Нью-Йорк қаласындағы Америка халық өнері мұражайы

Кіріспе

Манхэттендегі мұражай, Нью-Йорк

Америка халықтық өнер мұражайы – Нью-Йорк қаласының Манхэттенінің Жоғарғы Батыс жағында, 2 Линкольн алаңында, 66-шы көшедегі Колумбус авенюімен орналасқан өнер мұражайы. Бұл – халықтық өнердің эстетикалық құндылығына және АҚШ-тағы және шетелдегі заманауи, өзімен-өзі үйренген суретшілердің шығармашылық өрнегіне арналған жетекші мекеме. Оның қорында 18-шы ғасырдан бастап бүгінгі күнге дейінгі 8000-нан астам зат бар. Бұл туындылар дәстүрлі халық өнерін де, заманауи өзімен-өзі үйренген суретшілердің және Art Brut өнерінің де жұмыстарын қамтиды. Мұражай үздіксіз көрмелерінде, білім беру бағдарламаларында және насихаттау жұмыстарында формалды көркемдік білімі жоқ адамдардың шығармашылық қабілеттерін көрсетеді. Кіру ақысыз. Мұражайға жыл сайын 130 000-нан астам келуші келіп, рекордтық деңгейге жетті.

Тарих

1961 жылы уақытша жарғы алғаннан бері Америка халықтық өнер мұражайы өз миссиясы мен құзырын үнемі кеңейтіп келеді. Басында мұражайда тұрақты коллекция, қор және ғимарат болмаған. Осы институционалдық құрылымдар болмағанмен, құрылтайшы сенімгерлер Джозеф Б. Мартинсон мен Адель Эрнесттің көзқарасы болды: американдық халық өнерін түсіну мен бағалауды дамыту. Мұражайдың 60 жылдық тарихында бұл мақсат орындалды. Музейдің дамушы миссиясы халықтық өнерді халықаралық деңгейде түсінудің өзгеруін көрсетеді. Алғашқы кезде белгілі болған Ерте Америка халық өнерінің мұражайы 1961 жылы 49-шы Батыс 53-ші көшедегі жалға алынған кеңістікте алғашқы көрмесін өткізді. Мұражай коллекциясы 1962 жылы Америка туы түріндегі қақпамен, елдің жүз жылдығын атап өтумен басталды. Бұл сыйлық мұражайдың солтүстік-шығыс Америкадағы XVIII және XIX ғасырлардағы халықтық өнерге назар аударғанын көрсетті. 1966 жылы тұрақты жарғы алғаннан кейін мұражай өзінің атын және миссиясын кеңейтті. Америка халық өнерінің мұражайы ретінде ол американдық халық өнерінің дәстүрлі анықтамаларынан тыс көрінді. Оның көрмелері мен коллекциялары Америкадағы халық өнерінің барлық аспектілерін - солтүстік, оңтүстік, шығыс және батысты бейнелей бастады. Құрылтайшы куратор Герберт В. Хемфилл-кіші халық өнерінің ұғымын дәстүрлі, пайдалы және қоғамдық көріністерден асырып жіберді. Оның басшылығымен музей дәстүрлі және қазіргі заманғы халық өнерінің салаларындағы ерекше және индивидуалистік өнер туындыларын қолдауға кірісті. Осылайша мұражай ХХ ғасырдағы халық шығармашылығының жаңа дәуірін бастады. 1990 жылдарда американдық халық өнерінің әртүрлілігі мен көпмәдениеттілігіне жаңа көңіл бөлінді. Мұражай көбірек жан-жақты көзқараспен, көрмелер мен тұрақты коллекцияларда африкалық американдық және латындық өнер туындыларын ұсына бастады. Директор Жерард С. Верткин американдық халық өнерінің ортақ мұрасы ретінде жариялады: этностық шовинизмді немесе нәсілдік бөлінуді көтермейтін жолмен әртүрлілікті бағалауды насихаттау. Мұражай өзінің кеңейтілген көзқарасын 1998 жылы қазіргі заманғы орталықтың құрылуымен нығайтты. 2001 жылы мұражайда Генри Даргердің 24 шығармасы, сондай-ақ кітаптар, суреттер, эскиздер мен бастапқы материалдар жинағы орналастырылды. 2001 жылы мұражай өзінің қазіргі атын - Америка халық өнерінің мұражайы деп таңдады. Американың халықтық өнерін тек халықаралық жағдайда ғана толық түсінуге болатынын мойындап, «Америка» сөзі мұражайдың орналасуын, басымдығын және басты меценаттығын білдіреді, бірақ ол жинаған, түсіндірген немесе ұсынған өнердің түрін шектемейді. Музейдің қазіргі бағдарламалары осы бағыттың өзгеруін көрсетеді. Бұрынғы көрмелерге Латын Америкасының, Англияның, Норвегияның және басқа да елдер мен құрлықтардың халық өнерлері кірді. Музейдің миссиясы дамыған сайын, тұрақты үй құруға тырысуы да дамыды. 1979 жылы мұражайдың қамқоршылар кеңесі Батыс 53-ші көшедегі 49-шы Батыс 53-ші көшедегі мұражайдың жалға алынған бөлмелеріне іргелес екі таунхаусты сатып алды. 1984 жылы Батыс 53-ші мүлікті дамытуды күтіп тұрған кезде, мұражай 125 Батыс 55-ші көшедегі бұрынғы көлік үйінен көрмелер мен білім беру бағдарламаларын ұйымдастыруды жалғастырды. Бес жылдан кейін мұражайдың жаңа филиалы - Ева және Моррис Фельд галереясы Нью-Йорктегі Линкольн скверінің 2-үйінде, Линкольн сахналық өнер орталығынан қарама-қарсы жерде ашылды. 2001 жылы 45–47 Батыс 53-ші көшеде жаңа ғимарат ашылды. Тод Уильямс пен Билли Цин 53-ші көшедегі ені 40 фут, ұзындығы 100 фут жер бетіндегі сегіз қабатты ғимаратты жобалады. 2001 жылдан 2011 жылға дейін орталық кеңістік мұражайдың негізгі филиалы ретінде қызмет етті. Алайда, жоғарыдан жоғары бонд төлемдерімен бетпе-бет келген мұражай орталықтағы бөлімшесін Заманауи өнер мұражайына сатып жіберді. Музей кеңейту жұмысына байланысты ғимаратты бұзуды жоспарлап отырғанын мәлімдегенде, бұл мәселеге қатысты наразылық пен айтарлықтай талқылау болды, бірақ мұражай түпнұсқалық жоспарларын жүзеге асырды. Ғимарат 2014 жылы қиратылды, бірақ бірегей металл қасбеті MoMA-да сақталды. Сатудан кейін Америка халықтық өнер мұражайы өзінің Линкольн скверіндегі 2-ші ғимаратын негізгі көрме және дүкен кеңістігі ретінде пайдаланды. 2014 жылы мұражайдың мұрағаты, кітапханасы және әкімшілік қызметкерлері Куинстің Лонг Айленд қаласына көшірілді. 2017 жылдың қыркүйегінде музей Лонг-Айленд қаласындағы ғимаратында «Өзін-өзі үйреткен данышпандар галереясын» ашты. STG галереясы мұражай коллекциясынан тематикалық көрмелерде өнерді көрсетеді, олар әрбір бірнеше айда ауысады. STG галереясының қаржысының көп бөлігін Генри Люс қоры қамтамасыз етеді. Қазіргі уақытта ол жабық, қайта ашылу күні белгісіз.

