Кіріспе

Капиталдың артықшылығы, сондай-ақ акциялар сыйлықақысы деп аталады, ол корпорацияның балансында акционерлер капиталының құрамдас бөлігі ретінде көрсетіледі және корпорация акцияларды (жалпы акцияларды) шығарғанда, акциялардың номиналды құнынан (намалы құнынан) артық алынған соманы білдіреді. Бұл АҚШ GAAP терминологиясында "қосымша төленген капитал" деп аталады, бірақ қосымша төленген капитал акциялар сыйлықақысымен ғана шектелмейді. Бұл өте кең ұғым және салыққа қатысты және конверсияға қатысты түзетулерді қамтиды. Жалпы алғанда, шығарылған және төленген (плюс капиталдың артықшылығы) жай акциялар (немесе кейде артықшылықты акциялар) инвесторлар акциялар үшін шығарылған кезде төлеген нақты соманы көрсетеді (кейінгі түзетулер немесе өзгерістер болмаған жағдайда). Номиналды құны жоқ акциялардың балансында капиталдың артықшылығы болмайды; акцияларды шығарудан түскен барлық қаражат эмиссияланған жай акциялар есебінен есептеледі. Капиталдың артықшылығын тудыратын басқа жағдайларға, мысалы, үкіметтің компанияға жер участағын сыйға тартуы жатады. Капиталдың артықшылығы/акциялар сыйлықақысы (SPA) шоты әдетте үлестірілмейді, бірақ оны мыналар үшін пайдалануға болады:
сол акцияларды шығаруға байланысты шығындарды/коммиссияны өтеу немесе
толық төленген акциялар бойынша бонус акцияларды шығару. Акционерлік сыйлықақы арқылы капиталды ұлғайту аясында капиталды ұлғайтудың үлкен бөлігі капитал резервіне бағытталады, ал жазылған капитал ең аз сомаға ұлғаяды. Бұл себепті бастапқы шығындар капитал резервімен жабылады. Егер капиталды ұлғайту толығымен немесе маңызды дәрежеде жазылған капиталды ұлғайту арқылы жүзеге асырылса, шығындарға байланысты капитал жазылған капиталдан төмен түсіп қалуы мүмкін. Ол сондай-ақ фирманың қазыналық акцияларды сатудан түскен кез келген пайданы есепке алу үшін де қолданылуы мүмкін, бірақ мұндай жағдай сирек кездеседі. Капиталдың артықшылығы экономистердің елдің төлем балансындағы капитал ағынынан артық капитал ағынын білдіру үшін қолданатын термин болып табылады.

Өмірбаян

Көптеген фирмалар заң талаптарына байланысты көптеген елдерде белгілі бір номиналдық құны бар акцияларды шығарады, көбінесе бұл құн қолданыстағы валютаның ең кіші бірлігімен (мысалы, бір тиын немесе 0,01 доллар) тең болады. Фирма кейін осы акцияларды әлдеқайда жоғары бағаға сата алады (өйткені номиналдық құн көбінесе көне және нақты емес ұғым). Номиналдық құннан артық алынған сома капитал қорына есептеледі.