Штутуво – Польшаның ежелгі балықшы ауылы, тарихы 13 ғасырға дейін сақталады. Тевтон ордендерінің билігі, 13 жылдық соғыс және маңызды сауда жолындағы орны туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Тарих
Штутово 13 ғасырдың басынан бері Шығыс Померания (Померелия) аймағындағы балықшылар елді мекені ретінде белгілі болған. 1308 жылы Тевтон ордені басып алғанға дейін, ол ортағасырлық үзіліс Польшаның бір бөлігі болды. Бұл елді мекен Ганза пошта жолымен Кенигсбергке дейін Гданьск қаласынан бір күндік сапар қашықтықта орналасқан. 1432 жылы көліктерге жаңа жылқы мен тағам ұсыну үшін көлік сарайы мен жылқы шаруашылығы құрылды, соның нәтижесінде елді мекен ауылға айналды. 1454 жылы Польша королі Казимир IV Ягеллон аймақты Польша Корольдігіне қайта қосу туралы актіге қол қойды, осыдан кейін он үш жылдық соғыс басталды. 1466 жылы польшалықтардың жеңісімен аяқталған соғыста Тевтон ордені аймаққа деген барлық құқықтарынан бас тартып, оны Польшаның бөлігі деп мойындады. Содан кейін ауыл Гданьск қаласының меншігіне өтті және әкімшілік жағынан Польша Корольдігінің Үлкен Польша провинциясындағы Корольдік Пруссия провинциясындағы Померания воеводтығында орналасқан. Осы кезде Штутовода меншік және сарай құрылып, жақын жерде аграрлық қоныс пайда болды. 1716 жылы Ресей императоры Петр I Штутовода болғандығы туралы жазбалар бар. 1772 жылы Польшаның бірінші бөлінісі кезінде Пруссия королі Фридрих Ұлы бұл ауылды жаулап алды. Кейінірек сарайды жалға алған адам – неміс философ Артур Шопенгауэрдің әкесі болды, ол өмірінің алғашқы бес жылын осында өткізді (1788 жылы Гданьск қаласында дүниеге келген). Штутхоф ретінде ауыл 1871 жылы Пруссия жетекшілігімен Германияның бірігуінен кейін Германия империясының құрамына кірді. Бірінші дүниежүзілік соғыста Германия империясының жеңіліске ұшырауынан кейін, 1919 жылғы Версаль келісіміне сәйкес ауыл Данциг еркін қаласының аумағына кірді.
Sztutowo has been known since the beginning of the 13th century as a fishing settlement in the Eastern Pomeranian (Pomerelian) region. It was part of medieval fragmented Poland, before it was conquered by the Teutonic Knights in 1308. It was located on a day's journey from Gdańsk on the Hanseatic post road to Königsberg. A coaching inn and stud farm were founded in 1432 to provide refreshment and fresh horses for the coaches, and the settlement developed into a village. In 1454, Polish King Casimir IV Jagiellon signed the act of reincorporation of the region to the Kingdom of Poland, and as a result the Thirteen Years' War broke out. It ended in a Polish victory in 1466, when the Teutonic Knights renounced any claims to the region, and recognized it as part of Poland. Afterwards, the village was a possession of the city of Gdańsk, administratively located in the Pomeranian Voivodeship in the province of Royal Prussia in the larger Greater Poland Province of the Kingdom of Poland. At that time an estate and manor were founded in Sztutowo, and an agrarian settlement developed nearby. It is recorded that Tsar Peter the Great of Russia stayed in Sztutowo in 1716. The village was annexed by King Frederick the Great of Prussia in 1772 during the First Partition of Poland. A later lessee of the manor was the father of the German pessimist philosopher, Arthur Schopenhauer, who spent the first five years of his life there (born 1788 in Gdańsk). As Stutthof, the village became part of the German Empire upon the Prussian led unification of Germany in 1871. After the defeat of Imperial Germany in World War I, the village became part of the territory of the Free City of Danzig in accordance with the terms of the 1919 Treaty of Versailles.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, нацистер жақын жерде Штутхоф концлагерін салды, ол сол жылдың 2 қыркүйегінде алғашқы тұтқындарды қабылдады. Ауыл нацистік Германияға қосылды. Лагерь 1945 жылғы мамыр айында Қызыл Армия тарапынан азат етілген кезде Польшаның солтүстігіндегі филиалдарымен бірге үлкен кешенге айналды. Он тоғыз елден келген жиырма бес ұлттың өкілдерінен құралған 110 000-нан астам адам түрмеге қамалды, және олардың 85 000-нан астамы осы жерде қайтыс болды деп есептеледі. Соғыс аяқталғаннан кейін ауыл Польша құрамына қайтадан енді. Қазіргі ауылдың батысында орналасқан бұрынғы Штутхоф лагерінің орны бүгінде Польшаның ұлттық мұражайы болып табылады.
At the beginning of World War II in 1939, the Nazis built the Stutthof concentration camp nearby, which received its first prisoners on 2 September that year. The village was annexed to Nazi Germany. The camp eventually developed into a huge complex with branches throughout northern Poland by the time it was liberated in May 1945 by the Red Army. More than 110,000 persons of twenty five nationalities from nineteen countries were imprisoned, and it is estimated that more than 85,000 of them perished here. After the war, the village was reintegrated with Poland. The site of the former Stutthof camp, located to the west of the current village, is now a Polish national museum.
Экономика
Сцтутово – ауыл шаруашылығы, балық аулау және туризмге дамыған орталық. Мұнда көптеген қонақ үйлер, шипажайлар, кемпингтер мен демалыс алаңдары бар. Теңіз жағасында әртүрлі ойын-сауықтар ұйымдастырылады және Польшаның ұлттық табиғи қорығы мен құс сақталмалы аймағына жақын орналасқан.
Sztutowo is an agricultural, fishing, and tourist center, with numerous guest houses, spas, campgrounds, and recreational facilities. It has numerous seaside activities and a close proximity to a Polish national nature preserve and bird sanctuary.
Спорт
Хемако Сцтутово кәсіби жағажай футбол командасы Сцтутово қаласында орналасқан.
Hemako Sztutowo professional beach soccer team is based in Sztutowo.