Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның кезінде, сондай-ақ Екінші Қытай-Жапон соғысымен бірге, ондаған мыңдаған еврей босқындары Жапон империясына қоныс аударды. Нацистік Германияның Еуропаны басып алуы еврейлерге қарсы өлімге алып келетін жаппай қуғын-сүргін мен геноцидке, кейіннен Холокост деп белгілі болған оқиғаға әкелді, нәтижесінде мыңдаған еврей босқындары шығысқа қарай қашқан. Көбінесе олар жапондықтар басып алған Қытайға жетті.
Event that occurred around World War II
Shortly prior to and during World War II, and coinciding with the Second Sino Japanese War, tens of thousands of Jewish refugees were resettled in the Japanese Empire. The onset of the European war by Nazi Germany involved the lethal mass persecutions and genocide of Jews, later known as the Holocaust, resulting in thousands of Jewish refugees fleeing east. Most ended up in Japanese occupied China.
Меморандумдар
1930 жылдары Жапония империясы жазған меморандумдарда нацистік басқыншылықтан қашқан еврей босқындарын жапондықтар бақылауындағы аумаққа орналастыру ұсынылған. Марвин Токайер мен Шварц (жапондықтар осы жоспарды сипаттау үшін қолданған "河豚計画" терминін пайдаланған) түсіндіргендей, олар көптеген еврей босқындарын Маньчжурияға немесе Жапония басып алған Шанхайға қоныстандыруды ұсынды, осылайша еврейлердің күшті экономикалық қабілеттерінен пайда көріп, сондай-ақ АҚШ-ты, әсіресе американдық еврейлерді, Жапонияға саяси қолдау мен экономикалық инвестиция беруге көндіруді мақсат етті. Бұл идеяның бір бөлігі, кем дегенде жапондық жетекшілердің бір бөлігі үшін, Сион ақсақалдарының хаттамасын нағыз құжат деп қабылдауына негізделген. Бірақ еврейлерге қарсы зұлымдық тудырудың орнына, хаттамалар жапондықтарды еврейлерді Жапонияның қуатты одақтастары ретінде қарастыруға итермеледі. Толық жоспарға қоныс аударуды қалай ұйымдастыру, еврейлердің қолдауын – инвестициялар мен қоныс аударушыларды қалай тарту туралы егжей-тегжейлі мәліметтер енгізілген. 1939 жылдың маусым және шілде айларында "Қытайдағы ықпалды еврейлерді манипуляциялау арқылы АҚШ президентінің жақын кеңесінде Жапонияға жақындық тудыру үшін қолданылатын нақты шаралар" және "Еврей капиталын тартуды зерттеу және талдау" меморандумдары Қытайдағы жапондық жоғары лауазымды шенеуніктер тарапынан қаралып, бекітілді. Еврейлер мен американдықтардың қолдауын алу үшін американдық раввиндерін иудаизм мен синтоизмнің ұқсастықтарымен таныстыру, оларды Жапонияға шақырып, өз діндерімен таныстыру үшін АҚШ-қа делегация жіберу жоспарланған. Сондай-ақ, американдық журналистика мен Голливудтың қолдауын алу жолдары ұсынылды. Құжаттардың көп бөлігі қоныстарға арналған, ондағы халық саны 18 000-нан 600 000-ға дейін болуы мүмкін еді. Анықтамаларға қоныстың жер көлемі, инфрақұрылымдық жағдайлар, мектептер, ауруханалар және әрбір халық деңгейі үшін қажетті жабдықтар кірді. Бұл қоныстардағы еврейлерге дінге толық еркіндік, сондай-ақ мәдени және білім беру тәуелсіздігі берілуі тиіс болды. Авторлар тым көп саяси тәуелсіздік беруден сақтанғанмен, қоныс аударушыларды тарту және экономикалық инвестицияларды қамтамасыз ету үшін белгілі бір деңгейде еркіндік қажет деп саналды. Жоспарды бекітуге рұқсат сұраған жапондық шенеуніктер қоныстар тәуелсіз көрінуі мүмкін екенін, бірақ еврейлерді бақылауда ұстау үшін қатаң бақылау орнату қажет екенін талап етті. Олар еврейлердің Сион ақсақалдарының хаттамасында сипатталғандай, көптеген басқа елдерде істегендей, жапон үкіметі мен экономикасына еніп, оларға ықпал етуі немесе басқаруы мүмкін деп қорқып, олардың қызметін қадағалау қажеттігін айтты. Әлемдік еврей қауымдастығы қоныстарды қаржыландырып, қоныс аударушылармен қамтамасыз етуге тиіс болды.
