Кіріспе

Грекиядағы ралли жарысы Грекияның Акрополь раллиі (Ράλλυ Ακρόπολις) – Дүниежүзілік ралли чемпионатының (WRC) бөлігі болып табылатын ралли жарысы. Жарыс Грекияның материктік аймағындағы өте шаңды, қиын, тасты және жылдам тау жолдарында, әдетте Грекияның ыстық жаз айларында өтеді. Бұл ралли қатысушы машиналар мен жүргізушілер үшін өте қиын жағдаймен ерекшеленеді.

Тарих

Акрополь раллиі 1951 жылдан бері Грекия Автоспорт Федерациясы және Туристік клубы (ELPA) ұйымдастыруымен өткізіліп келеді, бұл оны әлемдік ралли спортындағы ең ұзақ тарихы бар жарыстардың біріне айналдырады. Вальтер Рёрль, Бьёрн Вальдегард, Ари Ватанен, Стиг Бломквист, Юха Канкунен, Карлос Сайнц және Колин МакРей сияқты көптеген әйгілі жүргізушілер осы жарыста жеңіске жеткен. Жарыстың сипаты – қиын, бұрылысты, жылдам тау кезеңдері, сонымен қатар ыстық ауа және көп мөлшердегі шаң болғандықтан, Акрополь раллиі Еуропа және Әлемдік ралли кестесіндегі ең қиын жарыстардың бірі болып саналады. Жарысқа қатысатын автомобильдер жылдам, бірақ тасты кезеңдерге төтеп беру үшін арнайы беріктікпен жасалуы керек. Жүргізушілер мен навигаторлар да қиын жолдармен және кабина ішінде жиі 50°C-қа жететін жоғары жазғы температурамен күресуге тиіс. Көптеген жүргізушілер бұл жарысты бұрын шеберлік, төзімділік, батылдық және шыдамдылықты сынау деп бағалаған, тіпті Акропольді әйгілі Сафари раллиімен салыстырған.

Арнайы кезеңдер (SSS)

Сонымен қатар, ралли жылдар бойы ұлы супер-арнайы кезеңдерді пайдаланғанымен белгілі. Бұл үрдіс 90-жылдардың басында Афинаның оңтүстігіндегі Анависсос қаласында өткен «Марлборо Супер Сатысынан» басталды. 2000-жылдардың басында шаралар базасы Итеа мен Ламияға көшірілгеннен кейін Лилея Парнасстың шетінде Супер Арнайы Кезең пайдаланылды. 2005 жылы жаңа кезең енгізілді; Афина Олимпиадалық стадионында өткізілетін суперарнайы кезең. Супер Арнайы Кезең (SSS) раллидің ең жарқын сәті болды, сондай-ақ 2005 жылғы WRC кестесінде де маңызды орын алды, ал сол жылы Акрополис раллиі «Жыл раллиі» атағына ие болды. Бұл жүргізушілер мен жанкүйерлердің бәріне ұнады, себебі толған стадион кезеңге «арена» сезімін сыйлады. 2006 жылы 2 суперарнайы кезең болды, қайтадан сол стадионда. Ралли штабы мен қызмет көрсету паркі Ламиядан Афина Олимпиадалық спорт кешеніне көшірілді. 2007 жылғы жарыста суперарнайы кезең (ралли штабы мен сервистік паркпен бірге) Маркопуло Олимпиадалық ат спорты орталығына көшірілді. 2008 жылы супер арнайы кезең екі рет Татои әскери әуежайында өтті. 2018 жылы Маркопуло Олимпиадалық ат спорты орталығында тағы да суперарнайы кезең өткізілді. 2022 жылғы жарыста ралли Афина Олимпиадалық стадионына ралли ашылуымен суперарнайы кезеңге оралды.

Тарихи орындар

Акрополь раллиі 50-жылдардың басында марафондық және төзімділік сипаттағы жарыс ретінде басталды. 1973 жылдан кейін ралли Әлемдік ралли чемпионатының бөлігіне енгеннен бастап, экипаждарға ең қиын кезеңдер мен жағдайларда 800 километрге дейін бәсекелесуге тура келді. Бұл саяхат 80-жылдардың соңына дейін Грекияның барлық аймақтарын қамтыды, мысалы, әйгілі Каламбака мен Метеора, Олимп тауының жанындағы кезеңдер, Аттика, Орталық Грекия және тіпті Пелопоннес оңтүстігі. Салтты түрде старт әрқашан Афинадағы легендарлы Акропольдің астында өтті, ал финиш салтанаты Панафина стадионында ұйымдастырылды.

