Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1822 жылы Франц Шуберттің аяқталмаған симфониясы, кейде №8 ретінде тізімделеді.
1822 incomplete symphony by Franz Schubert
the Great C major Symphony, sometimes listed as No. 8
Франц Шуберттің №8 симфониясы, B минор, D. 759 (кейде қайта қараланған Deutsch каталогы мен Neue Schubert Ausgabe сәйкес, №7 симфония ретінде жазылады), көбінесе «Аяқталмаған симфония» (Unvollendete) деп аталады. Бұл симфонияны Шуберт 1822 жылы бастаған, бірақ одан кейін тағы алты жыл өмір сүргенімен, тек екі бөлімін ғана аяқтады. Фортепианолық ноталарға жақын аяқталған скэрцоның да екі беті оркестрленген күйде сақталған. Кейбір музыка зерттеушілері, соның ішінде Брайан Ньюболд, Шуберт финалдық бөлімін сызбалап, одан кейін «Розамунде» атты пьесасына жазылған B минорлық әнге айналдырған болуы мүмкін деген болжам айтады, бірақ бұл туралы барлық дәлелдер ықпалды. Шуберттің симфонияны аяқтамауының себебі – бірдей өлшемнің (үштік өлшем) үстемдігі болуы мүмкін. Бірінші бөлім – , екіншісі – , ал үшінші бөлім (аяқталмаған скэрцо) қайтадан – . Классикалық симфониялардың, сонаталардың немесе камералық шығармалардың үш бөлімі бірдей өлшемде сирек кездеседі. Шуберттің сегізінші симфониясы, классикалық соната формасының драмалық құрылымындағы лирикалық сезімге баса назар аударғандықтан, кейде алғашқы романтикалық симфония деп аталады. Сонымен қатар, оның оркестрлеуі тек функционалдық емес, сонымен қатар кейінірек романтикалық қозғалыстың алға басушысы болған аспаптардың ерекше тембріне, мысалы, дамудың басында кең вертикальды кеңістіктерге сәйкес келеді. Бүгінгі күнге дейін музыка зерттеушілері Шуберттің симфонияны неге аяқтамағаны туралы келіспеушілікте. Кейбіреулері оның 1822 жылдың күзінде скэрцоның ортасында жұмысын тоқтатқанын болжайды, себебі ол оны сифилис ауруының басталуымен байланыстырған, немесе ол соло фортепианоға арналған «Wanderer Fantasy» шығармасынан шабыттанғандықтан, ол оның уақытын және күшін толығымен жұмсады. Мүмкін, бұл екі фактордың жиынтығы болған.
Franz Schubert's Symphony No. 8 in B minor, D. 759 (sometimes renumbered as Symphony No. 7, in accordance with the revised Deutsch catalogue and the Neue Schubert Ausgabe), commonly known as the Unfinished Symphony (Unvollendete), is a musical composition that Schubert started in 1822 but left with only two movements—though he lived for another six years. A scherzo, nearly completed in piano score but with only two pages orchestrated, also survives. It has been theorized by some musicologists, including Brian Newbould, that Schubert may have sketched a finale that instead became the big B minor entr'acte from his incidental music to Rosamunde, but all evidence for this is circumstantial. One possible reason for Schubert's leaving the symphony incomplete is the predominance of the same meter (triple meter). The first movement is in , the second in and the third (an incomplete scherzo) again in Three consecutive movements in basically the same meter rarely occur in classical symphonies, sonatas, or chamber works. Schubert's Eighth Symphony is sometimes called the first Romantic symphony due to its emphasis on the lyrical impulse within the dramatic structure of Classical sonata form. Furthermore, its orchestration is not solely tailored for functionality, but specific combinations of instrumental timbre that are prophetic of the later Romantic movement, with wide vertical spacing occurring for example at the beginning of the development. To this day, musicologists still disagree as to why Schubert failed to complete the symphony. Some have speculated that he stopped work in the middle of the scherzo in the fall of 1822 because he associated it with his initial outbreak of syphilis—or that he was distracted by the inspiration for his Wanderer Fantasy for solo piano, which occupied his time and energy immediately afterward. It could have been a combination of both factors.