Memoranda written in 1930s Imperial Japan proposed settling Jewish refugees escaping Nazi occupied Europe in Japanese controlled territory. As interpreted by Marvin Tokayer and Swartz (who used the term "河豚計画", that was used by the Japanese to describe this plan), they proposed that large numbers of Jewish refugees should be encouraged to settle in Manchukuo or Japan occupied Shanghai, thus gaining the benefit of the supposed economic prowess of the Jews and also convincing the United States, and specifically American Jewry, to grant political favor and economic investment into Japan. The idea was partly based on the acceptance of The Protocols of the Elders of Zion as being a genuine document by at least part of the Japanese leadership but rather than arousing hatred of Jews, the intended effect of the Protocols, they actually caused the Japanese to consider the Jews as powerful potential allies for Japan. The detailed scheme included how the settlement would be organized and how Jewish support, both in terms of investment and actual settlers, would be garnered. In June and July 1939, the memoranda "Concrete Measures to be Employed to Turn Friendly to Japan the Public Opinion Far East Diplomatic Policy Close Circle of President of USA by Manipulating Influential Jews in China" and "The Study and Analysis of Introducing Jewish Capital" came to be reviewed and approved by the top Japanese officials in China. Methods of attracting both Jewish and American favor were to include the sending of a delegation to the United States, to introduce American rabbis to the similarities between Judaism and Shinto, and the bringing of rabbis back to Japan in order to introduce them and their religion to the Japanese. Methods were also suggested for gaining the favor of American journalism and Hollywood. The majority of the documents were devoted to the settlements, allowing for the settlement populations to range in size from 18,000, up to 600,000. Details included the land size of the settlement, infrastructural arrangements, schools, hospitals etc. for each level of population. Jews in these settlements were to be given complete freedom of religion, along with cultural and educational autonomy. While the authors were wary of affording too much political autonomy, it was felt that some freedom would be necessary to attract settlers, as well as economic investment. The Japanese officials asked to approve the plan insisted that while the settlements could appear autonomous, controls needed to be placed to keep the Jews under surveillance. It was feared that the Jews might somehow penetrate into the mainstream Japanese government and economy, influencing or taking command of it in the same way that they, according to the forged Protocols of the Elders of Zion, had done in many other countries. The world Jewish community was to fund the settlements and supply the settlers.
Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын
Маньчжукода (әлде Маньчжурия деп аталады) халықты орналастыру және Жапонияның индустриясы мен инфрақұрылымын дамытуға көмектесу идеясы шағын топтың жетекшілігімен жүзеге асты, оның негізгі мүшелері капитан Корешиге Инудзука мен капитан Норихиро Ясуэ, олар «еврей сарапшылары» ретінде танымал болды, өнеркәсіпші Йосисуке Айкава және «Маньчжурия фракциясы» деп аталған Қвантун армиясының бірқатар шенеуніктері. Олардың Маньчжукоға еврейлерді тарту шешімі еврей халқының бай екендігі және саяси ықпалы бар деген сенімге негізделді. Якоб Шифф, еврей-американдық банкир, отыз жыл бұрын Жапония үкіметіне Ресей-Жапон соғысында жеңіске жетуіне көмектескен үлкен несиелер ұсынған еді. Сонымен қатар, «Сион ақсақалдарының хаттамалары» кітабының жапон тіліне аударылуы кейбір жапон билігіне еврей халқының экономикалық және саяси күшін, еврей диаспорасының арқасында әлемдегі өзара байланысын жоғары бағалауға әкелді. Еуропалық еврейлерді нацистерден құтқару арқылы Жапония американдық еврейлерден берік және мәңгілік қолдауға ие болады деп есептелді. Алайда, бұл әрқашан осылай болған жоқ. 1917 жылы Ресейдегі большевик революциясынан кейін Жапонияда антисемитизм кеңінен тарады. 