Жалпы әлемдік питеадо өнері: Мексиканың дәстүрлі қолөнері мен даму жолдары

Кіріспе

Питеадо – пита немесе иктле (мыңжылдық өсімдіктің талшығынан жасалған жіп) сәндік үлгілермен былғарыға кестеленетін қолөнер шеберлігі. Бұл техниканы пайдаланып белбеу, сандал, шаш тоғасы, ат жабдықтары және басқа да былғары аксессуарлар жасалады. Бұл техника Мексика мен Орталық Америкада кең таралған, ал әдеттегі суреттері гүлдер, жануарлар, чарреда және ежелгі мезоамерикандық символдарды қамтиды. Мексиканың Халиско штаты, әсіресе Колотлан қаласы, осы қолөнер түрімен атақты болды. Бұл аймақ дәстүрлі емес питеадо өндірісінің ірі орталығына айналды. Бірі – автоматтандырылған кесте машиналарын қолданып, питеадо өнімдерін жасау, екіншісі – былғары бұйымдарына қымбат емес күміс және алтын жіптерді енгізіп, оларды нақты алтын мен күміс ретінде өткізу. Питеадо – мексикалық фольклорда қолданылатын қолмен жасалған дәстүрлі өнер, ол Мексиканың басқа штаттарына, соның ішінде Идальго, Герреро, Веракрус, Сан-Луис-Потоси, Мексика штаты, Дуранго, Закатекас, Мичоакан және Чиапасқа тарады. Колотлан қаласы өзін питеадоның жаһандық астанасы деп жариялайды, себебі онда көптеген ат жабдықтарын жасау шеберханалары бар, ал питеадомен айналысатын қолөнершілер қала тұрғындарының негізгі табыс көзі болып табылады. Әр питеадо шеберханасында үш түрлі жұмысшы жұмыс істейді: суретшілер, кестешілер және нүкте салушылар, олардың әрқайсысы өздеріне тән мамандыққа ие. Жыл сайын жергілікті питеадо шеберлерінің өнерін насихаттау мақсатында жәрмеңке ұйымдастырылады. Белбеуді қолмен кестелеуге шамамен 48 сағат еңбек жұмсалады. Кестеге қолданылатын агаве жіптері Веракрус, Чиапас және Оахака штаттарында өндіріледі. Осы аймақтардың қолөнершілері жоғары сапалы және күрделі питеадо бұйымдарын жасайды, бірақ жарнама мен насихаттың жетіспеуіне байланысты олар өздерінің нарығына сата алмайды. Веракруста питеадоны қолдау үшін, Флорида мен Шанхайда филиалдары бар қоры бар, ол қолөнершілер қауымдастығына жабдықтар мен машиналармен көмектеседі. Бұл ұйым сондай-ақ, кактус талшығы алынатын өсімдікті жақсарту мақсатында ғылыми зерттеулерді қолдайды және қатысушы қауымдарды біріктіреді. Олар Солтүстік Оахаканың фермерлерін Гватемаланың Месалтенанго аймағындағы биохимиялық және ауыл шаруашылығы зерттеушілерімен байланыстырады, жаңа өнімдердің тәжірибелік жобаларын қолдайды, инновациялық идеялары бар қолөнершілерге ресурстар мен көмек көрсетеді және осы табиғи, жаңартылмайтын ресурстарды сақтауға көмектеседі. Бұл топ нарықтағы дәстүрлі өнімдерді өндіру процесін жақсартуға, өнер формасын одан әрі дамытуға және оның тарихын сақтауға шақырады.

Piteado is an artisan technique where pita or ixtle (thread made from the fiber of the century plant) is embroidered onto leather in decorative patterns. The technique is used to make belts, sandals, hair bands, saddles, and other leather accessories. The technique is popular in Mexico and Central America, and typical designs include flowers, animals, charreada, and Pre Hispanic symbols. Jalisco, a Mexican State was famous for this type of handicraft, especially the town of Colotlan. This region has become a big producer of two kinds of non traditional piteado industry. One which uses automated manufacturing embroidery machines to make imitation piteado products and one where non precious silvery and golden wires are inserted in leather works which are then fraudulently traded as genuine gold and silver. The piteado work is a traditional art craft made by hand used in some Mexican Folklore, and has spread to several communities in other Mexican states, including Hidalgo, Guerrero, Veracruz, San Luis Potosi, State of Mexico, Durango, Zacatecas, Guerrero, Michoacán, and Chiapas. Colotlán a town of Jalisco call itself piteado global capital, because there are many saddlers shops, and piteado dedicated craftsmen as a main source of income for its inhabitants. Each one of those piteado workshop employs three types of workers, each dedicated to a specialized task: drawers, embroiderers, and punteadores. There is an annual fair in promotion of local piteado artisan's art. Hand embroidering a belt requires about 48 hours of labor. The kind of agave thread used to embroidery is produced in Veracruz, Chiapas, and Oaxaca. Artisans from those regions make well finished and more elaborate piteado works, but because of the lack of advertising and promotion, it is often not possible for them to sell to their intended market. There is a foundation which promotes piteado in Veracruz, with branches in Florida and Shanghai, which embraces, supports, and makes contributions of machinery and equipment to communities of artisans. This organization also encourages scientific research to improve the plant from which the cactus fiber is obtained, bringing together the communities involved. They connect farmers from northern Oaxaca with biochemical and agricultural researchers in the Guatemalan region of Mesaltenango, supporting the experimental designs of some new products, giving resources and support to those potential artisans with great innovative creations, and continuing to preserve these natural non renewable resources. The group encourages the improvement of the process of manufacturing some traditional products already on the market, the continued propagation of the art form, and the preservation of the history behind it.