Соңғы жылдары

Әлемдік ралли чемпионатының жаңа талаптарына байланысты және «спринт» форматына өтуге байланысты раллилердің өте тарылуымен, Акрополь раллиі де соңғы өзгерістерге ұшырады, раллидің барлық бөлігін белгілі бір аймақтарда және жақын жерлердегі кезеңдерде өткізуге көшті. 90-шы жылдар мен 2000-шы жылдардың басында раллидің классикалық штаб-пәтері Ламия және Итеа қалалары болды. 2005 жылы ралли штабы мен сервистік парк Ламиядан Афина Олимпиадалық спорт кешеніне, ал 2007 жылы Маркопуло Олимпиадалық ат спорты орталығына көшірілді. 2008 жылы штаб-пәтер Татои әскери әуежайында орналасты, және бұл раллидің Атикада өткен соңғы реті болды, сондай-ақ сол аймақтағы арнайы кезеңдер де соңғы рет пайдаланылды. 2009 жылы ралли штабы мен сервистік паркі Коринф каналының жанындағы Грекияның Лутраки қаласына көшірілді, ралли кезеңдері Арголис және Коринтияда өтті. 2016 жылғы ERC маусымында ралли штаб-пәтері Ламия маңындағы классикалық және көп сүйікті тау кезеңдеріне қайта орналастырылды.

Классикалық кезеңдер

Грекиядағы ең жақсы кезеңдер, әрине, Пфтиотис және Фокис аймақтарында, негізінен Парнас және Гиона тауларының айналасында орналасқан. Баукситтер/Карутелер, Павлиани, Калоскопи, Ренгини, Элефтерохори және Мошкокарья сияқты жақында қолданылған кезеңдер жылдамдығымен және ағынмен ерекшеленеді, сондықтан жүргізушілер мен жанкүйерлердің арасында кең танымал. Бұл кезеңдер машиналарға толық қуатын көрсетуге мүмкіндік береді, ал Грециядағы раллилерде, әсіресе қатты беткейлі болғандықтан, жылдам жүру қауіпті болуы мүмкін, себебі машиналар зардап шегуі ғажап емес. Осыған ұқсас жағдай Коринфтегі Геранея таулары маңындағы Кинета және Аги Теодори кезеңдері, Боэтиядағы Продромос, Ливадея және Тива, сондай-ақ Пелопоннестегі Парнонас сияқты Грециядағы басқа да танымал ралли кезеңдерінде де байқалады. Басқа да ерекше кезеңдердің ішінде жылдам және әдемі Парнита, машиналарды қирататын Имитос, Аттикадағы Ассопия және Агиа Сотира кезеңдері, сонымен қатар 80-ші жылдардың соңында раллидің ұзартылған нұсқасында соңғы рет пайдаланылған таңғажайып Метеора кезеңдері бар. Көптеген кезеңдерде маңызды археологиялық ескерткіштер кездеседі, мысалы, "Кленя Микен" кезеңінде Микен археологиялық қазбасы орналасқан. Сонымен қатар, көптеген сүйікті классикалық кезеңдер (мысалы, Граммени Оксиа, Гардики, Хани Загана, Евангелистрия, Продромос, Алики, Лукиссия) бұрын асфальтталған, сондықтан оларды Акрополь раллиінде қолдану мүмкін емес, себебі бұл шағылға негізделген жарыс.

