Кіріспе

Шахмат ашылуы

Франкенштейн–Дракула вариациясы – қара үшін шахмат ашылуы, көбінесе Вена ойынының вариациясы саналады, мына қадамдармен басталады:

1. e4 e5
2. Nc3 Nf6
3. Bc4 Nxe4

немесе оған Епископ ашылуынан транзиция арқылы қол жеткізуге болады:
2. Bc4 Nf6
3. Nc3 Nxe4
Бұл көптеген қиындықтарды қамтиды, бірақ дұрыс ойын екі тарапқа да мүмкіндік береді. Бұл вариацияға 1976 жылы Тим Хардинг өзінің «Вена ойыны» кітабында атау берген, онда ол ойын мінезінің қанағаттанбауы соншалықты, «Дракула мен Франкенштейн арасындағы ойын орынсыз көрінбейді» деді. Бұл комбинация жоғары деңгейдегі ойындарда сирек кездеседі. Якоб Ост Хансен 1972 жылы Тиссайдте Джон Наннга қарсы оны қолданды. Василь Иванчук 1992 жылы Рокбрун қаласында Висванатан Анандқа қарсы тең нәтижемен аяқталған ойында қолданды. Алексей Широв 2011 жылы Канададағы бірнеше ойында қара ретінде ойнады. 2019 жылы Хикару Накамура Сент-Луисте Ян Кшиштоф Дудаға қарсы жылдам ойында оны қолданды.

