Кіріспе

Британдық жарыс жүргізушісі (1973 жылы туған)

Джордж Дарио Марино Франчитти (19 мамыр 1973 жылы туған) – британдық автоспорт комментаторы және Шотландиядан шыққан зейнеткер автожарыс жүргізушісі. Франчитти 2007, 2009, 2010 және 2011 жылдары IndyCar Series жүргізушілер чемпионатында; 2007, 2010 және 2012 жылдары Индианаполис 500 жарысында; және 2008 жылы Andretti Green Racing (AGR) және кейіннен Chip Ganassi Racing (CGR) командалары үшін Daytona 24 сағаттық жарысында жеңіске жетті. Франчитти 10 жасында картингпен айналыса бастады және 17 жасына дейін автокөлік жарыстарына көшуге дейін ерте жетістіктерге қол жеткізді, 1991 жылы Formula Vauxhall Junior Чемпионатында және 1993 жылы Formula Vauxhall Lotus Чемпионатында жеңімпаз атанды. 1995 және 1996 жылдары ол Deutsche Tourenwagen Meisterschaft және AMG Mercedes командасы үшін халықаралық туристік автомобиль чемпионатында өнер көрсетіп, екі жарыста жеңіске жетті. Франчитти 1997 жылғы маусымда Hogan Racing командасымен Championship Auto Racing Teams (CART) жарыстарында дебют жасады. Келесі жылы ол Team Green командасына қосылып, үш жеңіске ие болып чемпионатта үшінші орынды алды. 1999 жылы Франчитти Хуан Пабло Монтойядан төрт жеңіспен кем болғанымен, оған тең ұпай жинап, екінші орынды иеленді. Келесі үш жылда оның көрсеткіштері төмендеді, бірақ ол төрт жарыста жеңіске жетті. 2003 жылы Indy Racing League жарыстарында Франчитти қайта құрылған AGR командасына қосылды, бірақ жарақат салдарынан сол жылы үш жарысқа қана қатыса алды. Ол 2004 және 2005 жылғы маусымдарда екі жарыста жеңіске жетіп, жалпы есепте төртінші және алтыншы орындарды иеленді. Франчитти өзінің алғашқы IndyCar жүргізушілер чемпионатында 2007 жылы төрт жеңіске қол жеткізіп, соның ішінде алғашқы Индианаполис 500 жеңісін тойлады, ал келесі жылы NASCAR бағдарламасына CGR командасына қосылды. 2009 жылы ол IndyCar-ға оралып, 2009 жылдан 2011 жылға дейін үш рет қатарынан чемпион атанды және тағы 12 жарыста, оның ішінде 2010 жылы Индианаполис 500 жарысында жеңіске жетті. Франчиттидің көрсеткіштері 2012 жылғы чемпионатта нашарлап, жаңа машинаға бейімделуге тырысты, бірақ ол үшінші Индианаполис 500 жеңісін тойлады. 2013 жылғы маусымның алдындағы соңғы жарыста Такума Сатоның машинасымен соқтығысқаннан кейін Франчитти екі омыртқасының сынуына, аяқ-қолтық сынуына және шаңқауға ұшырады, осы оқиға оның жарыс мансабына нүкте қойды. Франчитти американдық ашық дөңгелекті автокөлік жарыстарында 265 жарысқа қатысып, 31 жеңіске жетіп, 92 рет жүлделі үштіктің қатарына кірді. Мансабын аяқтағаннан кейін Франчитти CGR командасының кеңесшісі және жүргізушілерді даярлаушысы болды, сондай-ақ толығымен электрлік Formula E жарыс сериясының теледидар трансляциясында коментатор және сарапшы ретінде жұмыс істеді. Ол Лонг-Бич Моторспорт Даңқының аллеясына, Индианаполис Мотор Спидвей Даңқының залына, Америка Моторспорт Даңқының залына және Шотландия Спорт Даңқының залына енгізілді, сондай-ақ 2007 жылы BBC Scotland Жылдың спортшысы атанды.