"Тарзан" сынағы Евританияда

Бұл арнайы кезең, бастапқыда Fourna және Rentina сынағы деп аталды, өте қиын 30.3 км-лік сынақ. "Тарзан" атауы Эвританияның Фурна ауылынан шыққан, Афинада тұрған және полиция қызметкері болған Георгий Бургос есімімен байланысты. Ол туберкулезбен ауырып, көп уақыт өмір сүрмейтініне сенген. Бірақ ол Фурнаға көшіп, 92 жасқа дейін өмір сүрді. 1975 жылғы Акрополь раллиінің 22-ші кезеңінен бастап, жарыс қатысушылары "Тарзан" лақап атымен танымал болған Георгийдің үйінің жанынан өтті. Сол кезде бұл арнайы кезең "Форна" деп аталды. 1979 жылғы 26-шы Акрополь раллиінде бұл кезең алғаш рет "Тарзан" деген жаңа атпен таныстырылды, бұл жүргізушілер мен жарыс ұйымдастырушылары арасында кеңінен танылған және жақсы көрілген Георгий Бургосқа арналған құрметтің белгісі болды. Бұл кезең ралли бағдарламасына 1995 жылғы 42-ші жарысқа дейін үздіксіз енді. Соңғы төрт жыл бойы маршрут классикалық 30,3 км-нің екінші бөлігін пайдаланғаннан кейін (Цуккада аяқталады) "Рентина Тарзан" деп өзгертілді. 2003 жылғы Акрополь раллиінде, жарыс 50 жылдығын тойлағанда, "Жаңа Тарзан" деп аталған 20,65 км-лік қысқартылған нұсқасы екі рет өткізілді, бұл маршруттың жарыстағы тарихына деген құрметті білдірді. Дидье Ауриоль 1991 жылдың маусым айында осы кезеңде доңғалақтың шетін және аспасын зақымдап, жарыста көшбасшылықты және жалпы жеңіске үмітін жоғалтты. Бірақ ол кейіннен "Тарзан" Акрополь раллиінің өзіне ең ұнайтын кезеңі екенін айтты. 2021 жылғы Акрополь раллиінде "Тарзан" кезеңі көптеген басқа классикалық кезеңдермен бірге жарыстың Power Stage-і ретінде қайта оралды.

2021 жылы WRC-ге қайта оралу

2020 жылдың тамызында раллидің Әлем ралли чемпионатына оралуы мүмкін деген қауесеттер тарала бастады. Грекия премьер-министрі Кириакос Мицотакис үкіметтің ұйымдастырушыларға қаржылық қолдау көрсетуге дайын екенін жеткізді. Сол жылдың желтоқсан айының соңында Грекияның Спорт министрлігі Автоспортты ұйымдастыру комитетімен Акрополь раллиін қайта жандандыру туралы келісімге келді. 2021 жылдың наурызында Акрополь раллиі 2021 жылғы Әлем ралли чемпионатына қайта оралатыны ресми түрде жарияланды, бұл шара сол жылдың қыркүйек айында Ламия қаласында өтеді.

