Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шри-Ланкадағы қасиетті ағаш
Sacred tree in Sri Lanka
Джая Шри Маха Бодхи – Шри-Ланканың Анурадхапура тарихи қаласындағы Махамеуна бағында орналасқан тарихи қасиетті бо ағашы (Ficus religiosa). Бұл ағаш, Ұлы император Ашока тұсында Будда-Гаяда (Үндістан) қиратылған қасиетті бо ағашының оңтүстік бұтағынан алынған кесікшенің өсуінен пайда болған деп саналады, оның астында Сиддхартха Гаутама (Будда) ағартушылыққа қол жеткізген. Үндістан императоры Ашоканың қызы, буддалық монах Сангамитта Маха Тери б.з.д. 236 жылы бұл кесікшені Сингалы патшасы Деванампья Тиссаның билігінде Шри-Ланкаға әкелді. [1] 2300 жылдан астам ғасырлар бойы өмір сүріп келе жатқан бұл ағаш, егілген күні белгілі әлемдегі ең көне адам отырғызған ағаш болып табылады. Махавамса, немесе сингалылардың ұлы жылнамасы, аралда Джая Сири Маха Бодхинің құрылуы және осы орынның маңызды буддалық қасиетті орын ретінде дамуы туралы толыққанды мәлімет береді. Бүгінде Джая Сири Маха Бодхи жер бетінен шамамен 6,5 метр биіктікте орналасқан және оны қорғау үшін төменгі деңгейдегі 4 терассамен қоршалған, онда “Паривара Бодхи” деп аталатын бо ағаштары отырғызылған. Қазіргі уақытта бұл орын Атамастананың бас діни басшысы және Атамастананың әкімшілік органы – Атамастана Палакасабха басқаруында, және әр жыл сайын миллиондаған паломникті қабылдайды. Орын зиярат етушілерге ашық және жыл бойы көптеген құлшылық шараларын өткізіп тұрады. Дегенмен, ағаштың ескілігіне және тарихындағы түрлі вандализм актілеріне, соның ішінде 1985 жылы ЭЛТТ (LTTE) жасаған террористік шабуылға байланысты (онда шамамен 146 паломник қаза болды), ең жоғарғы терассаға кіру шектеулі.
Jaya Sri Maha Bodhi is a historical sacred bo tree (Ficus religiosa) in the Mahamewuna Garden in historical city of Anuradhapura, Sri Lanka. This is believed to be a tree grown from a cutting of the southern branch from the historical sacred bo tree, Sri Maha Bodhi, which was destroyed during the time of Emperor Ashoka the Great, at Buddha Gaya in India, under which Siddhartha Gautama (Buddha) attained Enlightenment. The Buddhist nun Sangamitta Maha Theri, a daughter of Indian Emperor Ashoka, in 236 BC, brought the tree cutting to Sri Lanka during the reign of Sinhalese King Devanampiya Tissa. [1] At more than 2,300 years old, it is the oldest living human planted tree in the world with a known planting date. The Mahavamsa, or the great chronicle of the Sinhalese, provides an elaborate account of the establishment of the Jaya Siri Maha Bodhi on the Island and the subsequent development of the site as a major Buddhist pilgrimage site. Today, the Jaya Siri Maha Bodhi is situated on a high terrace, about 6.5 meters above the ground, and surrounded by 4 other lower level terraces with Bo trees called “Parivara Bodhi” planted for its protection. The site is currently administered by the Chief High Priest of Atamasthana and the Atamasthana Palakasabha, the administrative body of the Atamasthana, and receives millions of pilgrims each year. The site is open to visitors and continuously hosts numerous acts of worship throughout the year. However, access to the uppermost terrace where the bo tree is located is restricted due to the old age of the tree and various acts of vandalism it has endured throughout history, including a terrorist attack by LTTE in 1985, where around 146 pilgrims were massacred.