Жазбаша қимылдар

1. e4 e5 2. Nc3 Nf6 3. Bc4 Бірдей позицияға жетудің тағы бір кең таралған жолы – 1. e4 e5 2. Bc4 (Епископ ашылуы) Nf6 3. Nc3. Немесе Алехин қорғанысы: 1. e4 Nf6 2. Nc3 e5! 3. Nxe4 Бұл Frankenstein–Dracula вариациясын анықтайды. Ақ бірден жеңе алмайды, себебі 4. Nxe4 4...d5 мүмкіндігін береді. 4. Qh5
4. Nxe4 d5 қараға ешқандай қиындық тудырмайды деп есептеледі. 4. Bxf7+ Kxf7 5. Nxe4 қара үшін жақсы болады, егер ол 5...Nc6 (5...d5) 6. Qf3+ Kg8 7. Ng5 және ақ жеңіске жететін (7...Qxg5 8. Qd5) комбинациядан аулақ болса. 4. Qh5 Qxf7# қауіпті тудырады, ақтар осы жолда осы қауіпті қайта жаңартуды жалғастырады. 4...Nd6
Бұл қозғалыс ақтардың f7 және e5-ке жасаған екі қауіпіне жауап берудің жалғыз дұрыс жолы; 4...Ng5 5. d4 Ne6 6. dxe5 біршама артықшылықпен кездеседі. Сондай-ақ 6. d5 мүмкін, онда 6...g6 7. dxe6-ға ұшырап, 1925 жылы Böök–Heidenheimo партиясындағыдай жеңіліске ұшырайды. Оның орнына 6. d5 Nd4 1993 жылғы Мажарстан командалық чемпионатында Kis–Csato партиясында өте күрделі ойынға әкелді. 5. Bb3
Шведтік гроссмейстер Ульф Андерссон 5. Qxe5+ Qe7 6. Qxe7+ Bxe7 7. Be2 ұсынысын берді, ақтардың біршама артықшылығы бар екенін айтады. (Хардингтің 1998 жылғы мақаласына қараңыз). 5...Nc6
5...Be7 (пионды қайтару) де мүмкін, мысалы 6. Nf3 Nc6 7. Nxe5 0-0 (7...g6!? де сынап көруге болады) 8. 0-0 Nxe5 9. Qxe5 Bf6 10. Qf4 Ne8 11. d4 c6 12. d5; алайда, ақтардың ойыны жақсырақ (Ларсен; Нильсен–Мюир, корр. 1971). 6. Nb5 g6 7. Qf3 f5
Дэвид Бронштейн бір кезде 7...f6 8. Nxc7+ Qxc7 9. Qxf6 b6 10. Qxh8 Bb7 11. Qxh7 0-0-0 қозғалыстарымен жеңіске жеткен, бірақ оның ізбасарлары табылмады. Егер қара 7...Nf5 ойнаса, ақ 8. g4 (8. Qd5 те күшті, 9. d4 d6 10. Bxh6 Be6 11. Qf3 Bxh6 12. d5 Hughes–Fogarty, Pittsburgh 2013) жалғастырады. 8. a6 9. gxf5 axb5 10. fxg6 Qe7 11. gxf7+ Kd8 12. Ne2 (Nd4-тің алдын алу) e4 13. Qg3+/−. 8. Qd5 Qe7
8...Qf6 да сыналды және ерекше түрлі ойындарға әкелді. Мысалы, 9. Nxc7+ Kd8 10. Nxa8 b6 11. d3 Bb7 12. h4 соңында қараның 12...Ne7! күшті мүмкіндігі бар, оны патшайым e7-де тұрғанда ойнауға болмайды, ал енді ақтардың ойыны нашар. Егер ақтар қараның шабуылынан аулақ болғысы келсе, 11. d4 Nxd4 12. Nxb6 axb6 13. Nf3 Bb7 14. Qxd4 (қара патшайымы e7-де тұрғанда бұл өте жаман қозғалыс болар еді), содан кейін 14...exd4 15. Bg5 Qxg5 16. Nxg5 тең ойынға алып келеді. Ақ бірнеше патшайымдық қозғалыстарды қамтитын басқа да перспективалы жолдарды таңдай алады. 9. Nxc7+ Kd8 10. Nxa8
Қара қазіргі уақытта мұнарасын жоғалтқан, бірақ ақырында рыцарьді қайтарып алып, алмасудан қалады. Керісінше, қара 10...b6 (диаграмма) үшін ойнайды.
Қара көбінесе осы қозғалысты жалғастырады, тұтқынға түскен рыцарьді алуға Bb7 дайындайды. Материал үшін қараның жақсы позициясы бар және оның епископтары жақсы орналасады. Ол құрбандығын патшайымды алмастырудан аулақ болып, аққа мат қоюға тырысады. Ақ өзінің патшасын (әдетте қамал арқылы) және патшайымын (бұл кезде ол алаңшалардан аз) қорғайды, қосымша материалына ие болады және ақырында шабуылға көшіп, тақтаның ортасында тұрып қалған қара патшаға шабуыл жасайды. Қараның жеткілікті өтемақысы бар-жоғы – әркімнің пікірі. Бір мүмкін жалғасы 11. d3 Bb7 12. h4 (қара патшайымын Bg5 арқылы жеңіске жету қаупі) 12...f4 13. Qf3 Nd4 (13...Bh6 14. Bd2 де мүмкін) 14. Qg4 (Антони Сантазиердің 1969 жылғы ұсынысы, патшайымдарды Qg5 арқылы алмастыру қаупі), онда қараның 14...Bh6, 14...Bg7 және 14...Bxa8 таңдаулары бар. (Хардингтің 1998 жылғы мақаласына қараңыз).

Ерекше ойындар

Якоб Ост Хансен мен Джон Нанн, Тизсайд 1974 1. e4 e5 2. Nc3 Nf6 3. Bc4 Nxe4 4. Qh5 Nd6 5. Bb3 Nc6 6. Nb5 g6 7. Qf3 f5 8. Qd5 Qe7 9. Nxc7+ Kd8 10. Nxa8 b6 11. d3 Bb7 12. h4 f4 13. Qf3 Bh6 14. Qg4 e4 15. Bxf4 exd3+ 16. Kf1 Bxf4 17. Qxf4 Rf8 18. Qg3 Ne4 19. Qc7+ Ke8 20. Nh3 Nxf2 21. Nxf2 Qe2+ 22. Kg1 Qxf2+ 23. Kh2 Qxh4+ 24. Kg1 Qd4+ 25. Kh2 Ne5 26. Rhf1 Ng4+ 27. Kh3 Qe3+ 28. Kxg4 h5+ 29. Kh4 g5+ 30. Kxh5 Rh8+ 31. Kg6 Be4+ 32. Rf5 Bxf5+ 33. Kxf5 Rf8+ 34. Kg6 Qe4+ 35. Kg7 Qe7+ 36. Kg6 Qf6+ 37. Kh5 Qh8+ 38. Kg4 Qh4#