Балалық шағы және отбасылық тарихы

Франчитти 1973 жылғы 19 мамырда Шотландияның Батгейт қаласында дүниеге келген. Ол Инвернесс қаласында туған туристік кеңес қызметкері Марина Франчиттидің ұлы. Оның итальяндық тегі бар; оның үш итальяндық әжесі Кассино қаласынан шыққан. Кіші інісі Марино, туысы Пол ди Реста және құдасы Себастьян Мелроуз да жарысқа қатысады. 1984 жылы 11 жасында Франчитти Шотландияның жастар чемпионатында жеңіске жетті; сондай-ақ 1985 және 1986 жылдары Ұлыбританияның жастар картинг чемпионатында жеңімпаз атанды. Барлығы алғанда, Франчитти 100-ден астам жарыста жеңіске жетіп, 20 картинг титулын жеңіп алды. 1990 жылы жарыс жүргізуші Дэвид Леслидің әкесі Франчиттиге Леслидің командасына қосылып, жарыстарда оның машиналарын күтуді ұсынды. 17 жасында Франчитти Дэвид Лесли Racing командасы үшін Formula Vauxhall Junior чемпионатының бірінші маусымында бір орындық көлікте жарыса бастады. Франчиттидің әкесі ұлының жарысына қаржы жинау үшін отбасының үйін ипотекаға берді. Франчитти чемпионатты төрт жеңіспен, соңғы үш кезеңде үш жеңіс және үш мәрте пьедесталға көтеріліп аяқтады. Пол Стюарт Racing (PSR) командасының бір мүшесі оның жүргізуін көргеннен кейін Франчиттиге Formula Vauxhall сынағын ұсынды. Команда иесі Джеки Стюарт Франчиттиге PSR үшін жарысса, шотландтық демеушілерден қаржы табатынын уәде берді, соның ішінде 1995 жылдың соңында Херес трассасында McLaren MP4/10B Formula One (F1) көлігінде сынақтан өту мүмкіндігі болды. Келесі жылы Франчитти жарыс мектебінде оқытушы болып жұмыс істеді және BMW мен Nissan үшін жарыс күндерін ұйымдастырып ақша тапты. Ол PSR үшін Formula Vauxhall Lotus чемпионатында бір орындық Vauxhall қозғалтқышты көлікте жарысқа қайта оралып, сол жылдың тамызында Brands Hatch трассасында чемпионатты жеңіп алды. Франчитти алты жеңіске жетіп, төрт мәрте пьедесталға көтерілді және серияның «Жылдың жүргізушісі» атанды. Стюарт Франчиттиді 1994 жылы Ұлыбританияның F3 чемпионатында жоғары деңгейге көтерді, оның F1-ге өтетініне үміттенді және ол титул үшін күреседі деп күтті. Франчитти PSR Dallara F394 Mugen Honda көлігінде 133 ұпаймен жалпы есепте төртінші орынды иеленді, Сильверстоунда бір жеңіске қол жеткізіп, алты мәрте топ үштікте болды, бірақ қателіктер титул үшін күресуге мүмкіндік бермеді. Франчитти 1994 жылғы Формула 3 Мастерс жарысында 12-ші орынды, ал 1994 жылғы Макао Гран-приінде 6-шы орынды иеленді.

