Кіріспе

Билли Пигг (1902 – 1968) – ағылшын музыканты, Нортумбриялық кішкентай сырнайлар (smallpipes) орындаушысы. Ол 1930 жылдан өмірінің соңына дейін Нортумбриялық сырнайшылар қоғамының вице-президенті және белгілі бір ықпалы бар мүшесі болды.

Өмір және музыка

Ол 1902 жылғы қаңтарда Нортумберлендтің Корбридж қаласына жақын, Дилстон Парк ауданында дүниеге келді және 1968 жылғы қарашада қайтыс болды. Аспапты Том мен Генри Клау, сондай-ақ Ричард Моват сияқты бірнеше сазгерлерден үйренді, бірақ Томми Брексонның айтуынша, оның бас мұғалімі Станингтондық Бэти болған. Томми кейін Биллидің Клаугс және басқалармен өткізген бейресми кештері туралы естеліктерін айтты: Блэгдонға көшкеннен кейін ол Клаугсқа велосипедпен баратын. Сол аймақта он төрт немесе он бес сазгер тұрды, олар бір-бірінің үйлерінде, Биллидің үйінде де кезекпен ойнайтын. Билли алғашқы рет осы кештерінің біріне барғанда үйде он төрт сазгер болғанын, және олардың барлығы менен жақсы болғанын айтты! Құдайға шүкір, керемет сазгерлер болды. Бірақ мен тек жаттығу жасап, олардың қатарына қосылуым керек еді. Ол сол кезде құлақпен үйренді, ал 1923 жылы өткен жаңадан бастаушылар сайысында жеңіске жеткенде, ол Баррингтон мүйізқұмырасын орындағаны, бірақ нотадағыдай емес екені айтылды. 1924 жылғы оның жаңа құбырлары бар суреті Вудхорн мұражайының сайтында сақталған. Ол сол жылы Уильям Кокс ұйымдастырған жаңадан бастаушылар сайысында жеңіске жеткен, ол үш жарым жылдан бері ойнап келген еді. Суреттегі құбырлар Кокс жасаған, және сайыстың жүлдесі ретінде ұсынылған. Билли 1927 жылы осы құбырларды толыққанды жеңіп алды. 1928 жылы Беллингэмде өткен көрмеде Спенсер кубогын жеңгеннен кейін Кокс, «басқа сазгерлерге мүмкіндік беру үшін» оны көптеген сайыстардан шеттетуге мәжбүр болғанын жазды. Ол сол кезде аспаптың ерекшелігіне сай, дәстүрлі стаккато стилінде ойнаған болуы керек, бірақ кейінгі жылдары оның стилі көбірек еркін болды. 1930 жылы ол ата-анасымен бірге округтің солтүстігіндегі Кокетдейлге көшті. Кейіннен ол осы аймақтағы басқа музыканттармен, әсіресе Джон Армстронг пен Энни Снайтпен, содан кейін Арчи Даггпен бірге ойнай бастады – бұл топ «Шекаралық миндрельдер» деп аталды. 1950 жылдары ол тек Нортумбриялық ғана емес, сонымен қатар шотландтық және ирландтық күйлерді де кішкентай құбырларда орындағаны үшін белгілі болды. Ол сондай-ақ аспап үшін көптеген әсем күйлер жазды. А. Д. Скофилд пен Джулия Сей 1997 жылы Нортумбриялық сазгерлер қоғамы басып шығарған «Шекаралық миндрель» атты өмірбаяндық кітап пен күйлер жинағын жариялады. Бұл кітапта оның барлық белгілі шығармалары қамтылған. Оларға «Циганның тырнауылы» және «Шекара рухы» сияқты баяу әуендер, «Бонни Вудсайд» және «Ескі Дроув жолы» сияқты 6/8 және 4/4 өлшемдеріндегі марштар, «Каррик мүйізқұмырасы» және «Биддлстон мүйізқұмырасы» сияқты көптеген мүйізқұмыралар, «Кофе көпірі» сияқты джигтер және «Кот Уоллз» және «Хиндхоуп Аннасы» сияқты роликтер кіреді. Оның ең таңғажайып шығармаларының бірі – 6/8 вариациялық жиынтығы бар Билл Чарлтонның «Fancy» шығармасы. Оның дәстүрлі «Ваннидің жабайы төбелері» әуеніне өзінің вариацияларын қосып орындауы ерекше болды және оның жоғарғы таулы аймақтарға тән стилінің жақсы үлгісі болды. 1950 жылдары Форстер Чарлтон оның ойнауын көптеген реттерде жаздырды; олардың кейбіреулерін FARNE радиосынан тыңдауға болады. 1958 жылы Ньюкасл-апон-Тайнда жұмыс істейтін америкалық Ройс Уилсон магнитофон сатып алып, оның ойнауын жаздырды. Басқа жазбаларды BBC және Шотландия зерттеулер мектебі жасады. Форстер Чарлтонның таңдамалы жазбаларынан құралған альбом 1971 жылы Leader лейблінде «Billy Pigg, the Border Minstrel» деген атпен шығарылды және 2004 жылы CD форматында қайта басылды. Пиггтің өзінің шығармалары мен дәстүрлі күйлердің репертуары арқылы Пигг бүкіл әлемдегі құбырмен ойнаушыларға үлкен әсер етті. Көптеген музыканттардың репертуарында Пиггтің бірнеше шығармалары бар. Жақында Нортумбриялық сазгерлер қоғамы оның музыкасының кеңейтілген екінші басылымын шығарды, екі томдық жинақта оның өзінің шығармалары мен басқа күйлердің ерекше нұсқалары қамтылған. Сондай-ақ, олар оның ойнау стилінің сипаттамасын, сондай-ақ сақталған жазбалардың көпшілігінің егжей-тегжейлі транскрипцияларын қамтиды.

Ойын стилі

Пиггтің ойнау стилінің ерекшелігі – ирланд және таулы суыраулардың үлгісімен күрделі, ашық саусақпен орындалатын әшекейлерді қолдану. Оның әкесі таулы суыраушы болса, Биллидің өзі ирланд музыкасына қызығушылық танытқан. Ал одан бұрынғы беделді суыраушылар көбінесе дерлік толық стаккато стилінде ойнаған. Том Клауг пікірінше, әншінің екі нота арасында жабық және үнсіз болатын стильден кез келген ауытқу – «кішкентай суыраудағы қателік». Оның стилін Том Клаугпен салыстыруға болады. Солтүстік Англия суырауы үшін танымал «Holey Ha'penny» вариациясы, Ұлыбритания мен Ирландияда «The Chorus Jig» деп белгілі қарапайым күйге негізделген. Бұл күйді Пигг пен Том Клауг 1920 жылдары жазған. Осы жазбаларда екі стильдің айырмашылығын анық естіуге болады. Ашық саусақпен ойнау стилі Пиггтің музыкасы үшін өте тиімді болды, ол дәстүрлі стильге қарағанда оған кеңірек өрнек беруге мүмкіндік берді. Оның темпі өте жылдам болды, ол би үшін емес, тыңдау үшін ойнады. Өкінішке орай, ол 1950-1960 жылдары, барлық жазбалар жасалған кезде денсаулығының нашарлауынан көп қиналды, бұл оның ойнауына әсер етті. Дегенмен, оның ең жақсы жазбаларындағы құштарлық пен жігер шабыттандырады және ерекшеленеді. Ол үлкен ықпал етті, көптеген суыраушылар оның стилін үлгі етіп алды, атап айтқанда Адриан Скофилд.