Since receiving a provisional charter in 1961, the American Folk Art Museum has continually expanded its mission and purview. At its inception, the museum lacked a permanent collection, an endowment, and a building. Despite lacking these institutional fixtures, founding Trustees Joseph B. Martinson and Adele Earnest had a vision: the advancement of the understanding and appreciation of American folk arts. In the museum's nearly sixty year history, this dedication has held true. The museum's evolving mission reflects the shifting understanding of folk art internationally. The Museum of Early American Folk Arts, as it was known initially, held its first exhibition in a rented space on 49 West 53rd Street in 1961. The museum's collection was launched in 1962 with the gift of a gate in the form of an American flag, celebrating the nation's centennial. The gift reflected the museum's early focus on eighteenth and nineteenth century vernacular arts from the northeast America. In 1966, after receiving a permanent charter, the museum expanded its name and mission. As the Museum of American Folk Arts, it looked beyond the traditional definitions of American folk art. Its exhibitions and collection began to reflect “every aspect of the folk arts in America – north, south, east, and west.” Founding curator Herbert W. Hemphill Jr. “expanded the notion of folk art beyond traditional, utilitarian, and communal expressions.” Under his direction, the museum began to champion idiosyncratic and individualistic artwork from the fields of traditional and contemporary folk art. In doing so, the museum ushered in a new era in the field of twentieth century folk art. The 1990s brought new focus to the diversity and multiculturalism of American folk art. Offering a more inclusive vision, the museum began to present African American and Latino artworks in their exhibitions and permanent collections. Director Gerard C. Wertkin announced American folk art's common heritage as “promoting an appreciation of diversity in a way that does not foster ethnic chauvinism or racial division.”