Туристік автомобильдер мансабы

Франчиттидің Формула 3000-ге өту үшін жеткілікті ақшасы болмады және ол F3-те күтілгендей тағы бір маусымға қатыспады, себебі ол көбірек қарызға батқысы келмеді. Франчитти Mercedes C Class V6 көлігін Mercedes Benz спорттық автомобильдер жарысы бөлімшесінің AMG Mercedes командасы үшін тізгіндейді. Франчитти 1995 жылы DTM және 1995 жылы ITC жарыстарында өнер көрсетті. Оның 14 жарыстан тұратын DTM маусымында ол Жүргізушілер Чемпионатында бесінші орынды иеленді, екі рет поул-позициядан старт алып, төрт мәрте жүлделі орынға көтеріліп, 74 ұпай жинады. ITC маусымында Франчитти өзінің алғашқы жарысын Mugello трассасында жеңіп алды, Donington Park-те екі рет екінші орынды, ал Estoril трассасының екінші кезеңінде үшінші орынды алып, 80 ұпаймен Жүргізушілер Чемпионатында үшінші орынға табан тіреді. Компания Франчиттиге No (көлік нөмірі) 9 Reynard 97i Mercedes Benz көлігін жүргізуді тапсырды, ол 1997 жылғы CART World Series-те Hogan Racing командасының клиенттік көлігі болды. Келесі жарыста Франчитти 1997 жылғы Sunbelt IndyCarnival-де тоғызыншы орын алып, маусымдағы ең жақсы нәтижесін көрсетті. Маусымның соңғы жарысы – California Speedway-де өткен бұрын, Hogan Франчиттиді олардың арақатынастарындағы шиеленіс салдарынан жұмыстан босатты, себебі Франчитти келесі маусымда Team Green командасына қосылған болатын. Франчиттидің орнына Робби Гордон келді. Франчитти Жүргізушілер Чемпионатында 10 ұпаймен 22-орында, ал «Жыл жаңашылы» сыбайласында үшінші орында тұрды. Франчиттидің алты үздік ондық нәтижесі болды, оның ішінде Toyota Grand Prix of Long Beach-те екінші орын, ал Rio 400, Molson Indy Toronto және Miller Lite 200 жарыстарында поул-позициядан старт алды. Үш аптадан кейін Франчитти Molson Indy Vancouver-де маусымдағы төртінші поул-позициясынан жеңіске жетті. Honda Grand Prix of Monterey-де төртінші орын алғаннан кейін, Франчиттидің менеджері Крейг Поллок оған тәжірибе жинақтау үшін CART-де қалуға кеңес берді және ол F1-дегі Stewart Grand Prix командасына қосылу ұсынысынан бас тартты. Франчитти маусымның алғашқы он жарысында жеті рет үздік ондыққа кірді. Франчитти жарысты оныншы орында аяқтады, ал Монтойя төртінші орында болды, маусымды соңғысымен бірдей ұпай санымен аяқтады, бірақ Монтойя жеті жарыста жеңіске жеткендіктен чемпион атанды, ал Франчитти тек үш рет жеңіске жетті.