1922 жылы Ясуэ мен Инудзука Жапонның Сібірге араласуынан оралды, онда олар Қызыл Армияға қарсы ақ ресейліктерге көмектесті, сол кезде олар алғаш рет хаттамалар туралы білді және еврей халқының күштеріне қызығушылық танытты. 1920 жылдары олар еврейлер туралы көптеген есептер жазды және осы тақырыпты зерттеу үшін Палестинаның Британдық мандатына барып, Хаим Вейцман және Давид Бен-Гурион сияқты еврей басшыларымен сөйлесті. Ясуэ хаттамаларды жапон тіліне аударды. Бұл жоба Жапония Сыртқы істер министрлігінің қызығушылығын тудырды. Жапон елшіліктері мен консулдықтары өз елдеріндегі еврей қауымдастықтарының әрекеттері мен қозғалыстары туралы министрлікке хабарлауды сұрады. Көптеген мәліметтер келіп түсті, бірақ олардың ешқайсысы да жаһандық қастандық жоспарының бар екенін дәлелдемеді. 1931 жылы офицерлер Маньчжурия фракциясымен және бірнеше жапондық әскери шенеуніктермен күш біріктірді, олар полковник Сейширо Итагаки мен подполковник Канжи Ишивара басшылығымен Маньчжурияға жапондық экспансияны итермеледі, бұл Мүкден оқиғасынан бұрын болды. Харбиннің бір миллион халқының ішінде еврейлердің үлесі өте шағын болды. 1920 жылдары 13 000-ға жеткен олардың саны 1930 жылдардың ортасына қарай экономикалық дағдарысқа және Константин Родзаевскийдің ықпалындағы орыс фашистері мен қылмыскерлерінің тобы Саймон Каспеді ұрлап, өлтіруіне байланысты оқиғалардан кейін екі есеге азайды. Маньчжукодағы орыс еврейлеріне заңды мәртебе мен қорғау берілсе де, жапон билігінің Каспенің өліміне қатысты жартылай тергеуі, олар жергілікті ақ орыс қауымын жергілікті күш салғандар ретінде және коммунизмге қарсы көзқарастары үшін қолдауға тырысқандықтан, Харбиндегі еврейлер жапон армиясына сенімсіздікпен қарады. Көптеген адамдар Шанхайға, еврей қауымы антисемитизмге ұшырамаған, немесе Қытайдың ішкі аймақтарына кетіп қалды. 1937 жылы Ясуэ Харбинде еврей басшыларымен сөйлескеннен кейін, Ыбырайым Кауфман Қиыр Шығыс еврей кеңесін құрды, ал келесі бірнеше жылда Харбин мен оның айналасында еврей қоныстарын құру идеясын талқылау үшін көптеген кездесулер өтті. 1938 жылдың наурыз айында Жапон императорлық армиясының генерал-лейтенанты Киичиро Хигучи генерал Хидеки Тоджоға Ресейден келген кейбір еврей босқындарын қабылдауды ұсынды. Неміс наразылығына қарамастан, Тоджо оларды мақұлдады және сол кезде Жапонияның марионеттік мемлекеті болған Маньчжурияға қабылдады. 1938 жылдың 6 желтоқсанында премьер-министр Фумимаро Коноэ, сыртқы істер министрі Хачиро Арита, армия министрі Сейширо Итагаки, теңіз министрі Мицумаса Йонаи және қаржы министрі Шигеаки Икеда «Бес министрлер конференциясында» дилемманы талқылау үшін кездесті. Олар Жапония, Маньчжурия және Қытайдағы еврейлерді қуғынға салуға тыйым салу туралы шешім қабылдады. Бір жағынан, Жапонияның нацистік Германиямен одақтастығы күшейе түсті, еврейлерге көмектесу үшін кез келген әрекет осы қарым-қатынасқа қауіп төндіретін еді. Екінші жағынан, Кристалл түнінен кейін неміс тауарларына еврейлердің бойкоты еврейлердің экономикалық күші мен әлемдік бірлігін көрсетті. Бес министрлер конференциясының тікелей нәтижесі ретінде 14 000–15 000 Шығыс Еуропалық еврейлерге Шанхайдың жапондық кварталында баспана берілді, ал еуропалық кварталдар, керісінше, еврейлерді қабылдамады. Виза ала алмаған 1000 польшалық босқын да Шанхайда баспана алды. Келесі бірнеше жылда есептер мен кездесулерге толы болды, бұл жоспарды жақтаушылардың арасында ғана емес, еврей қауымының өкілдерімен де жүргізілді, бірақ ол ресми түрде қабылданбады. 1939 жылы Шанхай еврейлері Шанхайға енгізілетін еврей босқындарының санын тоқтатуды сұрады, өйткені олардың қауымдастығының оларды қолдау мүмкіндігі шектеулі болды. Стивен Уайз, сол кездегі американдық еврей қауымының ең ықпалды мүшесі және сионистік белсендісі, еврей-жапондық ынтымақтастығына қарсы қатаң пікір білдірді.