II. Andante con moto (Қозғалыспен жүретін)
Екінші бөлім, Е мажорда, сонатина формасында екі қарама-қарсы тақырыпты кезектестіреді (дамусыз соната формасы, тыныш, драмалық, элегиялық және кеңейтілген кодамен, оны қорытынды даму бөлімі деп сипаттауға болады). Лирикалық бірінші тақырыпты горн, төменгі струналар, духовые және жоғары струналар контрапунктте орындайды. Минордағы екінші тақырып, бірінші скрипкалар C минорындағы тоник аккордын тыныш айтатын төрт қарапайым, үйлесімсіз нотадан кейін, C минорындағы соло кларнеттен басталып, C мажордағы соло гобойда жалғасады – бұл Шуберттің гармониялық тілінің айрықша белгісі болып табылатын мажор-минор қатар қоюының мысалы. Толық оркестрдегі драмалық жабылу тақырыбы C минорына оралады, бірақ D мажормен аяқталады (C мажордың энгармониялық эквиваленті). Тоник Е мажорға қысқа көшу рекапитуляцияға бастайды, ол екінші тақырыпты субдоминанталық А минорында (обоэ бастап, кларнет жалғастырады) қайталайды (экспозициядағы олардың рөлдеріне кері). Кода жаңа тақырыппен басталады, ол жай ғана бөлімді ашатын екі тактты E мажорлық каденциялық фигураның кеңейтілген түрі. Бұл бірінші скрипканың лаконикалық үш дыбыстық ауысу мотосына жол ашады, ол ағаштан жасалған духовые аспаптармен алыс А мажорда бірінші тақырыпты қайта орындауға және содан кейін тоник Е мажорға қайта оралып, бірінші тақырыптың соңғы кеңейтілген трансформациясына әкеледі, бұл өз кезегінде бастапқы каденциялық фигураның соңғы кеңейтілген нұсқасына қайта оралып, бөлімді аяқтайды.
The second movement, in E major, alternates two contrasting themes in sonatina form (sonata form without development, with a quietly dramatic, elegiac, extended coda that could be characterized as a concluding development section). The lyrical first theme is introduced by the horns, low strings, brass, and high strings playing in counterpoint. The plaintive second theme, in minor, after four simple unharmonized notes in transition spelling out the tonic chord of the relative C minor quietly by the first violins, begins in the solo clarinet in C minor and continues in the solo oboe in C major in an example of the major–minor juxtapositions that are a hallmark of Schubert's harmonic language. A dramatic closing theme in the full orchestra returns to C minor, but ends in D major (the enharmonic equivalent of C major). A short transition back to the tonic E major ushers in the recapitulation—notable for how it restates the second theme in the subdominant A minor (instead of the expected tonic parallel E minor) begun by the oboe and continued by the clarinet (vice versa to their roles in the exposition). The coda starts with a new theme that is simply an extension of the two bar E major cadential figure that opens the movement. This gives way to the laconic triadic first violin transition motto, which leads to a restatement of the first theme by the woodwinds in distant A major followed by the motto again leading back to the tonic E major for a final extended transformation of the first theme, leading in turn to a final extended version of the opening cadential figure that reappears to close.
Үшінші және төртінші қозғалыстар
Шкерцоның үшінші бөліміне арналған фрагмент G мажорлық триомен бірге B минор тоникасына оралады. Алғашқы 30 такт толық нотацияда сақталған, бірақ шкерцоның қалған бөлігі (екі бөлігі де) қысқа нотацияда ғана сақталған. Трионың тек бірінші бөлігі ғана бар, ол әшекейсіз, гармонияланбаған жеке мелодиялық желі ретінде жазылған. Екінші бөлігі мүлдем жоқ. Хюттенбренердің "Аяқталмаған" симфониясының екі аяқталған бөлімін Һербекке ұсынғаннан кейін, кейбір музыка тарихшылары мен ғалымдар осы композицияны екі бөлімді түрінде де толық деп "дәлелдеуге" көп күш сарп етті. Шындығында, осы қысқартылған құрылым ғана тыңдаушылардың назарын аударып, оны Шуберттің ең бағалы туындыларының бірі деп санауға итермеледі. Симфонияның басталған тональдықта аяқталуы классикалық дәстүрде қабылданбауы (B минор бірінші бөлімі және E мажорлық финалы әдетте толық емес) және Шуберттің B минорда үшінші бөлімді бастағаны (толық оркестрленген 30 такт және одан кейінгі 112 такт қысқа нотацияда қалдырылған) фактісі, екі аяқталған бөлімнің өздігінен тұра алатынына қарсы дәлел болып табылады.