20002002 жыл

2000 жылғы CART маусымынан бұрын Франчитти Homestead–Miami Speedway-де маусым алдындағы сынақтар кезінде апатқа ұшырап, ауруханаға түсті; машинаның аспасының бөлігі оның басына тиді, сол жамбасы мен жамбас сүйегінің сынықтары орын ауысты, сондай-ақ мидың бірнеше жеңіл контузиясын алды. Осының салдарынан Франчитти аптасына бес рет физиотерапиядан өтті, ал наурыз айында CART-тың бас дәрігері Стив Олви оны жарамды деп жариялады. Тестілеудің жетіспеуі және команданың құрамының өзгеруі салдарынан оның өнімділігі төмендеді, ол кейде апатқа ұшыраған сенімсіз машинаны жүргізді. Франчитти Firestone Firehawk 500 және Molson Indy Vancouver жарыстарында екінші орынды иеленді, бұл маусымдағы ең жақсы нәтижесі болды, онда ол екі поул-позицияны және тағы алты үздік ондықты алды, соның ішінде Мичиган 500 және Монтерейдің Honda Grand Prix жарыстарында үшінші орынды алды. Франчитти 92 ұпаймен чемпионатта 13-ші орынды иеленді. Маусымның алғашқы сегіз кезеңінде Франчитти алты рет үздік ондыққа енді, оның ішінде Детройттегі Tenneco Automotive Grand Prix-де екінші орынды алды. Маусымның қалған бөлігінде оның көрсеткіштері нашар болды, төрт рет үздік ондыққа еніп, Харраның 500 және Хьюстонның Texaco/Havoline Grand Prix жарыстарында екі рет екінші орынды алды. Франчитти 105 ұпаймен чемпионаттың жалпы есебінде жетінші орынды иеленді. Маусымды ашқан Tecate/Telmex Monterrey Grand Prix-де ол екінші орынды алды, ал Bridgestone Potenza 500, G. I. Joe's 200 және Чикагоның CART Grand Prix жарыстарында үш рет үшінші орынды алды, Чикагода поул-позициядан старт алды. Үш жарыстан кейін Франчитти екінші орыннан старт алып, 43 айналымды көшбасшы ретінде аяқтады және Molson Indy Montreal жарысын жеңіп алды. Екі жарыстан кейін ол Sure for Men Rockingham 500 жарысында жеңіске жетіп, CART овал трассасындағы жалғыз жеңісін тойлады. Франчитти маусымның соңғы төрт жарысын үздік ондыққа аяқтап, 148 ұпаймен жүргізушілер чемпионатында төртінші орынды иеленді. 28-ші орыннан старт алып, серияның бәсекелестігі мен әртүрлілігі үшін CART жүргізушісі болып қалуды қаласа да, Франчитти 2003 жылғы маусымда IRL-ге көшіп, Кристиан Фиттипальдидің орнына Newman/Haas Racing үшін жүргізу ұсынысынан бас тартқаннан кейін Andretti Green Racing (AGR) командасына қосылды. Франчитти автоспорт сайттарында ақша фактор болды деген ұсыныстарды жоққа шығарды. Франчитти жеңіл және жауап беретін, әдеттегідей аспирациялық V8 қозғалтқышы бар машинаны қысқа овалды трассаларда басқару үшін жүргізу стилін өзгертті және қол-көз-аяқ координациясын жақсартты. Маусымның алғашқы екі жарысына қатысып, маусымды ашқан Хоумстедте жетінші орынды