The idea for a population to be established in Manchukuo (otherwise known as Manchuria) and help build Japan's industry and infrastructure there was headed by a small group whose primary members included Captain Koreshige Inuzuka and Captain Norihiro Yasue, who became known as "Jewish experts", the industrialist Yoshisuke Aikawa and a number of officials in the Kwantung Army, known as the "Manchurian Faction". Their decision to attract Jews to Manchukuo came from a belief that the Jewish people were wealthy and had considerable political influence. Jacob Schiff, a Jewish American banker who, thirty years earlier, offered sizable loans to the Japanese government which helped it win the Russo Japanese War, was well known. In addition, a Japanese translation of The Protocols of the Elders of Zion led some Japanese authorities to grossly overestimate the economic and political powers of the Jewish people, and their interconnectedness across the world due to the Jewish diaspora. It was assumed that by rescuing European Jews from the Nazis, Japan would gain unwavering and eternal favor from American Jewry. However, this was not always the case. Antisemitism had greatly expanded in Japan following Russia's 1917 Bolshevik Revolution. In 1922, Yasue and Inuzuka had returned from the Japanese Siberian Intervention, aiding the White Russians against the Red Army where they first learned of the Protocols and came to be fascinated by the alleged powers of the Jewish people. Over the course of the 1920s, they wrote many reports on the Jews, and traveled to the British Mandate of Palestine to research the subject and speak with Jewish leaders such as Chaim Weizmann and David Ben Gurion. Yasue translated the Protocols into Japanese. The pair managed to get the Foreign Ministry of Japan interested in the project. Every Japanese embassy and consulate was requested to keep the ministry informed of the actions and movements of Jewish communities in their countries. Many reports were received but none proved the existence of a global conspiracy. In 1931, the officers joined forces to an extent with the Manchurian faction and a number of Japanese military officials who pushed for Japanese expansion into Manchuria, led by Colonel Seishirō Itagaki and Lieutenant Colonel Kanji Ishiwara just before the Mukden Incident. Of Harbin's one million population, Jews represented only a tiny fraction. Their numbers, as high as 13,000 in the 1920s had halved by the mid 1930s in response to economic depression and after events relating to the kidnapping and murder of Simon Kaspé by a gang of Russian Fascists and criminals under the influence of Konstantin Rodzaevsky. Although Russian Jews in Manchukuo were given legal status and protection, the half hearted investigation into Kaspé's death by the Japanese authorities, who were attempting to court the White Russian community as local enforcers and for their Anti Communist sentiments, led the Jews of Harbin to no longer trust the Japanese army. Many left for Shanghai, where the Jewish community had suffered no antisemitism, or deeper into China. In 1937, after Yasue spoke with Jewish leaders in Harbin, the Far Eastern Jewish Council was established by Abraham Kaufman, and over the next several years, many meetings were held to discuss the idea of encouraging and establishing Jewish settlements in and around Harbin. In March 1938, Lieutenant General Kiichiro Higuchi of the Imperial Japanese Army proposed the reception of some Jewish refugees from Russia to General Hideki Tojo. Despite German protests, Tojo approved and had Manchuria, then a puppet state of Japan, admit them. On December 6, 1938, Prime Minister Fumimaro Konoe, Foreign Minister Hachirō Arita, Army Minister Seishirō Itagaki, Naval Minister Mitsumasa Yonai, and Finance Minister Shigeaki Ikeda met to discuss the dilemma at the "Five Ministers' Conference". They made a decision of prohibiting the expulsion of the Jews in Japan, Manchuria, and China. On the one hand, Japan's alliance with Nazi Germany was growing stronger, and doing anything to help the Jews would endanger that relationship. On the other hand, the Jewish boycott of German goods following Kristallnacht showed the economic power and global unity of the Jews. As an immediate result of the Five Ministers' Conference, 14,000–15,000 Eastern European Jews were granted asylum in the Japanese quarter of Shanghai; the European quarters, in contrast, admitted almost no Jews. 1000 Polish refugees who had not been able to obtain visas for any country were also given asylum in Shanghai. The next few years were filled with reports and meetings, not only between the proponents of the plan but also with members of the Jewish community, but was not adopted officially. In 1939, the Jews of Shanghai requested that no more Jewish refugees be allowed into Shanghai, as their community's ability to support them was being stretched thin. Stephen Wise, one of the most influential members of the American Jewish community at the time and Zionist activist, expressed a strong opinion against any Jewish–Japanese cooperation.
