопласт, ауа толтырылған қаптар және басқа материалдар жатады.

Халықаралық заңдар

Кемеден жүк түсіргенде, кейде дұңғырдың не істеу керектігі туралы мәселе туындайды. Кейде импортталған ағашқа кедендік баж салығы немесе шетелдік жәндіктердің теңізге таралуын болдырмау үшін карантиндік ережелерге байланысты дұңғырды жағаға түсіруге болмайды, соның салдарынан қажетсіз дұңғыр көбінесе жасырын түрде теңізге тасталады, бұл аймақтағы ағаш қалдықтарының көлемін арттырады. АҚШ және халықаралық заңнамаға (MARPOL 73/78) сәйкес, кемелердің жағалауға дұңғыр тастауы заңсыз. Қазіргі уақытта Халықаралық өсімдіктерді қорғау конвенциясы (IPPC) – халықаралық реттеуші мекеме, 134 қол қойған мемлекетінен ISPM 15 стандартын сақтауды талап етеді, ол барлық дұңғырды жылумен өңдеуді немесе пестицидтермен дезинфекциялауды және аккредиттелген таңбамен белгілеуді міндеттейді. Шетелдік жәндіктердің құрлық арқылы кіріп, экожүйенің құрылымын бұзып, тіпті егінге зиян келтірген жағдайлар болған.

Құрылыс

Құрылыста дунаж көбінесе пайдаланылған ағаш немесе бір рет қолданылатын материал болып табылады, оның мақсаты – құрылыс материалдарын жерден көтеріп, вилочный жүк көтергіштер мен арқандарға қол жеткізуді қамтамасыз ету, сондай-ақ оларды ауа-райынан қорғау. Дунаж сондай-ақ механикалық жабдықтарға арналған құрылымдық платформаны да білдіре алады. Әдетте, бұл ғимараттың шатырында орналасқан ашық металл конструкциялар болып табылады, олар тіректерге немесе қабырғалық қабырғаларға орнатылған металл арқалықтардан тұрады. Олар жабдықты шатырдан көтеру үшін қолданылады, мысалы, шатырдың өзіне және жабдыққа техникалық қызмет көрсетуге немесе шатырда жиналатын қар мен жаңбырдан жабдықты қорғау үшін. Мұндай жағдайда дунаж әдетте қолдау көрсетіліп жатқан жабдықтың қызмет ету мерзімі бойына ғимарат құрылысының тұрақты бөлігі болып табылады.

Дуннаждық қаптар

Дуннаждық қаптар – тасымалдау кезінде жүкті тұрақтандыру, бекіту және қорғау үшін қолданылатын ауа толтырылған қаптар. Жүктің арасындағы бос кеңістіктерге дуннаждық қаптар салынады. Дуннаждық қаптарды көліктің барлық түрлерінде пайдалануға болады: автомобиль, теміржол, теңіз және әуе. Дуннаждық қаптар бөлшектерді қорғау және бекіту үшін, сондай-ақ, нұсқау ретінде қолданылады. Олар автомобиль, аэроғарыш, электроника және басқа да салаларда кеңінен қолданылады. Алғашқыда жүк көліктеріндегі паллеттерді бекіту үшін резеңке қаптар пайдаланылған. Кейіннен олар пластик қапшық ішіндегі крафт қағаз қаптарға айналды. Металл белбеулердің танымалдылығы төмендегендіктен, көптеген компаниялар қазір полиэтилен немесе винилден жасалған қаптарды қолданады, себебі олар арзан. Қаптың мөлшерін бос кеңістікке сәйкес келтіру маңызды. 1950 жылдары АҚШ-тың бірнеше теміржол жүк тасымалдаушылары жүк тасымалдау кезінде жүктің жылғауына жол бермеу үшін жүк бекіту құрылғыларымен жабдықталған вагондарды пайдалана бастады. Мұндай вагондар көбінесе "Зақымсыз" немесе жай ғана "DF" деп белгіленген. Ішкі жабдық клиенттер ұсынған дуннаждың қажеттілігін азайтуға көмектесті. 21-ғасырда Amazon компаниясы қоршаған ортаға тигізетін зиянды, жүк салмағын және қаптама материалдарының құнын азайту мақсатында қаптама кезінде дуннаждық қаптарды ауамен толтыруды бастады.

Кемелер

Кемелердің жүк қоймаларында жүкті бекітуге арналған дунаж, "көкшелер" құрайтын ағаш тақталардан қазіргі заманғы механикалық, серіппелі тірек-ұя жүйелеріне дейін дамыды. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің (CLF) соғыс-логистикалық күштерінің кемелерінде қолданылатын "пого таяқшалары" осының жарқын мысалы. Олар кемеде жүрген кезде тауарларды, қосалқы бөлшектерді, жөндеуге қажетті бөлшектерді, оқ-дәрілерді, қару-жарақтарды, сондай-ақ банкалар мен барабандардағы сұйықтықтарды жеткізуге мүмкіндік береді. Дунаж жүк қоймасындағы жүкті бөліп, кеменің қозғалысына байланысты жүктің ығысуына кедергі келтіреді.

Кеме жасау

Кеме құрылысы барысында, "дюнаж" термині кемеге кірмейтін және құрылысы аяқталған соң кемеде қалмайтын дәнекерлеу машиналарын, шлангтарды, баспалдақтарды және мұражайларды сипаттау үшін жиі қолданылады.

Терминнің әртүрлі қолданылуы

Жабдықтаушылар мен жүкті жинаушылар кемпингтік жабдықтар мен азық-түлік сияқты жүк тасығанда, бірақ жолаушы тасымалдамағанда "дұнаж" терминін қолданады. Балық аулау торларында "дұнаж" желінің шеттерін нығайтуды білдіруі мүмкін. Тарихи түрде, Ұлыбританияда бұл сөз теңізшінің жеке заттарын атау үшін кеңінен қолданылған, мысалы: "Дұнажыңды жинап, бірінші сержантқа есеп бер". Көптеген өндіріс орындарында "дұнаж" термині дайын өнімдеріне арналған контейнерлер мен қаптаманы білдіреді. Бұл ағаш қораптар немесе болат жәшіктерден бастап, сым себеттер мен пластикалық науаларға дейін болуы мүмкін. Әдетте, мұндай қаптама нақты өндірілген өнімді ұстау үшін жасалады және ол өндіріс орнының талаптарына сәйкес келеді. Кейбір кемелерде бұл адам қалдықтарын білдіретін эвфемизм ретінде қолданылады.