алғаннан кейін, Франчитти Honda Indy 225 жарысында төртінші орынды иеленді, бұл маусымдағы ең жақсы нәтижесі болды, бірақ содан кейін маусымды аяқтауға мүмкіндік бермейтін кілт тесігі арқылы жасалған операция жасау қажет болды, арқасын нығайту үшін. Франчитти 2004 жылғы IndyCar Series үшін AGR-де қалу үшін келісімшартын ұзартты. Хоумстед және Phoenix International Raceway-де өткен маусымның алғашқы екі жарысынан құлап шыққаннан кейін, Франчитти Мотегиде алғашқы ондыққа енді. Төрт жарыстан кейін, Menards A. J. Foyt 225 жарысында ол 111 айналымды бастап, өзінің алғашқы IndyCar жеңісін тойлады. Үш жарыстан кейін Франчитти екінші рет жеңіске жетіп, Pikes Peak-тегі Honda Indy 225 жарысын жеңіп алды. Маусымның қалған бөлігінде Франчитти үшінші орыннан жоғары көтеріле алмады және 409 ұпаймен чемпионаттың жалпы есебінде алтыншы орынды иеленді. Ричмонд Raceway-де өткен жетінші кезеңде екінші орын алғаннан кейін, маусымның алғашқы тоғыз кезеңіндегі ең жақсы нәтижесі осы болды. Келесі жеті кезеңде Франчитти тағы екі рет подиумға көтерілді, келесі жарыста Милуоки Майлдан екінші орынды алды, ал Уоткинс Глен Интернешнлден үшінші орынды алды. Франчитти 498 ұпаймен жалпы есепте төртінші орынды иеленді. Team Penske және Chip Ganassi Racing (CGR) командалары көбірек дамығаннан кейін және IndyCar тек Honda қозғалтқыштарын қолданғаннан кейін оның өнімділігі төмендеді, ал AGR қысқа, жоғары жылдамдықты овалды трассаларда нашар өнер көрсетті. Ол Санкт-Петербургтегі Honda Grand Prix көшелік жарысында поул-позициясын алды, бірақ Косуке Мацуураның зақымдалған машинасымен соқтығысқаннан кейін аспаның бұзылуы оны жарыстан шығарды. Франчитти Индианаполис 500 жарысына 17-ші орыннан старт алды және жарыстың соңында жанармай құю үшін тоқтағаннан кейін жетінші орынды иеленді. Оның соңғы сегіз жарысында Infineon Raceway-де екінші орынды алды және төрт рет үздік тоғыздыққа енді. Ол 311 ұпаймен топта сегізінші орынды иеленді. Жылды алғашқы төрт жарысты жетінші және одан жоғары орында аяқтап, Мотеги және Канзас спидвейінде подиумға көтерілді. ABC Supply Company A. J. Foyt 225 жарысында екінші орын алып, чемпионат көшбасшысы болғаннан кейін, Франчитти Айова спидвейіндегі алғашқы Айова Корн Инди 250 жарысын жеңіп, SunTrust Indy Challenge жарысында 242 айналымды бастап, поул-позициядан старт алды. Франчитти Мичиган Интернешнл Спидвей және Infineon Raceway жарыстарында екі рет поул-позициясын алды және келесі жеті жарыста үш рет үздік үштікке еніп, маусымды аяқтаған Peak Antifreeze Indy 300 жарысына CGR-дің Скотт Диксоннан үш ұпайға оқсып келді. Франчитти Диксонның машинасы соңғы айналымда жанармайдан қалғаннан кейін