Кіріспе

Сахара Араб Демократиялық Республикасындағы мемлекеттік лауазымдарға саяси сайлаулар

Сахара Араб Демократиялық Республикасындағы сайлаулар елдегі, аймақтық және жергілікті деңгейдегі қуғын-сүргіндегі үкімет тарапынан үнемі өткізіледі. Сайлаулар партиялық емес, қатысушы демократиялық режимде өткізіледі деп есептеледі, себебі Сахара Араб Демократиялық Республикасы (САДР) және Полисарио майданы (САДР-дағы жалғыз заңды түрде танылған саяси қозғалыс, бұл де-факто бір партиялық мемлекетке алып келеді) құрылымдары параллельді жұмыс істейді. САДР Батыс Сахараны өз территориясы деп жариялайды, ол 1975 жылы Испания оны тастағаннан бері көбінесе Марокконың басқаруында. Батыс Сахараның егемендігі шешілмеген күйде қалып отыр: территорияны Марокко және Полисарио майданы (Сагиа-эль-Хамра және Рио-де-Ороны азат ету халық фронты) таластырады, ол 1976 жылдың 27 ақпанында эмиграциядағы үкіметін жариялаған ұлттық азаттық қозғалысы. Батыс Сахараны өздігінен басқарылмаған территория деп санайтын Біріккен Ұлттар Ұйымы, Батыс Сахарадағы референдумға арналған Біріккен Ұлттар Ұйымының миссиясы (МИНУРСО) арқылы мәселені шешу үшін референдум өткізуге тырысты, ол 1991 жылдың қыркүйегінен 2020 жылдың қарашасына дейін атысты тоқтату режимін қадағалап отырды. 1976 жылы жарияланып, кейін бірнеше рет өзгертілген САДР Конституциясында, қазіргі саяси жүйе – бұл төтенше жағдай механизмі екендігі, және САДР Батыс Сахараның барлық территориясында өкіметін орнатуға қол жеткізгеннен кейін көп партиялық жүйе құру мақсатында екендігі көрсетілген. Содан кейін Полисарио таратылуы немесе кезектен тыс съезге негізделген қалыпты саяси партияға айналуы мүмкін.

Тарих

Полисарио фронты бірнеше босқындар лагерін ұйымдастырды (Тиндуфте орналасқан, Алжир, Полисариомен достық қарым-қатынастағы жалғыз көрші ел) Батыс Сахара соғысынан қашқан сахаралық босқындарды орналастыру үшін. 1976 жылдың 27 ақпанында Сахрави Араб Республикасы жарияланғаннан кейін, лагерлер жаңа құрылған Сахрави ұлттық мемлекетінің – Сахрави Араб Республикасының бір бөлігі ретінде басқарылды. Саяси жүйе қатысу демократиясы ретінде сипатталды, онда саяси қатысудың негізгі алаңы барлық азаматтардың ерікті түрде қатысуы үшін ұйымдастырылған ашық пікірсайыс кездесулері болды. Онда олар өз пікірлерін еркін білдіре алады және кездесуді жүргізіп отырған үкімет өкілдеріне сұрақтар қоя алады, ал олар жергілікті халықтың пікірлері мен ұсыныстарын жеткізуге жауапты. Ашық пікірсайыс кездесулері, саяси жиналыстар деп белгілі, сайлаулар мен ұйымдардың (әйелдер, кәсіподақтар, жастар) съездері алдында өткізіледі. Жаңадан құрылған Сахрави Ұлттық Кеңесіне және Сахрави босқындар лагерьлерінің аудандары мен муниципалитеттерінің басшыларына тікелей сайлаулар өтті, ал аймақ басшыларын Сахрави Араб Республикасының Президенті тағайындады. Бостандыққа шығарылған аумақтарда муниципалитеттер құрылды, бірақ онда сайлаулар өткізілген жоқ.