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде
1939 жылы Кеңес Одағы нацистік Германиямен агрессиясыз келісімге қол қойды, бұл еврейлерді Еуропадан Жапонияға тасымалдауды қатты қиындатты. 1940 жылғы оқиғалар «Фугу жоспарының» кез келген ресми, ұйымдасқан түрде орындалуының мүмкін еместігін одан әрі нығайтты. КСРО Балтық елдерін аннексиялап, Еуропадан қашуға тырысатын еврейлердің мүмкіндіктерін одан әрі шектеді. Жапон үкіметі Германия мен Италиямен үшжақты келісімге қол қойып, Токиодан жоспарға ресми көмек алу мүмкіндігін толығымен жойды. Осыған қарамастан, Литваның Каунас қаласындағы Жапония консулы Чиуне Сугихара Токиодан келген бұйрыққа қарамастан, қашып келген еврейлерге транзиттік визалар беруді бастады. Бұл оларға Жапонияға барып, соңғы бағытына – Нидерландының Кюрасао колониясына жету үшін шектеулі уақытқа тұруға мүмкіндік берді. «Кюрасао визасы» деп аталатын визаларды голланд консулы Ян Звартендейк шығарды, ол еврей босқындарына қашуға мүмкіндік беру үшін консулдық ережелерді бұзды. Мыңдаған еврейлер Сугихара мен Звартендейктен немесе осыған ұқсас жолдармен виза алды. Кейбіреулері тіпті Сугихара жазған визаны қолмен көшіріп алды. Кеңес үкіметінен шығу визасын алғаннан кейін көптеген еврейлерге Транссибір теміржолы арқылы Ресейден өтіп, Владивостоктан Цуругаға қайықпен барып, ақырында Жапонияның Кобе қаласында қоныстанды. 1941 жылдың жазында Жапон үкіметі осындай ірі қалада және маңызды әскери және сауда порларының жанында көптеген еврей босқындарын ұстаудан алаңдады. Сондықтан Кобедегі еврейлерді Жапония басып алған Шанхайға көшіру туралы шешім қабылданды. Босқындар келгенге дейін Кобеде тұрғандарға ғана қала беруге рұқсат етілді. Германия агрессиясыздық келісімін бұзып, КСРО-ға соғыс жариялады, бұл Ресей мен Жапонияны ықтимал жауларға айналдырып, Владивостоктан Цуругаға бағытталған кемелерді тоқтатты. Бірнеше айдан кейін, 1941 жылдың желтоқсан айында Перл-Харборға шабуылдан кейін Жапония Шанхайды толық басып алды. Англо-американдық «Жаумен сауда» заңына байланысты американдық еврейлерден ақшалай көмек және барлық байланыс үзілді, ал Бағдадтың бай еврейлері, олардың көпшілігі британдықтар болып табылды, жау азаматтары ретінде ұсталды. АҚШ Қаржы министрлігі Шанхайдағы еврей босқындарына жіберілген байланыс пен көмекке қатысты икемді болды, бірақ американдық еврей ұйымдары көмек көрсетті. 1941 жылы нацистік Гестапоның Оберштурмбаннфюхері (лейтенант-полковник) Йозеф Майзингер, «Варшаваның қасабы» ретінде танылған, Гестапоның Токиодағы неміс елшілігімен және Жапон императорлық армиясының Kenpeitai әскери полициясымен байланыс ретінде әрекет етіп, жапондықтарға Австрия мен Германиядан қашып келген және жапондықтар басып алған Шанхайда тұратын шамамен 18 000-20 000 еврейлерді «жоюға» немесе құлдыққа түсіруге ықпал етуге тырысты. Оның ұсыныстары Янцзы өзенінің дельтасындағы Чонгмин аралында концлагерь құруды немесе Қытай жағалауындағы жүк кемелерінде аштыққа ұшыратуды қамтыды. Шанхайды басқарған жапон адмиралы Майзингердің қысымына мойын бұрмады. Алайда жапондықтар Шанхайдың Хонгкев ауданында гетто салды (бұл 1939 жылы Токиода жоспарланған), бұл Манхэттеннен екі есе көп халқы бар, оны ресми Канох Гояның басшылығындағы жапондық сарбаздар қатаң оқшаулады және еврейлерге арнайы рұқсатсыз шығуға тыйым салынды. Шанхай геттосында 2000-ға жуық еврей қаза тапты. Жапон үкіметі Майзингердің өтініштерін қабылдамады және оның бақылауында болған еврейлерді ешқашан қуғынға түспеді. Жапонияға, Қытайға және Маньчжукоға кіретін және тұратын еврейлерге басқа шетелдіктермен бірдей қаралатын болды, ал Харбиндегі жапондық шенеуніктер бір рет Гитлерге қарсы орыс еврей газеттерінің шабуылына қатты ренжіді, сондықтан неміс консулдығының ресми шағымын елемеді. «Япониялықтар, нацистер және еврейлер» кітабында доктор Дэвид Кранцлер Жапонияның ұстанымы ақырында еврейлерді қолдауға бағытталған екенін айтады. Бес министрлердің конференциясынан кейінгі алты ай ішінде халықаралық елді мекенге кіруге қойылған шектеулер жеңілдетілді, мысалы, виза немесе ешқандай құжаттың қажеттілігі болмады, бұл 15 000 еврей босқынының Шанхайдың жапон секторына кіруіне мүмкіндік берді. Жапон саясаты бойынша Жапонияға, Қытайға және Маньчжукоға кіретін және тұратын еврейлерге басқа шетелдіктермен бірдей қаралатын болады. 1943 жылдан бастап Шанхай еврейлері 100 000 қытай тұрғынымен бірге 40 блоктан тұратын «Азаматсыз босқындарға арналған белгіленген аймақты» бөлісті. Көптеген еврейлердің жағдайы жақсы болды, тіпті Шанхай тұрғындарынан да жақсырақ. Гетто ашық болды және қоршау сымдары болған жоқ, еврей босқындары аймақтан шығуға рұқсат алатын болды. Алайда, соғыс аяқталуға бірнеше ай қалғанда, геттодағы радиостанцияны жою мақсатымен одақтас авиациясы бомбалады, нәтижесінде еврейлер мен қытайлар қаза тапты.