жарысты жеңіп, өзінің алғашқы IndyCar чемпионатын жеңіп алды. Франчитти NASCAR-ға қосылуды қарастырды, бірақ CGR командасының иесі Чип Ганасси және Richard Childress Racing командасының иесі Ричард Чилдресспен болған келіссөздер нәтижесіз аяқталды. Ганассимен болған келіссөздер нәтижесінде Франчитти 2008 жылдан бастап, спонсорлық мәселелеріне байланысты Дэвид Стреммені алмастырып, №40 Dodge Charger жүргізушісі болды, сондай-ақ олар Франчиттинің жарнамалық әлеуеті жоғары екеніне сенді, бұл AGR-ді қатты ренжітті. Франчитти ARCA және Busch Series жарыстарында, сондай-ақ сынақтарда қатысқан акциялық автомобильдерді дамыру бағдарламасына қатысты. Ол ARCA Re/Max 250 жарысында акциялық автомобильдердегі дебютін жасады, 7-ші орынға ілікті және №42 CGR Dodge-та 17-ші орынды иеленді. Екі аптадан кейін Франчитти Craftsman Truck Series жарысында бір рет қатысты - Kroger 200 - CGR үшін Cunningham Motorsports-тың №41 Dodge Ram-інде, 30-шы орыннан старт алып, апаттан кейін 33-ші орынды иеленді. 2007 жылғы Busch Series-те Франчитти CGR-дің №42 Dodge Charger-інде төрт жарысқа қатысты, Sam's Town 250 жарысында үшінші орынға ілікті және O'Reilly Challenge жарысында 25-ші орынды иеленді. 2008 жылғы NASCAR Sprint Cup Series-те ол 14 жарысқа қатысты, 10-на ілікті, орташа старт 28,4, ал орташа аяқталу 34,3 болды, екі жарысты аяқтамады. Франчиттидің маусымдағы ең жақсы нәтижесі Goody's Cool Orange 500 жарысында 22-ші орынды иеленді, ал ең жақсы старт Lenox Industrial Tools 301 жарысында 7-ші орынды иеленді. Ол өткен маусымдағы ұпайлар тізімінде алғаннан кейін топ-35-тен шығып қалды және алтыншы жарыстан бастап жылдамдық бойынша ілікпеуге мәжбүр болды, өйткені оның машинасы CGR Car of Tomorrow тұжырымын меңгере алмады. Чип Ганасси мен Феликс Сабатес 2008 жылдың шілде айында маңызды спонсорлық қаражатты сақтаудағы қиындықтарға байланысты Франчиттидің Sprint Cup Series командасын таратып жіберді. 2008 жылдың басында Франчитти CGR-дің №40 Dodge-та ARCA Re/Max Series жарысын ашты, ARCA 200 жарысында 9-шы орынға ілікті және 10-шы орынды иеленді. Ол CGR-дің №40 Dodge-ын жаңадан аталған Nationwide Series жарыстарында 14 рет стартқа алып, екі рет үздік ондыққа еніп, орташа старт 12,6, ал орташа аяқталу 17,6 болды. Франчиттидің сериядағы ең жақсы нәтижесі Zippo 200 жарысындағы 5-ші орынды иеленді, онда ол поул-позициядан старт алды. Aaron's 312 кезінде Франчиттидің оң артқы доңғалағы жарыс барысында бұзылып, Ларри Ганселманмен үлкен апатқа себеп болды, нәтижесінде Франчитти сол тобығының жеңіл сынығын алды. Франчиттидің жазылу кезеңінде Стремме, Кен Шрадер, Джереми Мэйфилд және Стерлинг Марлин оны ауыстырды.

