Кіріспе

Эйнштейн өрісі теңдеулерінің шешімі

Керр–Ньюман метрикасы – жалпы салыстырмалылық теориясындағы Эйнштейн–Максвелл теңдеулерінің ең жалпы асимптотикалық тегіс және стационарлық шешімі. Ол электрлік зарядталған және айналатын массаның айналасындағы кеңістік-уақыт геометриясын сипаттайды. Бұл метрика, айналуды сипаттаумен қатар, электромагниттік өрістің өрістік энергиясын есепке алып, Керр метрикасын жалпылайды. Ол көптеген түрлі электровакуумдық шешімдердің бірі, яғни электромагниттік өрістің өрістік энергиясын ескеретін Эйнштейн–Максвелл теңдеулерінің шешімі. Мұндай шешімдерде гравитациялық өріспен байланысты емес, басқа электр заряды болмайды, сондықтан олар вакуумдық шешімдер деп аталады. Бұл шешім астрофизикалық құбылыстарды сипаттау үшін осылайша тиімді емес, себебі байқалатын астрономиялық объектілерде айтарлықтай таза электр заряды жоқ, ал жұлдыздардың магниттік өрістері басқа процестер арқылы пайда болады. Реалистік қара тесіктердің моделі ретінде, ол құлап жатқан бариондық материяны, жарықты (нульді шаңды) немесе қара материяны қамтымайды, сондықтан жұлдыздық массалы қара тесіктер мен белсенді галактикалық ядроларды толық сипаттау мүмкін емес. Алайда, бұл шешім теориялық және математикалық тұрғыдан қызығушылық тудырады, өйткені ол одан әрі зерттеулер үшін сенімді негіз болып табылады. Керр–Ньюман шешімі – нөлдік емес космологиялық тұрақтысы бар Эйнштейн–Максвелл теңдеулерінің жалпы нақты шешімдерінің ерекше жағдайы. Метриялық тензордың бұл формуласы Керр–Ньюман метрикасы деп аталады. Бұл, екі жыл бұрын Рой Керр ашқан, зарядталмаған айналатын нүктелік масса үшін Керр метрикасының жалпылауы болып табылады. Төрт байланысты шешімді келесі кестеде жинақтауға болады:

Айналмасыз (J = 0) Айналатын (J ≠ 0) Зарядталмаған (Q = 0) Шварцшильд Керр Зарядталған (Q ≠ 0) Райснер–Нордстрём Керр–Ньюман

мұнда Q дененің электр зарядын, ал J оның спиндік бұрыштық импульсін көрсетеді.

Метрикалық

Керр-Ньюман метрикасы массасы M, заряды Q және бұрыштық импульсі J бар айналатын зарядталған қара тесіктің кеңістік-уақыт геометриясын сипаттайды. Бұл метриканың формуласы таңдалған координаттар немесе координаттық жағдайларға байланысты. Төменде екі түр берілген: Бойер-Линдквист координаттары және Керр-Шильд координаттары. Эйнштейннің өріс теңдеулеріне шешім табу үшін гравитациялық метрика ғана жеткіліксіз; электромагниттік кернеу тензоры да берілуі тиіс. Екеуі де әр бөлімде келтірілген.