The fragment of the scherzo intended as the third movement returns to the tonic B minor, with a G major trio. The first 30 measures are preserved in full score, but the entire rest of the scherzo proper (both strains) only in short score. Only the first strain of the trio exists, and that as a mere unadorned, unharmonized single melodic line. The second strain is entirely absent. After Hüttenbrenner's release of the two completed movements of the Unfinished to Herbeck, some music historians and scholars took much trouble to "prove" the composition complete even in the truncated two movement form, and indeed that abbreviated structure alone has captivated the listening public to consider it as one of Schubert's most cherished compositions. The fact that classical tradition was unlikely to accept that a symphony could end in a different key from the one it began in (with the B minor first movement and the E major finale by default incomplete), and the even more undeniable fact that Schubert had begun a third movement in B minor (leaving precisely 30 bars of fully orchestrated scherzo and 112 succeeding bars in short score), stands against the view that the two completed movements can legitimately stand alone.
Танымал мәдениетте
1944 жылы түсірілген "Қосымша өтемақы" фильмінде симфония Голливуд Боулда орындалып жатыр, сол кезде Уолтер Нефф Лола Дитрихсонды әкесінің қайтысынан ойын аудару үшін айналадағы төбеге алып шығады. 1957 жылы Харви Фильмдер студиясының "Каспер – достық рух" анимациялық қысқа фильмінде ("Boo Bop") Каспер Музыка мұражайындағы өзінің бастапқы фортепианосында симфонияны аяқтауға тырысып бағырған Франц Шуберттің көлігін кездестіреді. Шуберттің көлігі фортепианода бірінші бөлімнің екінші, виолончель тақырыбын ойнап тұрады, бірақ ол бірнеше рет алаңдайды – алдымен Касперден, содан кейін сыртқы шулардан: аттың шабысы, тир, құрылыс және көлік қозғалысы. Каспер түрлі тәсілдермен шуды тоқтатады, содан кейін Шуберттің көлігіне сол тақырыпты аяқтауға көмектеседі. 1979 жылы түсірілген "Бұл жерде" комедиялық фильмінің басындағы сахнада кейіпкер Шанс теледидардың пультінен қосылып, симфония орындайтын оркестрді көргенде оянады. Бұл кейіпкердің ерекше "аяқталмаған" мінезімен байланысты болуы мүмкін. 1981 жылғы "Смурфтар" телесериалында бірінші бөлімнің бірінші тақырыбы жиі Гаргамельдің тақырып әні ретінде немесе Смурфтардың қауіпте болған көріністерінде қолданылады. Симфонияның бірінші бөлімі 2002 жылғы "Азғындық есебі" ("Minority Report") фильмінде лейтмотив ретінде пайдаланылады.
In the 1944 film Double Indemnity, the symphony is being performed at the Hollywood Bowl when Walter Neff takes Lola Dietrichson to the surrounding hill to distract her following her father's death. In the 1957 Harvey Films Casper the Friendly Ghost animated short Boo Bop, Casper discovers the ghost of Franz Schubert struggling to "finish" the symphony at his original piano in a Museum of Music. Schubert's ghost keeps playing the second/celli theme of the first movement on the piano, but is repeatedly distracted, first by Casper and then by outside noises such as a clopping horse, a shooting gallery, construction, and traffic. Casper silences the offending noises through various means, then helps inspire Schubert's ghost to compose past the end of that theme. At the start of the 1979 comic film Being There, the character Chance wakes as a television remotely snaps on, showing an orchestra performing the symphony. The implied connection may be to the character's abnormally "unfinished" personality. In the 1981 TV series The Smurfs, the first theme of the first movement is often used either as the theme song of Gargamel, or in scenes where the Smurfs are in danger. The symphony's first movement is used as a leitmotif in the 2002 film Minority Report.