2009-2013 жылдар

Франчитти 2008 жылы Индианаполис 500-ге қатысқанда IndyCar-ға қайта оралуды ойлады. 2008 жылы Champ Car World Series және IRL санкциялық органдары біріктірілгеннен кейін IndyCar сериясына жаңа жол және көше трассаларын (әсіресе Торонто Гран-приін) енгізу Франчиттидің ашық дөңгелекті жарыстарға деген қызығушылығын қайта жаңғыртты. Сондықтан ол 2009 жылғы маусымнан бастап Уэлдонның орнына CGR-мен көп жылдық келісімшартқа қол қойды. Франчитти CGR-дің №41 NASCAR Cup Series командасына қосылғысы келді, бірақ оған IndyCar мүмкіндіктері еске түсірілді. Маусымның ашылу жарысында төртінші орын алған Франчитти келесі үш жарыста жетінші және жоғары орындарға ие болды және Bombardier Learjet 550 үшін поул-позицияны жеңіп алды. SunTrust Indy Challenge үшін поул-позицияны жеңіп алғаннан кейін, Франчитти жарысты жеңіп алу үшін Honda Indy Toronto-ның 45 айналымын бірінші орыннан бастап өтті. Ол тағы үш рет топ алтылыққа еніп, 2009 жылғы төртінші жарыста жеңіске жетіп, сол жылы Сономадағы Indy Grand Prix-те бірінші орыннан көшбасшы болды. Екі рет топ төрттікке еніп, Диксоннан 5 ұпайға артта қалды. Франчитти жарыста поул-позициядан жеңіске жетіп, екінші чемпиондық атағын жеңіп алды және Диксоннан 11 ұпайға алда жылды аяқтады. 2010 жылы Франчитти өзінің титулын қорғауға CGR-ге оралды. Ол Алабама штатының Indy Grand Prix-інде үшінші орынды, ал RoadRunner Turbo Indy 300 жарысында екінші орынды иеленді. Франчитти келесі бес жарыста Honda Indy Toronto және Honda Indy Edmonton-да бірінен соң бірі подиумға шықты. Кентукки спидвейінде бесінші орын және Мотегиде екінші орын оны Кафе до Бразил Indy 300-де маусымды жабу алдында Пенскенің Уилл Пауэрінен 12 ұпайға артта қалдырды және алғашқы А. Дж. Фойт Овал Трассасының чемпионы атанды, соңғы жарысқа дейін бір тур бұрын. Сегізінші орынды иеленіп, Франчитти екінші рет қатарынан чемпион атанды және Пауэрдің апатынан кейін жалпы есепте үшінші орын алды. 2011 жылғы маусымда Франчитти екінші рет титулын қорғауға CGR-ге қайта оралды. Ол Алабама штатының Indy Grand Prix-інде және Лонг-Бичтің келесі Toyota Grand Prix-інде үшінші орынды иеленді, содан кейін 110 айналымнан кейін Firestone Twin 275 машинасының біріншісін жеңіп алды. Франчитти Милуоки 225 жарысының 161 айналымын бірінші орыннан бастап, маусымдағы үшінші жеңісіне қол жеткізді және екі жарыстан кейін Хонда Indy Toronto-да жеңіске жетті. Келесі жеті жарыста ол Огайо мен Кентукки штаттарында екінші орынды, Эдмонтонда үшінші орынды және Нью-Гэмпширде тағы бір поул-позицияны жеңіп алды. Жарыс 11-ші айналымда 15 көлік қатысқан апаттан кейін тоқтатылды, бұл Пауэрге қатысты және Уэлдонның өліміне әкелді, яғни Франчитти төртінші чемпионатты жеңіп алды; оның үшінші рет қатарынан. Франчитти 2012 жылғы маусымда CGR үшін жүрді; ол бастапқыда Бразилияның Сан-Паулу қаласында өткен маусымның төртінші жарысынан кейін бәсекеге қабілетті бола бастағанға дейін жаңа Dallara DW12 машинасына бейімделу үшін күресті. Франчитти алғашқы төрт жарыста екі рет ондыққа шықты, Барберде оныншы, Сан-Паулуда бесінші орын алды. Франчитти маусымның қалған бөлігінде жақсы нәтиже көрсетпеді: ол төрт рет жарыста жеңіске жетпеген және тағы үш рет подиумға шықты. Ол 363 ұпаймен жүргізушілер чемпионатында жетінші орын алды. Франчитти Лонг-Бичтегі Toyota Grand Prix үшін поул-позиция бойынша біліктілік алды, ол төртінші орынды иеленді. Франчиттидің көлігі қоршаудың бір бөлігін жыртып, сынықтарды көрермендердің алдындағы екінші қоршаудан өтіп, трибунаға жіберді. Көлік қайтадан трассаға қайтып келіп, тоқтағанға дейін бірнеше рет айналды. Франчиттидің машинасы жарыс бетіне жүргізуші жағын орналастырды; машинаның алдыңғы бөлігі алынып тасталды, бірақ шассидің ванна бөлігі бүлінбей қалды. Е. Ж. Висо апат орнына жеткенде, Сатоның қозғалмайтын күйреген көлігін ұрды. Франчитти Индианаполиске барып, аяқ пен аяқты жалғастыратын оң талус сүйегін жөндеу үшін операция жасады. 18 қазанда Франчитти Индианаполис ауруханасынан шығарылды. Майамидегі дәрігерге неврологиялық тексерулер мен магниттік-резонанстық томографиялық сканерлеуден кейін, ол теріс нәтиже көрсетті, Франчитти қарашада Шотландияға демалуға барды. Франчитти дәрігерлер оған жарақаттары және бұрынғы апаттардан болған жарақаттар оны тағы бір үлкен апат болған жағдайда тұрақты сал болып, миына зақым келтіру қаупі төндіргенін айтқаннан кейін жарысқа қатысудан бас тартты. Франчиттидің есінде, шешім қабылдау қабілеті мен шоғырлану деңгейі апаттан зардап шекті. Франчитти 2014 жылдан бастап IndyCar сериясының CGR командасының әрбір жарыскеріне кеңесші және жүргізуші жаттықтырушы ретінде жұмыс істеді. Франчитти CGR жарыскерлері мен инженерлерін...