In 1939 the Soviet Union signed a non aggression pact with Nazi Germany, making the transport of Jews from Europe to Japan far more difficult. The events of 1940 only solidified the impracticality of executing the Fugu Plan in any official, organized way. The USSR annexed the Baltic states, further cutting off the possibilities for Jews seeking to escape Europe. The Japanese government signed the Tripartite Pact with Germany and Italy, completely eliminating the possibility of any official aid for the plan from Tokyo. Despite this, the Japanese Consul in Kaunas, Lithuania, Chiune Sugihara, began to issue transit visas to escaping Jews against orders from Tokyo. These allowed them to travel to Japan and stay for a limited time on their way to their final destination, the Dutch colony of Curaçao. The so called Curaçao visa were issued by the Dutch consul Jan Zwartendijk, who went against the consular guidelines to give the Jewish refugees a means of escape. Thousands of Jews received visas from Sugihara and Zwartendijk, or through similar means. Some even copied, by hand, the visa that Sugihara had written. After receiving exit visas from the Soviet government, many Jews were allowed to cross Russia on the Trans Siberian Railway, taking a boat from Vladivostok to Tsuruga and eventually settling in Kobe, Japan. By the summer of 1941, the Japanese government was becoming anxious about having so many Jewish refugees in such a major city, and near major military and commercial ports. It was decided that the Jews of Kobe had to be relocated to Shanghai, occupied by Japan. Only those who had lived in Kobe before the arrival of the refugees were allowed to stay. Germany had violated the Non aggression Pact, and declared war on the USSR, making Russia and Japan potential enemies, and therefore putting an end to the boats from Vladivostok to Tsuruga. Several months later, just after the attack on Pearl Harbor in December 1941, Japan seized all of Shanghai. Monetary aid and all communications from American Jews ceased due to the Anglo American Trading with the Enemy Act and wealthy Baghdadi Jews, many of whom were British subjects, were interned as enemy nationals. The US Department of Treasury was lax regarding communications and aid sent to the Jewish refugees in Shanghai, but the American Jewish organizations provided aid. In 1941 the Nazi Gestapo Obersturmbannführer (Lt. Col.) Josef Meisinger, the "Butcher of Warsaw", acting as the Gestapo's liaison with the German Embassy in Tokyo and the Imperial Japanese Army's own Kenpeitai military police and security service, tried to influence the Japanese to "exterminate" or enslave approximately 18,000–20,000 Jews who had escaped from Austria and Germany and who were living in Japanese occupied Shanghai. His proposals included the creation of a concentration camp on Chongming Island in the delta of the Yangtze or starvation on freighters off the coast of China. The Japanese admiral who ran Shanghai would not yield to pressure from Meisinger. However, the Japanese built a ghetto in the Shanghai neighborhood of Hongkew (which had already been planned in Tokyo in 1939), a slum with about twice the population density of Manhattan, which remained strictly isolated by Japanese soldiers under the command of the official Kanoh Ghoya, and which Jews could only leave with special permission. Some 2,000 Jews died in the Shanghai ghetto. The Japanese government did not accept Meisinger's requests, and never persecuted the Jews under its control. Jews entering and residing in Japan, China, and Manchukuo were treated the same as other foreigners and, in one instance, Japanese officials in Harbin ignored a formal complaint by the German consulate which was deeply insulted by one of the Russian Jewish newspapers' attack on Hitler. In his book, "Japanese, Nazis and Jews", Dr. David Kranzler states Japan's position was ultimately pro Jewish. During the six months following the Five Minister's Conference, lax restrictions for entering the International Settlement, such as the requirement for no visa or papers of any kind, allowed 15,000 Jewish refugees to be admitted to the Japanese sector in Shanghai. Japanese policy declared that Jews entering and residing in Japan, China, and Manchukuo would be treated the same as other foreigners. From 1943, Jews in Shanghai shared a "Designated Area for Stateless Refugees" of 40 blocks along with 100,000 Chinese residents. Most Jews fared as well, often better than other Shanghai residents. The ghetto remained open and free of barbed wire and Jewish refugees could acquire passes to leave the zone. However it was bombed just months before the end of the war by Allied planes seeking to destroy a radio transmitter within the city, with the consequential loss of life to both Jews and Chinese in the ghetto.