Тарих
Жая Шри Маха Бодхи – Шри-Ланканың Анурадхапура қаласындағы Махамевна бағында өсетін қасиетті Бо ағашы. Бұл ғана емес, ол Гаутама Буддаға ең жақын тірі байланыс болып табылады, сонымен қатар белгілі егілу күні мен тарихы бар ең көне адам отырғызған ағаш. Шамамен 2600 жыл бұрын, Гаутама Будда Иесі Үндістанның Бодхгая қаласындағы Неранжана өзенінің жағасында Есэтху (Ашватха) ағашына сүйеніп отырған. Осы сәтте, ағашқа сүйеніп отырғанда, Будда аянға жеткені айтылады. Осылайша ағаш құрметті мәртебеге ие болды. Ол Бодхи ағашы деп аталды, тіпті Будданың өмірлік кезеңінде де паломниктер оны көруге келді. Кейін, б.з.д. 236 жылы, император Ашока Будда дінінің монахы Сангамитта Маха Териді Үндістаннан Шри-Ланкаға жіберді. Ол өзімен бірге түпнұсқа қасиетті инжір ағашының оңтүстік бұтағын алып келді. Бұл бұтақ Шри-Ланканың ең алғашқы патшаларының бірі – Деванампия Тиссаға салтанатты түрде табыс етілді, оның билігі буддизмнің келуімен ерекшеленді. Б.з.д. 236 жылы Тисса Анурадхапурадағы патшалық саябағына Бодхи ағашының бұтағын отырғызды. Содан бері Джая Шри Маха Бодхи будда монахтары мен адал патшалардың қамқорлығында және қорғауында. Ғасырлар бойы ағаш төңірегінде мүсіндер, су арналары, алтын қоршаулар мен қабырғалар салынды, ал буддистер қасиетті инжірдің түбінде көптеген уәделер мен құрбандықтар берді. Кейде ағашқа жабайы пілдер ғана емес, басқа да қауіптер төнді. 1907 және 1911 жылдары болған екі дауылда бұтақтар сынды. 1929 жылы вандал ағашқа шабуыл жасап, тағы бір бұтағын кесіп тастады. 1985 жылы Тамил жолбасшылары сепаратистері ғимаратқа шабуыл жасап, жоғарғы террасада 146 сингал буддасын өлтірді.
The Jaya Sri Maha Bodhi is a sacred Bo tree, that stands in the Mahamewna Gardens in Anuradhapura, Sri Lanka. Not only is it the closest authentic living link to Gautama Buddha, it is also the oldest human planted tree in the world with a known planting date and a recorded history. About 2,600 years ago, Lord Gautama Buddha sat with his back against an Esathu (Aśvattha) tree on the banks of the Neranjana River in Bodhgaya, India. It was at this moment, as he sat against the tree, that the Buddha is said to have achieved enlightenment. In doing so, the tree also gained a venerated status. It became known as the Bodhi tree, and pilgrims came to see it even within the lifetime of the Buddha. Later, in 236 BC, the Buddhist nun Sanghamitta Maha Theri was sent by Emperor Asoka from India to Sri Lanka. With her, she carried a southern branch of the original sacred fig. This branch was ceremoniously presented to Devanampiya Tissa, one of the earliest kings of Sri Lanka whose reign was notable for the arrival of Buddhism. In 236 BC, Tissa planted the branch of the Bodhi tree in his Royal Park in Anuradhapura. The Jaya Sri Maha Bodhi, as it became known, has since been cared for and protected by Buddhist monks and dedicated kings. Statues, water canals, golden fences, and walls have been built around the tree over the centuries, and many vows and offerings have been made by Buddhists at the foot of the sacred fig. At times the tree has faced serious threats, and not only from wild elephants. Two storms in 1907 and 1911 resulted in broken branches. A vandal attacked the tree in 1929, hacking off another branch. In 1985, Tamil Tiger separatists stormed the site and massacred 146 Sinhalese Buddhists on the upper terrace.