Жарыстан тыс іскерлік және жеке өмірі

Ол 2010 жылдан бері голландиялық TW Steel сағат брендін қолдайды. Франчитти Эдинбургтағы Bethany Christian Trust қайырымдылық қорына үйсіз адамдарға азық-түлік және сусын жеткізу үшін фургон жүргізушісі ретінде, сондай-ақ бұрынғы әскери қызметшілердің оңалтуы мен жұмысқа орналасуына, көбінесе спорт арқылы көмектесетін Mission Motorsport қайырымдылық қорына ерікті болып қызмет етті. Ол американдық телешоуларға қатысты – "Late Show with David Letterman" және "The Late Late Show with Craig Ferguson". Франчитти 2001 жылы "Driven" фильмінде жарыс жүргізуші рөлінде эпизодтық түсірілімге түсті. 2013 жылы "Turbo" анимациялық фильмінде ол шотланд жаңалықтар жүргізушісінің және ер адам туристің дауысын берді, сонымен қатар фильмге техникалық кеңес берді. 2014 жылғы тұңғыш маусымынан бастап ол Formula E жарысының теледидардағы коментаторы және жүргізуші сарапшысы болып жұмыс істеді. 2019 жылы Франчитти және Take That тобының мүшесі Говард Дональд Channel 4 телеарнасындағы төрт бөлімдік "Mission Ignition" моторарнайы телешоуын жүргізді. Ол сонымен қатар Acura және Gordon Murray Automotive компанияларында жоғары өнімді автомобильдерді әзірлеу бойынша жұмыс істеді. Франчитти "Brat Pack" халықаралық тобының мүшесі, оған Канан, Грег Мур және Макс Папис кіреді, олар бір-бірімен тығыз байланыста болып, өмір туралы әңгімелесіп, барлық түнгі кештерге қатысып, бір-бірімен ләззат алуға ұмтылды. Мур 1999 жылдың ақпан айында Джейсон Пристлидің тойында Франчиттиді актриса Эшли Джаддпен таныстырды. Джадд пен Франчитти сол жылы никелесіп, 2001 жылдың 12 желтоқсанында Шотландиядағы Дорнох қаласының жанындағы Скибо қамалында үйленді. Олардың балалары болған жоқ; Франчитти мен Джадд 2013 жылы ажырасып, достық қарым-қатынаста қалды. Кейін ол хедж-фонд директоры Элеонора Роббқа үйленді, олардың екі баласы бар.

Марапаттар мен мойындау

Дарио Франчитти 1993 жылы «Автоспорт» британдық клуб жүргізушісінің жылдық сыйлығын, ал 1998 және 2010 жылдары «Автоспорт» британдық жарыс жүргізушісінің жылдық сыйлығын жеңіп алды. 2001 жылы ол Грег Мур есімімен аталған сыйлықты «трассадағы ерекше дарынымен және жанкүйерлермен, БАҚ-пен және CART қауымдастығындағы сергектік мінезімен Мурдың мұрасын ең жақсы бейнелейтін жүргізуші» ретінде алды. Алты жыл өткен соң Франчитти BBC Scotland Sports Personality of the Year, Грегор Грант сыйлығы, Джеки Стюарт медалі және Калландс трофейімен марапатталды. 2011 жылдан бері Шотландия Ұлттық галереясында Дэвид Лившин түсірген Франчиттидің 2010 жылғы фотосуреті ілулі тұр. Франчитти 2014 жылы туған күніне орай «мотор спортына қосқан үлесі үшін» Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) атағымен марапатталды. Франчитти 2014 жылы Лонг-Бич Моторспорт Даңқына, 2017 жылы Индианаполис Мотор Спидвей Даңқына, 2019 жылы Америка Моторспорт Даңқының «Ашық дөңгелек» санатына және 2022 жылы Шотландия Спорт Даңқына енгізілді.

ARCA жарыстар сериясы

(key) (Жарыс жолынан бастау орны – біліктілік уақыты бойынша беріледі. Курсив – жарыс жолынан бастау орны ұпайлар тізімі немесе жаттығу уақыты бойынша іске асырылды. * – Көптеген кезеңдерде көшбасшы болды.) ARCA Racing Series нәтижелері Жыл Команда No. (Машина нөмірі) Марка 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 ARSC (ARCA Racing Series Classification) Ұпай (Pts) Сілтеме (Ref) 2007 Chip Ganassi Racing 42 Dodge DAY USA NSH SLM KAN WIN KEN TOL IOW POC MCH BLN KEN POC NSH ISF MIL GTW DSF CHI SLM TAL TOL 135-орын 145 2008 40 DAY SLM IOW KEN CAR KEN TOL POC MCH CAY KEN BLN POC NSH ISF DSF CHI SLM NJE TAL TOL 102-орын 180