Кіріспе

Trop v. Dulles, 356 U. S. 86 (1958) – АҚШ Жоғарғы Сотының қылмыс жасағаны үшін азаматтығын жою конституцияға қайшы екенін шешкен ісі. Бұл шешімде айтылған "әдептілік нормаларының өзгеруі" Сегізінші түзетуге қатысты сот практикасында жиі сілтеме ретінде қолданылады.

Өмірбаян

Альберт Троп – АҚШ-тың туғаннан азаматы болатын. 1944 жылы АҚШ армиясында қарапайым сарбаз қызмет етіп жүргенде, Марокконың Касабланка қаласындағы әскерлік қамаудан қашып кетті. Келесі күні ол өз еркімен әскери офицерге тапсырылып, базаға қайтарылды. Кейіннен оған әскери сот өкімі шығарылып, кінәлі деп танылып, үш жылға қатаң еңбекпен, жалақысынан айырылып, армиядан құрметсіз босатылды. 1952 жылы Троп паспорт алуға үміттенді, бірақ 1940 жылғы ұлттық заңға сәйкес, АҚШ қарулы күштерінің құрамындағы дезертирлер азаматтығынан айырылатын болды. (1944 жылғы түзетулерге сәйкес, дезертир осы негізде әскерден құрметсіз босатылса немесе қуылса ғана азаматтығынан айырылатын еді.) Троп АҚШ федералды сотына сотқа шағымданып, өзінің АҚШ азаматы екенін растау туралы өтініш білдірді. АҚШ округтік соты үкіметтің пайдасына шешім шығарды, ал екінші апелляциялық округтік сот округтік соттың шешімін қолдады.

Өкілдік

Осмонд К. Френкель өтініш беруші үшін істі қорғады және жазбаларды ұсынды. Оскар Х. Дэвис бастапқы мәрекеде жауап берушілер үшін істі қорғады, ал солицитор генерал Рэнкин қайта мәрекеде; олармен бірге Уоррен Олни III (кейін Бас прокурордың көмекшісі) және Дж. Ф. Бишоп болды; Беатрис Розенберг де олармен бірге қайта мәрекедегі жазбада болды.

Шешім

Жоғарғы Сот шешімді өзгертіп, күштен шығарды. Бас судья Эрл Уоррен жазған шешімде Сот Перес пен Браунэлл ісіне сілтеме жасап, азаматтықтан айырудың шетелдік саясат жүргізу құқығы шеңберінде мүмкін екендігін атап көрсетті. Алайда, "азаматтықтан айыру жаза ретінде Сегізінші түзетуге қайшы келеді", оны "кербездікке дейін көне жаза түрі" деп сипаттап, ол "ұйымдасқан қоғамда жеке тұлғаның мәртебесін толығымен жояды" делінген. Бұдан әрі, Сот Сегізінші түзетудегі қатыгез және ерекше жазаның мағынасы уақыт өте келе өзгеруге тиіс екенін және "оның мағынасы дамудағы қоғамның адамилық деңгейінің өсуімен анықталуы керек" деп мәлімдеді. Ал қарсы пікір білдірген судья Феликс Франкфуртер әскери қызметтен дезертирлік жасау өлім жазасымен жазалануға болатынын атап өтіп, "Конституциялық диалектика соншалықты ақылсыз ба, азаматтықтан айырылу өлімнен де жаман тағдыр деп санауға болады ма?" деген сұрақ қойды.