Мариан Лангевич – польский повстанец, лидер Январского восстания 1863 г. против России. Биография, образование, военная карьера и роль в истории Польши.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша патриоты, әскери қолбасшы Мариан Лангиевич, толық аты Мариан Антони Мелхиор Лангиевич (5 тамыз 1827, Кротоцын қаласында туған – 11 мамыр 1887, Стамбулда қайтыс болған) – 1863 жылы Ресей империясына қарсы болған Польшаның қаңтар көтерілісінің жетекшілерінің бірі.
Polish patriot notable as a military leader
Marian Langiewicz, full name Marian Antoni Melchior Langiewicz (; 5 August 1827, in Krotoszyn – 11 May 1887, in Istanbul), was one of the leaders of the Polish January Uprising against the Russian Empire in 1863.
Өмірбаян
Ол Позен провинциясында дүниеге келген, оның әкесі жергілікті дәрігер болған. Лангиевич Позен, Бреслау және Прагада білім алған және лекция оқып, күнкөріс табуға мәжбүр болған. Кейін ол Пруссия Ландверіне кірді және бір жыл бойы патшалық гвардияда қызмет етті. 1860 жылы Парижге көшіп келіп, Людвик Адам Миерославский құрған жоғары мектепте профессор болды. Сол жылы ол Джузеппе Гарибальдидің Неаполь науқанына қатысып, кейін Кунеодағы әскери мектепте, ол жабылғанға дейін профессор болып жұмыс істеді. 1862 жылы ол Варшавадағы орталық поляк комитетімен байланысқа түсті, ал 22 қаңтар 1863 жылы көтеріліс басталғанда қарулы жасақтардың басшылығын алды. Ол ақпан айында Ваңчок пен Слюпиада орыстарды жеңіп, 1000 мылтық пен 8 зеңбірек тартып алды. Бұл жеңіс оның қатарына жүздеген жас сарбаздарды әкелді, соңында оның қол астында 12 000 адам болды. 23 ақпанда ол Малогощте орыстарды тағы да жеңіп, 500 мылтық пен 2 зеңбірекке қол жеткізді. 10 наурызда ол өзін диктатор деп жариялады және тұрақты үкімет құруға тырысты; бірақ оның ұйымдастырушылық қабілеті жеткіліксіз болды немесе жоспарларын іске асыруға уақыты болмады. 17 наурызда Хробже шайқасында және 18 наурызда Гроховиска шайқасындағы бірнеше қақтығыстардан кейін ол Австрия аумағына қашып, Тарнувта тұтқынға алынды. Кейіннен ол Жозефштадт бекінісіне ауыстырылды, ол 1865 жылы босатылды. Содан кейін ол Швейцария Республикасының азаматы ретінде Солотурнда өмір сүрді, кейін Түрік қызметіне Ланги Бей ретінде кірді. 1887 жылдың 10 мамырында Стамбулда қайтыс болды және 1837 жылдың 2 ақпанында дүниеге келген және 1906 жылдың 24 қарашасында қайтыс болған ағылшын әйелі Сюзаннамен бірге Хайдар-паша зиратына жерленді.
He was born in the province of Posen, his father being the local doctor. Langiewicz was educated at Posen, Breslau, and Prague, and was compelled to earn his daily bread by giving lectures. He subsequently entered the Prussian Landwehr and served for a year in the royal guard. In 1860 he migrated to Paris and was for a time professor in the high school founded there by Ludwik Adam Mieroslawski. The same year he took part in Giuseppe Garibaldi's Neapolitan campaign, and was then a professor in the military school at Cuneo till the establishment was closed. In 1862 he entered into communication with the central Polish committee at Warsaw, and on the outbreak of the insurrection, 22 January 1863, he took the command of the armed bands. He defeated the Russians at Wąchock and Słupia (February), capturing 1000 muskets and 8 cannon. This victory drew hundreds of young recruits to his standard, till at last he had 12,000 men at his disposal. On 23 February he again defeated the Russians, at Małogoszcz, and captured 500 muskets and 2 cannons. On 10 March he proclaimed himself Dictator and attempted to form a regular government; but either he had insufficient organizing talent, or had not time enough to carry out his plans, and after a fresh series of engagements at the battle of Chrobrze on 17 March and battle of Grochowiska on 18 March he took refuge in Austrian territory and was interned at Tarnów. He was subsequently transferred to the fortress of Josephstadt, from which he was released in 1865. He then lived at Solothurn as a citizen of the Swiss Republic, and subsequently entered the Turkish service as Langie Bey. He died in Istanbul on 10 May 1887 and is buried at the Haidar Pasha Cemetery with his English wife Suzanne (2 February 1837 24 November 1906).
Ақпарат көздері мен сілтемелері
Болеслав Лимановский, 1863-64 жылдардағы ұлттық көтеріліс (Pol.) (Лемберг, 1900); Пауло Маццольцни, 1863 жылғы Польшадағы Бергамаскилер (Бергамо, 1893); В. Х. Бавинк, 1863 жылғы Польша көтерілісі, т.б. (Хаарлейн, 1864).
See Boleslaw Limanowski, The National Insurrection of 1863 64 (Pol.) (Lemberg, 1900); Paulo Mazzolcni, I Bergamaschi in Polonia net 1863 (Bergamo, 1893); W. H. Bavink, De Poolsche opstand 1863, &c. (Haarlein, 1864).