Діни және әлеуметтік маңызы
Бұл аралдағы буддистер ең қасиетті Бодхи ағашына барып, құрмет көрсетуді дәстүрге айналдырған. Алыс ауылдардан келген паломниктер үшін Анурадхапура қаласына барып, Шри Маха Бодхиге құрмет көрсету – жыл сайынғы әдет. Осы қасиетті орынның күтушісі күнделікті түрлі сыйлықтар ұсынады. Буддистердің көпшілігі Жая Шри Маха Бодхиге жасалған сыйлықтардың өмірінде маңызды және жақсы өзгерістер әкелетініне сенімді. Көптеген буддистер үшін Жая Шри Маха Бодхи алдында балаларының кемсіз тууы және басқа да аурулардың жазылуы үшін арнайы уәде беру де дәстүрге айналған. Анурадхапура маңындағы шаруалар алғашқы егістіктерінен дайындалған күрішті Шри Маха Бодхи ағашына сыйлау дәстүрін ұстанып келеді. Олар мұндай сыйлықтардың егістік өнімділігін тұрақты деңгейде ұстап, құрғақшылықтан, зиянкестерден, тіпті пілдердің зиянынан да сақтайтынына нық сенеді.
Buddhists on the Island have had a practice of visiting and paying homage to the most sacred Bodhi tree. It is an annual custom for pilgrims from far away villages to visit the city of Anuradhapura and to pay homage to the Sri Maha Bodhi. The caretaker of this site provides various offerings on a daily basis. The Buddhists in general have a strong belief that offerings made to the Jaya Sri Maha Bodhi have produced significant and positive changes in their life. It has also been customary for many Buddhists to make a special vow before the Jaya Sri Maha Bodhi for the safe delivery of their babies without malformations and for many other cures. It has also been a long tradition among farmers around Anuradhapura to offer the Sri Maha Bodhi tree the rice prepared from their first paddy harvest. They strongly believe that such offerings lead to a sustained paddy production with the least sufferings from drought as well as pest attacks, including elephant damage.
Маңыздылығы
Б.з.д. 3 ғасырында Сангамитта Тхери (пали; скт. : Сангамитра), император Ашоканың қызы және Шри-Ланкада буддалық монахтар орденінің негізін қалаушы, оны Шри-Ланкаға әкелді. 288 жылы б.з.д. патша Деванампия Тисса оны Анурадхапурадағы Махамевнава паркінде жерден жоғары орналасқан биік террасаға отырғызып, қоршаумен қоршады.
In the 3rd century BC, it was brought to Sri Lanka by Sangamitta Theri (Pali; Skt. : Sanghamitra), the daughter of Emperor Asoka and founder of an order of Buddhist nuns in Sri Lanka. In 288 BC it was planted by King Devanampiya Tissa on a high terrace about above the ground in the Mahamevnāwa Park in Anuradhapura and surrounded by railings.
Үлестер
Бұл діни орынды дамытуға бірнеше ежелгі патшалар үлес қосты. Васабха патшасы (65 – 107 жж.) қасиетті ағаштың төрт жағына төрт Будда мүсінін орнатты. Вохарика Тисса патшасы (214 – 236 жж.) металлдан жасалған мүсіндер қосты. Маханага патшасы (569 – 571 жж.) қасиетті ағаш төңірегіне су арнасын салды, ал Сена II патшасы (846 – 866 жж.) оны жаңартып жөндеді. 1985 жылы Тамил Иламның азат ету жолбарыстары жоғарғы жазықтықта бірнеше сингаль буддаларын атып өлтірді. Бұл оқиға Анурадхапура қырғыны деп белгілі.
Several ancient kings have contributed in developing this religious site. King Vasabha (65 107 AD) placed four Buddha statues in four side of the sacred tree. King Voharika Tissa (214 236 AD) added metallic statues. King Mahanaga (569 571 AD) constructed a water canal around the sacred tree and King Sena II (846 866 AD) renovated it. Liberation Tigers of Tamil Eelam shot and massacred a number of Sinhalese Buddhists on the upper terrace in 1985. This incident is known as the Anuradhapura massacre.