Кіріспе

Орталық Азияда пайда болған үй қойының тұқымы.

Қарақұл немесе Қарақұл (Өзбекстанның Бұхара облысындағы Қорақұл қаласының атымен аталады) – Орталық Азияда шыққан, майлы құйрықты үй қойының тұқымы. Археологиялық мәліметтердің кейбіреулері Қарақұл қойларының б.з.д. 1400 жылдан бері үздіксіз өсіріліп келе жатқанын көрсетеді. Орталық Азияның шөлді аймақтарынан шыққан Қарақұл қойлары, өте қиын жағдайларда өсіп-өнуге және азық табуға қабілеттілігімен танымал. Олар құйрықтарында май жинақтап, аштық шағында қолдануға арналған қорын сақтай алады, сондықтан қатыгез құрғақшылық жағдайларын да жеңеді. Қарақұл қойлары Намибияда да көптеп өсіріледі, алғаш рет оларды 20 ғасырдың басында неміс отарлаушылары әкелген. Қазіргі таңда олар жойылу қаупі төніп тұрған түрлер тізіміне енгізілген.

Қарақұл терісі

Қарақұлдың өте жас немесе тіпті ұрық қойлары терісі үшін бағаланады. Жаңа туған қаракүл қой терісі қаракүл (сондай-ақ осылай жазылады), сквакара (Оңтүстік-Батыс Африка қаракүлінің қосымша атауы), астрахан (орыс және француз тілдерінде), парсы қозысы, агнелло ди Персия (итальян тілінде), криммер (орыс тілінде) және гараколи багана (түркімен тілінде) деп аталады. Кейде жаңа туған қозылардың және ұрық қозылардың терілерін атау үшін қолданылатын терминдер бір-бірін алмастырып қолданылады. Жаңа туған қозылардың жүні тығыз, иірімді болып келеді. Қойлардың жасы үш күннен аспауы керек, әйтпесе олар қара түсін және жұмсақ, тығыз иірімделген жүнін жоғалтады. Қара түс басым, және қойлар өскен сайын түсі көбінесе қараңғырақ болады. Ұрықтың қаракөл қозы терісі кең құйрықты, Breitschwanz (неміс тілінде) және karakulcha деп аталады. Ұрық қаракөл қозылары түсік тастау, ерте босану арқылы немесе аналық қойды өлтіріп, ұрықты алу арқылы алынады. Сау аналық қойларды өлтірудің орнына, фермерлер көп рет туған ескі қойларды өлтіреді. Терисі жоғары сән үшін де қолданылған.