Жапонияның сионизмді қолдауы
Жапонияның мақұлдауы 1918 жылдың желтоқсанында Шанхай сионистік қауымдастығына үкіметтің "сионистердің Палестинада Ұлттық еврей Отаны құруға деген ниетін білгеніне қуанғанын" білдіретін хабарлама арқылы келді. Онда: "Жапония сіздердің [сионистік] ұмтылыстарыңыздың іске асуына қолдау көрсетеді" делінген. Бұл 1919 жылғы қаңтарда Чинда Сутемидің Хаим Вейцманға Жапон императорының атынан жолдаған хатында одан әрі нақтыланды: "Жапон үкіметі Палестинада еврей халқының Ұлттық үйін құруға бағытталған сионистік ұмтылысты қуана ескереді және олар осындай ниетті ұсынылған негізде іске асыруға ықыласпен қарайды". Жапония Қытайдағы Шандун түбегіне британдық бақылауды мақұлдағандығы үшін Палестинадағы британдық саясатты мойындады. Учимура Кандзо (1861–1930), Нитобе Инадзо (1862–1933), Кенжиро Токутоми (1868–1927) және Токио университетінің отаршылдық саясат профессоры Тадао Янаихара (1893–1961) сияқты ықпалды жапон зиялылары да қолдау көрсетті. Янаихара мәлімдеме жасады: "Сионистік қозғалыс – еврейлердің Ұлттық мәдениет орталығын құру үшін көшіп-қону және қоныстандыру құқығын қамтамасыз етуге бағытталған әрекеттен артық емес", – деп, еврейлердің Ұлттық үй іздеуіне берілген ерекше қорғанысты қорғады, өйткені "сионистік мәселе ұлттық мемлекетке лайық ұлттық проблеманы құрайды" деп сенді. Ол сионистік жобаны, соның ішінде ауыл шаруашылығының кооперативтік қоныстарын Жапония үлгі алатын нәрсе ретінде қарастырды. 1936 жылы Маньчжурияға жаппай көшіп бару жоспарлары туралы жапон үкіметінің жоғары деңгейдегі есебінде Палестинадағы еврейлер мен арабтар арасындағы этникалық қақтығысқа сілтеме жасалды, оны болдырмау керек болған жағдай ретінде қарастырды. Бұл ықпалды жапон саясаткерлері мен институттары сионистік кооперативтік ауыл шаруашылығының формаларын жапондықтардың үлгі тұтуы тиіс үлгі ретінде көрсетті. 1940 жылға қарай, жапондықтар басып алған Маньчжурияда 17 000 еврей босқынына пана берілді, олардың көпшілігі Шығыс Еуропадан келген. Ясуэ, Инудзука және басқа да жанашыр дипломаттар Маньчжурия мен Шанхайдағы еврей босқындарын оларға көрсетілген жағдайлар үшін пайдалануды жоспарлады. Жапондық ресми тұлғалар американдық еврейлердің Американың Қиыр Шығыс саясатына әсер етіп, оны бейтарап немесе Жапонияға жақын етуіне, сондай-ақ Маньчжурияның өнеркәсіптік дамуы үшін қажетті еврей капиталын тартуына үміттенді. Соғыстан кейін, 1952 жылы Жапон үкіметінің Израильмен толық дипломатиялық қарым-қатынасты мойындауы Азия елдері арасындағы маңызды қадам болды.
Japanese approval came as early as December 1918, when the Shanghai Zionist Association received a message endorsing the government's "pleasure of having learned of the advent desire of the Zionists to establish in Palestine a National Jewish Homeland". It indicated that, "Japan will accord its sympathy to the realization of your [Zionist] aspirations." This was further explicit endorsement in January 1919 when Chinda Sutemi wrote to Chaim Weizmann in the name of the Japanese Emperor stating that, "the Japanese government gladly takes note of the Zionist aspiration to extend in Palestine a national home for the Jewish people and they look forward with a sympathetic interest to the realization of such desire upon the basis proposed." Japan recognized British policies in Palestine in return for British approval of Japanese control over the Shandong Peninsula in China. Influential Japanese intellectuals including Uchimura Kanzō (1861–1930), Nitobe Inazō (1862–1933), Kenjirō Tokutomi (1868–1927) and professor in colonial policy at Tokyo University, Tadao Yanaihara (1893–1961), were also in support. "The Zionist movement", claimed Yanaihara, "is nothing more than an attempt to secure the right for Jews to migrate and colonize in order to establish a center for Jewish national culture", defending the special protection given to the Jews in their quest for a national home based on his conviction that, "the Zionist case constituted a national problem deserving of a nation state". The Zionist project, including the cooperative modes of agricultural settlements, he saw as a model Japan might emulate. A high level Japanese government reports on plans for mass emigration to Manchuria in 1936 included references to ethnic conflict between Jews and Arabs in Palestine as scenarios to avoid. These influential Japanese policy makers and institutions referred to Zionist forms of cooperative agricultural settlement as a model that Japanese should emulate. By 1940, Japanese occupied Manchuria was host to 17,000 Jewish refugees, most coming from Eastern Europe. Yasue, Inuzuka and other sympathetic diplomats wished to utilize those Jewish refugees in Manchuria and Shanghai in return for the favorable treatments accorded to them. Japanese official quarters expected American Jewry influence American Far Eastern policy and make it neutral or pro Japanese and attract badly needed Jewish capital for the industrial development of Manchuria. Post war, the 1952 recognition of full diplomatic relations with Israel by the Japanese government was a breakthrough amongst Asian nations.