The museum further established its broadened outlook with the 1998 formation of the Contemporary Center, a division of the museum devoted to the work of 20th and 21st century self taught artists, as well as non American artworks in the tradition of European art brut. In 2001, the museum opened the Henry Darger Study Center to house 24 of the self taught artist's works, as well as a collection of his books, tracings, drawings, and source materials. In 2001, the museum chose its current name, American Folk Art Museum. Recognizing that American folk art could only be fully understood in an international context, the word American functions as an indication of the museum's location, emphasis, and principal patronage rather than as a limitation on the kind of art it collects, interprets, or presents. The museum's current programming reflects this shift in focus. Past exhibits have included folk arts of Latin America, England, Norway, among other countries and continents. As the museum's mission developed, so did its effort to establish a permanent home. In 1979, the museum's Board of Trustees purchased two townhouses on West 53rd Street, adjacent to Museum's rented quarters at 49 West 53rd Street. In 1984, while waiting to develop the West 53rd properties, the museum continued to organize exhibitions and educational programs from a former carriage house at 125 West 55th Street. Five years later, a new branch of the museum, the Eva and Morris Feld Gallery, opened at 2 Lincoln Square, New York, opposite Lincoln Center for the Performing Arts. In 2001, a new building on 45–47 West 53rd Street was opened. Tod Williams and Billie Tsien designed an eight level building on a forty foot wide, one hundred foot long site on 53rd Street. From 2001 to 2011, the midtown space served as the museum's main branch. However, facing increasingly high bond payments, the museum sold the midtown branch to the Museum of Modern Art. When MoMA announced that it was going to demolish the building in connection with its expansion, there was outcry and considerable discussion about the issue, but the museum ultimately proceeded with its original plans. The building was demolished in 2014, though the unique metal façade was preserved in storage by MoMA. Following the sale, the American Folk Art Museum used its facility at 2 Lincoln Square as its main exhibition and shop space. In 2014, the museum's archives, library, and administrative staff moved to Long Island City, Queens. In September 2017, the museum opened the Self Taught Genius Gallery at its facility in Long Island City. The STG gallery shows art from the museum's collection in thematic exhibitions that change every few months. The STG Gallery is funded in large part by the Henry Luce Foundation. It is temporarily closed, with no stated reopening date.

Жинақ

"Нью-Йорк қаласының ұлы қазыналарының бірі" саналатын мұражайдың 7000-нан астам экспонаттары көбінесе сыйлықтар арқылы жинақталған. Әртүрлі техникаларды қамтитын жинақта 1200-ден астам холст немесе тақтадағы картиналар, 1500 сурет және қағаздағы жұмыстар, 1000 мүсін, 1000 тоқыма бұйым, 200 керамикалық зат, 100 жиһаз, 300 әсемдік заттар, сондай-ақ Ерте Америкалық сәндік қоғамынан алынған заттар мен екі ірі архитектуралық модель бар. Мұражайда кең ауқымды мұрағаттар, суретшілер туралы ақпараттар, фильмдер, жазбалар, фотосуреттер, түпнұсқа зерттеулер, тарихи құжаттар және басқа да құнды заттар сақталған. Ең бастысы, мұражайда өзін-өзі оқытқан суретші Генри Даргердің мұрағаттық материалдарының ең ірі жинағы бар. Жинақ, Шелдон Пек, Амми Филлипс, Аса Эймс, Сэмюэл Аддисон Шут және Рут Уиттиер Шуттың ерте портреттерінен бастап, шүберектер мен мектеп оқушыларының тігін жұмыстары, жиһаз, ауа райын көрсететін бұйымдар, Торнтон Диал, Моррис Хиршфилд, Мартин Рамирес, Джудит Скотт, Мэри Т. Смит және Билл Трейлор сияқты белгілі суретшілердің туындыларын қамтиды. Мұражай жинағын толықтыруды жалғастыруда. Соңғы жылдары сатып алынған туындылардың ішінде Эдвард Хикстің (1780–1849) танымал "Тыныш патшалық" картинасының нұсқасы бар. Аталмыш картина Хикс қызына сыйлағандықтан, көп жыл бойы Хикс ұрпақтарында сақталған. Шелдон Пектің (1797–1868) Инкриз Чайлд Босворт пен Әбигейл Мунро Босворттың портреттері, Пол Лаффолидің (1935–2016) "Пикменнің зымыранды үлгілері", Клементина Хантердің (1886/87–1988) "Плантация өмірі" және Уильям Мэтью Приордың (1806–1873) "Көктегі балалар" картиналары да коллекцияға қосылды. 2021 жылы көше суретшісі KAWS өзін-өзі оқытқан суретші Уильям Эдмондсонның сирек мүсінін мұражайға сыйға тартты.