Жеңімпаздар

ЖылЖүргізушіКожүргізушіАвтокөлікЧемпионат1951 Петрос Ператікос Fiat 14001952 Джонни Песмацзоглу Chevrolet Deluxe (ELPA раллисі ретінде)1953 Никос Папамихаил Jaguar XK1201954 Петрос Пападопулос Opel Rekord1955 Джонни Песмацзоглу Opel Kapitän1956 Вальтер Шок Mercedes Benz 300 SL1957 Жан-Пьер Эстажер Ferrari 250 GT1958 Луиджи Виллорези Lancia Aurelia B20 GT1959 Вольфганг Леви Auto Union 10001960 Вальтер Шок Рольф Молл Mercedes Benz 220 SE ERC1961 Эрик Карлссон Вальтер Карлссон Saab 96 ERC1962 Эуген Бёрингер Петер Ланг Mercedes Benz 220 SE ERC1963 Эуген Бёрингер Рольф Кнолл Mercedes Benz 300 SE ERC1964 Том Транa Гуннар Терманиус Volvo PV 544 ERC1965 Карл Магнус Ског Леннарт Берггрен Volvo Amazon 122S ERC1966 Бенгт Сёдерстрём Гуннар Пальм Ford Cortina Lotus ERC1967 Пэдди Хопкирк Рон Креллин Mini Cooper S ERC1968 Роджер Кларк Джим Портер Ford Escort Twin Cam ERC1969 Паули Тойвонен Марти Колари Porsche 911 S1970 Жан-Люк Териер Марсель Каллеваер Alpine Renault A110 1600 IMC1971 Ове Андерссон Арне Херц Alpine Renault A110 1600 IMC1972 Хакан Линдберг Хельмут Эйзендле Fiat 124 Sport Spider IMC1973 Жан-Люк Териер Кристиан Дельферье Alpine Renault A110 1800 WRC1974 Мұнай дағдарысының салдарынан жарысқан жоқ.1975 Вальтер Рёрль Йохен Бергер Opel Ascona 1.9 SR WRC1976 Харри Кялльстрём Клаес Горан Андерссон Datsun Violet 160J WRC1977 Бьорн Вальдегард Ханс Торсзелиус Ford Escort RS 1800 WRC1978 Вальтер Рёрль Кристиан Гейстдёрфер Fiat 131 Abarth WRC1979 Бьорн Вальдегард Ханс Торсзелиус Ford Escort RS 1800 WRC1980 Ари Ватанен Дэвид Ричардс Ford Escort RS 1800 WRC1981 Ари Ватанен Дэвид Ричардс Ford Escort RS 1800 WRC1982 Мишель Мутон Фабриция Понс Audi Quattro WRC1983 Вальтер Рёрль Кристиан Гейстдёрфер Lancia 037 Rally WRC1984 Стиг Бломквист Бьорн Седерберг Audi Quattro A2 WRC1985 Тимо Салонен Сеппо Харьянне Peugeot 205 Turbo 16 E2 WRC1986 Юха Канккунен Юха Пиироне Peugeot 205 Turbo 16 E2 WRC1987 Маркку Ален Илкка Кивимяки Lancia Delta HF 4WD WRC1988 Мики Биасион Тициано Сивьеро Lancia Delta HF Integrale WRC1989 Мики Биасион Тициано Сивьеро Lancia Delta HF Integrale WRC1990 Карлос Сайнс Луис Мойя Toyota Celica GT Four WRC1991 Юха Канккунен Юха Пиироне Lancia Delta HF Integrale 16v WRC1992 Дидье Ориоль Бернар Оккелли Lancia Delta HF Integrale WRC1993 Мики Биасион Тициано Сивьеро Ford Escort RS Cosworth WRC1994 Карлос Сайнс Луис Мойя Subaru Impreza 555 WRC1995 Арис Вовос Костас Стефанис Lancia Delta HF Integrale FIA 2 Litre Cup1996 Колин Макрей Дерек Рингер Subaru Impreza 555 WRC1997 Карлос Сайнс Луис Мойя Ford Escort WRC WRC1998 Колин Макрей Никки Грист Subaru Impreza S4 WRC '98 WRC1999 Ричард Бернс Роберт Рейд Subaru Impreza S5 WRC '99 WRC2000 Колин Макрей Никки Грист Ford Focus RS WRC 00 WRC2001 Колин Макрей Никки Грист Ford Focus RS WRC 01 WRC2002 Колин Макрей Никки Грист Ford Focus RS WRC 01 WRC2003 Маркко Мяртін Майкл Парк Ford Focus RS WRC 03 WRC2004 Петтер Сольберг Фил Миллс Subaru Impreza S10 WRC '04 WRC2005 Себастьян Лёб Даниэль Элена Citroën Xsara WRC WRC2006 Маркус Гронхольм Тимо Раутиайнен Ford Focus RS WRC 06 WRC2007 Маркус Гронхольм Тимо Раутиайнен Ford Focus RS WRC 06 WRC2008 Себастьян Лёб Даниэль Элена Citroën C4 WRC WRC2009 Микко Хирвонен Ярмо Лехтинен Ford Focus RS WRC 09 WRC2010 Өткізілмеді2011 Себастьян Ожье Жюльен Инграссия Citroën DS3 WRC WRC2012 Себастьян Лёб Даниэль Элена Citroën DS3 WRC WRC2013 Яри-Матти Латвала Миикка Анттила Volkswagen Polo R WRC WRC2014 Крейг Брин Скотт Мартин Peugeot 208 T16 R5 ERC2015 Каетан Каетанович Ярослав Баран Ford Fiesta R5 ERC2016 Ралфс Сирмацис Артурс Шиминс Škoda Fabia R5 ERC2017 Каетан Каетанович Ярослав Баран Ford Fiesta R5 ERC2018 Бруно Магальяэс Уго Магальяэс Škoda Fabia R5 ERC2019 және 2020 Өткізілмеді2021 Калле Рованпера Йонне Халттунен Toyota Yaris WRC WRC2022 Тьерри Нёвиль Мартейн Видаегхе Hyundai i20 N Rally1 WRC2023 Калле Рованпера Йонне Халттунен Toyota GR Yaris Rally1 WRC