Маңыздылығы
Шамамен 24 мың еврей Холокосттан Жапония арқылы көшіп бару арқылы немесе Жапонияның еврейлерге көбірек бейімділігіне байланысты саясатымен тікелей жапон үкіметінің бастығында өмір сүріп құтылды. Бұл күтілген 50 мың адамға жетпесе де, келгендердің Жапон экономикасына үлес қосатын күтілген байлығы болмады, алайда жоспардың табысы қазір жақсы есте сақталады. 1985 жылы Израиль үкіметі Чиунэ Сугихараға «Ұлттардың Адалдары» құрметті атағын берді. Сонымен қатар, бүгінгі күні ең ірі раввиндік оқу орталықтарының бірі және Холокосттан аман қалған жалғыз еуропалық ешива – Мир Ешива осы оқиғалардың нәтижесінде сақталды. Корешиге Инудзуканың нацистік Еуропадан еврей босқындарын құтқаруға жасаған көмегін АҚШ-тың Православ Раввиндерінің Одағы мойындады, бұл оны соғыс қылмыскері ретінде сотталудан сақтап қалды. Ол Жапония-Израиль қауымдастығын құрып, 1965 жылы қайтыс болғанға дейін оның президенті болды.
Approximately 24,000 Jews escaped the Holocaust either by immigrating through Japan or living under direct Japanese rule by the policies surrounding Japan's more pro Jewish attitude. While this was not the 50,000 expected, and those who arrived did not have the expected wealth to contribute to the Japanese economy, the achievement of the plan is looked back upon favorably. Chiune Sugihara was bestowed the honor of the Righteous Among the Nations by the Israeli government in 1985. In addition, the Mir Yeshiva, one of the largest centers of rabbinical study today, and the only European yeshiva to survive the Holocaust, survived as a result of these events. Koreshige Inuzuka's help in rescuing Jewish refugees from Nazi occupied Europe was acknowledged by the Union of Orthodox Rabbis of the United States which saved him from being tried as a war criminal. He went on to establish the Japan Israel Association and was president until his death in 1965.
Халықтық есептер
Жапондықтар еврей мемлекеті немесе еврей автономиялық аймағы туралы ойлағандығын көрсететін аз ғана дәлел бар, бұл 1934 жылы еврей автономиялық облысын құрған КСРО-дан өзгеше. 1979 жылы раввин Марвин Токайер мен Мэри Шварц «Фугу жоспары» атты кітап жазды. Бұл жартылай көркемделіп жазылған еңбекте Токайер мен Шварц 1930 жылдардағы меморандумдарға «Фугу жоспары» деген ат қойды. Олар бұл жоспардың, оны қолдаушылары тәуекелді, бірақ Жапония үшін әлеуетті пайдалы деп қарастырған, япон тіліндегі уытты балық – фугу сөзімен аталғанын айтады, егер дұрыс дайындалмаса, ол өлімге әкелуі мүмкін. Алайда, 1940 жылы үш тарапты келісімге қол қойылған және басқа да оқиғалар оның толық іске асырылуына тосқауыл қойды. Иерусалимдегі Еврей университетінің профессоры Бен Ами Шиллони Токайер мен Шварц өздерінің мәлімдемелеріне негіз болған мәлімдемелер контекстен шығарылғанын және олар қолданған аударманың кемшіліктері болғанын растады. Шиллонидің пікірін Киёко Инудзука (Корешиге Инудзуканың әйелі) де қолдайды. «Жүдейлер мен жапондықтар: табысты шет елдіктер» еңбегінде ол жапондықтардың еврей мемлекеті немесе еврей автономиялық аймағын құруды ойластырған-ақ қойғанын сұраққа салды.
There is little evidence to suggest that the Japanese had ever contemplated a Jewish state or a Jewish autonomous region, unlike the Soviet Union which had already established the Jewish Autonomous Oblast in 1934. In 1979 Rabbi Marvin Tokayer and Mary Swartz authored a book called The Fugu Plan. In this partly fictionalized account, Tokayer & Swartz gave the name the 'Fugu Plan' to the 1930s memorandums. They claim that the plan, which was viewed by its proponents as risky but potentially rewarding for Japan, was named after the Japanese word for puffer fish, a delicacy which can be fatally poisonous if incorrectly prepared. however, the signing of the Tripartite Pact in 1940 and other events prevented its full implementation. Ben Ami Shillony, a professor at the Hebrew University of Jerusalem, confirmed the statements upon which Tokayer and Swartz based their claim were taken out of context, and that the translation with which they worked was flawed. Shillony's view is further supported by Kiyoko Inuzuka (wife of Koreshige Inuzuka). In The Jews and the Japanese: The Successful Outsiders, he questioned whether the Japanese ever contemplated establishing a Jewish state or a Jewish autonomous region.