Көрмелер

Жыл сайын мұражай түрлі көрмелер ұйымдастырады, олар дәстүрлі халық өнерінен бастап, қазіргі заманғы «өздігінен үйренген» өнер туындыларына дейін қамтиды. Мұражайдағы көрмелер жиі нақты бір суретшінің туындыларын немесе киім-кешек немесе жылтыр суреттер сияқты нақты бір техниканың маңыздылығын зерттейді. Мұражай өз көрмелері арқылы халық және өздігінен үйренген суретшілер туралы түсінікті дамытуды жалғастыруда. Бұрынғы көрмелерде Томас Чемберс және Аса Эймс сияқты танылмаған шеберлердің туындылары көрсетілді. Сонымен қатар, мұражай өздігінен үйренген ұлы суретшілерге арналған жеке көрмелер ұйымдастырды: Мартин Рамирес, Юджин фон Брюенхенхейн, Виллем ван Генк, Рональд Локетт, Джон Данкли, Паа Джо және Билл Трейлор. Бұрынғы көрмелер дәстүрлі халық өнерін және заманауи өнерді бірге талқылауға мүмкіндік берді. Мұражайдың 2008 жылғы «Жарықтың құмарлығы: Ами Филлипс / Марк Ротконың қызыл, жасыл және қызыл түсті композициялары» көрмесі Ротконың әйгілі түсті блогы мен Филлипстің жарқын түстер палитрасы арасындағы визуалды байланыстарды зерттеді. 2013 жылы мұражай он үш сәнгерді өз коллекциясындағы туындыдан шабыт алып, бірегей жұмыс жасауға шақырды. Нәтижесінде «Халық сәні: сән және халық өнері» көрмесі 2014 жылдың 21 қаңтарынан 23 сәуіріне дейін өтті. Келесі ірі көрмелерге 2016 жылғы «Құпия және мейірімділік: масондық және ерекше ерлердің халық өнері», «Көлбеңді сақтау: Америкадағы өлімнен кейінгі портреттер», «Евгений Габричевский: көзге көрінбейтін театр», Карло Зинелли (1916–1974), 2017 жылғы «Соғыс және тігілген кездемелер: Аннет Героның соғыс кезеңіндегі тігілген кездемелер жинағы», 2018 жылғы «Іздер мен өлеңдер: жаңа эпостың жазбалары» және, сондай-ақ 2018 жылы «Құдайдың жоспарын сызу: Ора Уайт Хитчкоктың өнері» (1796–1863) кірді. 2019 жылы мұражай «Нью-Йорк қаласында жасалған: халық өнерінің бизнесі» көрмесін ұсынды. Лонг-Айленд қаласындағы «Self Taught Genius Gallery» галереясында «Орынды ұстау», «Қолмен тігілген әлемдер: тігілген кездемелердің картографиясы» және «Жол бойындағы тартымдылық» көрмелері өтті. Халық өнерінің дәстүрлі суретшілерін және өздігінен үйренген суретшілерді бағалау арқылы мұражай «инстинктивті, өздігінен үйренген өнердің құндылығын» дәлелдеуде. 2013 жылы мұражайға келген доктор Валери Руссо өздігінен үйренген өнер және арт брут кураторы қызметін атқаруда. Эмили Гевальт 2019 жылы халық өнерінің кураторы болып мұражайға қосылды.

