Кіріспе

Бангладеш саясаткері (1925–1989)

Шах Азизүр Рахман (23 қараша 1925 – 1 қыркүйек 1989) – Бангладеш премьер-министрі қызметін атқарған Бангладеш саясаткері. Дегенмен, ол Бангладеш тәуелсіздігі үшін күреске қарсы Пәкістан армиясымен байланыс жасағаны үшін көп дау тудырды.

Ерте өмір

Шах Азизұр Рахман 1925 жылғы 23 қарашада Бенгалияның Куштия қаласында (қазіргі Бангладеш) дүниеге келген. Ол Калькутта университетінен ағылшын тілі мен әдебиеті саласы бойынша бакалавр дәрежесін алып, Дака университетінде оқуын жалғастырды. 1971 жылғы қарашада ол Біріккен Ұлттар Ұйымында Пәкістан делегациясын басқарып, Пәкістан армиясының "Searchlight" операциясы геноцидке ұласқан деген айыптауды күшпен жоққа шығарды. 1971 жылы Бангладеш Азаттық соғысында Пәкістан жеңілгеннен кейін Азизұр Рахман жатақтармен байланыс жасағандар туралы заң бойынша тұтқындалды, бірақ 1973 жылы премьер-министр Шейх Мужибтің жалпы кешірімімен босатылды. Зиаур Рахман осы лауазымға Бадрудоза Чоудхури немесе Сайфур Рахман сияқты кандидаттарды ұсынған деп есептеледі. Алайда, ол партия парламентінің өздері құпия дауыс беру арқылы басшыларын сайлап алуын қалаған, нәтижесінде Шах Азиз жеңіске жетіп, Зиаур Рахман оны назардан тыс қалдыра алмады. Премьер-министр ретінде Шах Азизұр Рахман Хондакер Мостақ Ахмед жариялаған әйгілі Өтемақы заңының қабылдануына көмектесті. Шах Азизұр Рахман сондай-ақ Зияға 1979 жылғы парламент сайлауында жеңіске жеткен Бангладеш Ұлттық партиясын ұйымдастыруға көмектесті. 1981 жылы Зиаур Рахман қаза болғаннан кейін Шах Азизұр Рахман премьер-министр қызметін атқаруын жалғастырды. Жаңа президент Абдус Саттар оны бұл лауазымда қалдырды, бірақ 1982 жылы армия басшысы Хосейн Мұхаммед Ершад бастаған әскери төңкеріспен Абдус Саттар мен Азизұр Рахман екеуі де құлатылды.

Өлім

Шах Азиз 1989 жылдың 1 қыркүйегінде Дакка қаласында 63 жасында дүние салды.