Each year, the museum mounts a number of exhibitions, which span from the traditional folk arts to the more contemporary “self taught” expressions. The museum's exhibits frequently examine the works of a specific artist or the significance of a particular medium, such as quilts or tinsel paintings. Through its exhibits, the museum continues to develop the understanding of folk and self taught artists. Past exhibits have showcased the works of “undersung” masters, such as Thomas Chambers and Asa Ames. Additionally, the museum has hosted solo exhibitions dedicated to the work of self taught greats: Martín Ramírez, Eugene Von Bruenchenhein, Willem van Genk, Ronald Lockett, John Dunkley, Paa Joe, and Bill Traylor. Past exhibits have also positioned traditional folk art in conversation with more contemporary art. In the museum's 2008 exhibit, “The Seduction of Light: Ammi Phillips/ Mark Rothko Compositions in Pink, Green, and Red” explored the visual connections between Rothko's famed color blocks and Phillip's heightened color palette. In 2013, the museum invited thirteen fashion designers to create an original work, inspired by a piece in their collection. The resulting exhibit “Folk Couture: Fashion and Folk Art” ran from January 21 – April 23, 2014. Subsequent major exhibitions include 2016's Mystery and Benevolence: Masonic and Odd Fellows Folk Art, Securing the Shadow: Posthumous Portraiture in America, Eugen Gabritschevsky: Theater of the Imperceptible, Carlo Zinelli (1916–1974), 2017's War and Pieced: The Annette Gero Collection of Wartime Quilts, 2018's Vestiges & Verse: Notes From the Newfangled Epic, and, also in 2018, Charting the Divine Plan: The Art of Orra White Hitchcock (1796–1863). In 2019 the museum will show Made in New York City: The Business of Folk Art. At the Self Taught Genius Gallery in Long Island City, the exhibitions have included Holding Space, Handstitched Worlds: The Cartography of Quilts, and Roadside Attraction. By raising traditional folk artists and self taught artists from the periphery of the mainstream art world, the museum has continued to prove "the worth of instinctive, self taught artistry." Since joining the museum in 2013, Dr. Valérie Rousseau has served as the curator of self taught art and art brut. Emilie Gevalt joined the museum as curator of folk art in 2019.

Ерекше көрмелер

2014 жылы мұражай "Өзін-өзі үйреткен гений: Американдық халық өнері мұражайынан қазыналар" көрмесін ашты. 100-ден астам туындыны ұсынған "Өзін-өзі үйреткен гений" көрмесі, XVIII ғасырдан бастап бүгінгі күнге дейінгі кезеңдегі көркемдік шығармашылықтың мәнін қайта қарастыруға бағытталған, ойға шақыратын тыныс-толқынысты әрекет болды. Нью-Йорктегі тұсаукесерінен кейін, бұл көрме Генри Люс қорының 75 жылдық мерекелік бастамасымен қаржыланған ұлттық тур аясында алты қалаға сапар шекті.

Жарияланымдар

2013 жылдың желтоқсан айында Америка халықтық өнер мұражайы өзінің ішкі "Фолк Арт" журналының 117 санынан тұратын толық қолжетімді цифрлық мұрағатын іске қосты, бұл журнал бұрын "The Clarion" деп аталған. 1971 жылдың қысынан 2008 жылдың күзіне дейін "Фолк Арт" жылына орташа есеппен үш рет жарық көрді. Ол америкалық халықтық өнер саласындағы түпнұсқа зерттеулер мен жаңа ғылыми еңбектерді талқылауға арналған аламат ретінде қызмет етті. Тақырыптар дәстүрлі өнер түрлерін – портрет, мектеп оқушыларының өнері, боялған жиһаз және қыш өнімдерінен бастап, жетістіктеріне лайық бағаланбаған суретшілер туралы жаңа пікірлерге дейін қамтыды.

Құрметтер

2007 жылы Нью-Йорк қаласының 530-дан астам өнер және әлеуметтік қызмет көрсету мекемелерінің бірі Карнеги корпорациясынан 20 миллион долларлық грант алды, бұл Нью-Йорк қаласының мэрі Майкл Блумберг жасаған қайырымдылық арқасында мүмкін болды. 2013 жылы музейдің коллекциясындағы Энциклопедиялық сарай халықаралық Венеция биенналесінің 55-ші көрмесіне шабыт берді және оның тақырыбы болды. Марино Аурити (1891–1980), өзіндік білімімен суретшілікке қол жеткізген итальян-американдық суретші, бүкіл әлемдік білімді жинақтайтын жобаланған мұражайдың архитектуралық моделін жасады. Биенналенің көркемдік директоры Массимилиано Джиони Ауритидің туындыларының мәңгілік маңыздылығын атап өтті. «Бүгін біз үнемі ақпарат ағынымен күресіп жатқандықтан, білімді қамтитын жүйелерге құрылымдауға жасалған мұндай әрекеттер одан да қажетті және одан да бейшара болып көрінеді».

Көмекші дүкен

Конде Наст Травелер журналында "әлемдегі үздік мұражай сыйлық дүкендерінің" бірі деп танылған мұражайдың сыйлық дүкенінде халықтық өнер дәстүрінде қолмен жасалған әртүрлі сыйлықтар: әшекейлер, жеке аксессуарлар, сурет салатын жақтаулар, ойыншықтар, үйге арналған заттар, сонымен қатар түрлі хаттар, кітаптар мен каталогтар сатылады.