Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италия провинциясы
Province of Italy
Латина провинциясы – Италияның Лацио аймағындағы провинция. Оның провинциялық орталығы – Латина қаласы. Солтүстік-шығысында Фрозиноне провинциясымен, солтүстік-батысында Рим астаналық қаласымен шектеседі. Жер аумағы және 2012 жылы 561 189 адам тұрды. Провинцияда коммуналар (comuni) бар.
The province of Latina is a province in the Lazio region of Italy. Its provincial capital is the city of Latina. It is bordered by the provinces of Frosinone to the northeast and by the Metropolitan City of Rome Capital to the northwest. It has an area of and a population of 561,189 (2012). The province contains comuni (: comune).
Тарих
Латина провинциясы 1934 жылдың 18 желтоқсанында құрылды, ол негізінен бұрын Рим провинциясының құрамында болған Агро Понтиноның кептірілген аймақтарын қамтиды. Понтин жерлерінен басқа, оған Аурунци, Лепини және Аусони таулары, сондай-ақ Понтин аралдары архипелагы кіреді. Провинцияның оңтүстік бөлігіндегі Гаета және Формия порттары дәстүрлі және тілдік жағынан Кампанияға жатады. Қола дәуірінде Понтин аймағында күрделі, тұрақты қоныстану жүйелері және функционалдық ерекшеленген қоғамдар қалыптасты. Бұл жағалауда балық және тұз дайындау, ал ішкі аймақтарда металлургиямен айналысуды қамтыды. Кейінгі Темір дәуірінде Альбан және Монти Лепини тауларында бекінілген қоныстар пайда болды. Шағын шаруашылық және қала құрылысы тек Рим дәуірінде немесе оған дейін дамыды, ал көшпенді мал шаруашылығы сол кезде де жалғасты. 350 жылдан бастап Кора (Кори), Норба және Сетия (Сеззе) колониялары салынды. Кішкентай шаруалардың экономикасы біртіндеп ірі, мамандандырылған латифундиялармен ауыстырылды.
The province of Latina was founded on 18 December 1934, encompassing mainly the drained areas of the Agro Pontino previously part of the province of Rome. Apart from the Pontine lands, it includes the Aurunci, Lepini and Ausoni mountain ranges, as well as the Pontine islands archipelago. The port of Gaeta and Formia, in the southernmost part of the province, belonged traditionally and linguistically to Campania. In Bronze Age, complex permanent settlement systems and functionally differentiated societies developed in the Pontine region. This included preparation of fish and salt at the coast and metallurgy slightly inland. Late Iron Age fortified settlements evolved on the Alban hills and Monti Lepini. Small scale farming and urbanisation developed only in or right before the Roman Age with transhumant pastoralism still continuing. From 350 BC onwards, the colonies of Cora (Cori), Norba and Setia (Sezze) were built. The small peasant economy was gradually replaced by large specialised latifundia.
География
Лацио аймағындағы провинциялардың ең кішісі болғанымен, Латина провинциясы әртүрлі географиялық және тарихи аймақтарды қамтиды.
Although the smallest of the provinces in the Lazio region, the province of Latina includes a variety of geographical and historical areas.
Төбелі және таулы аймақтар
Материктік аймақтың оңтүстік және солтүстік-шығыс бөлігі көбінесе әктас төбелер мен таулармен жабылған. Олардың арасында Лепини, Аурунси, Аусони таулары бар. Ең биік нүктесі – Монте-Петрелла (Аурунси). Климаты жартылай континенттік, ыстық жазды және суық қысты; температура сирек 0 °C (32 °F) төмендейді. Таулар шағын ортағасырлық елді мекендермен (борго) ерекшеленеді, тұрғындары дәстүрлі түрде мал шаруашылығы және егіншілікпен айналысады; бірақ соңғы жылдары бұл салалар күрт төмендеді, қазір жұмысшылар көбінесе Римге немесе Латинаға жұмысқа барып-қайтады. Табиғатының тазалығы және орта ғасырлық өнер ескерткіштері (Вальвисциоло және Фоссанова аббаттықтары, онда Сент-Томас Аквинский қайтыс болған) туристерді қызықтырады. Бұл аймақтың негізгі орталықтары – Кори, Сецце және Приверно.
The mainland area is, in the south and north eastern part, mostly occupied by limestone hills and mountains. Ranges include the Lepini, Aurunci, Ausoni. The highest elevation is that of Monte Petrella (Aurunci). The climate is semi continental with hot summers and cold winters; temperatures rarely fall below 0 °C (32 °F). The mountains are characterized by small medieval settlements (borghi) and traditionally live of cattle raising and agriculture; however, these activities saw a marked decline in recent times, and today workers usually commute daily to work in Rome or Latina. Tourism is an increasing interesting resource, attracted especially by the uncontaminated nature and by artistic traces of the Middle Ages (Abbeys of Valvisciolo and Fossanova, where St. Thomas Aquinas died). The main centres of this area are Cori, Sezze, and Priverno.
Агро Понтино
Агро-Понтино Тиррен теңізі жағасында Априлиядан Террачинаға қарай оңтүстікке қарай созылған жазықты қамтиды. 1930 жылға дейін бұл аймақ денсаулыққа зиянды батпақтармен жабылған, олар фашистік үкімет кезінде кептірілді; кейіннен Солтүстік-Шығыс Италиядан келген көшпендерлер Сабудия немесе Латина сияқты жаңадан салынған қалаларда қоныстанды. Бір ғана тау шыңы – Цирцео мүйісі. Климаты қоңыржай. Агро-Понтино провинцияның ең дамыған экономикалық аймағы болып табылады, онда өркендеген ауыл шаруашылығы және көптеген қызмет көрсету компаниялары мен өнеркәсіп орындары орналасқан. Бұл аймақта провинцияның көптеген су алаптары да орналасқан, мысалы, Фоллиано, Капроласе және Паола көлдері. Бас қаладан басқа, ірі қалаларға Cisterna di Latina, Terracina және Sabaudia жатады.
The Agro Pontino occupies the plain extending southwards from Aprilia to Terracina, along the Tyrrhenian Sea. Until the 1930s, it was covered by unhealthy marshes, which were dried up under Fascist government; the area as subsequently settled by immigrants coming from north eastern Italy, in newly built cities like Sabaudia or Latina itself. The sole mountain peak is that of Circeo promontory. The climate is mild. The Agro Pontino is the most economically developed part of the province, housing a flourishing agricultural sector and numerous service firms and industries. It also houses much of the water basins of the province, like the coast Lakes of Fogliano, Caprolace, and Paola. Apart the capital, the main cities include Cisterna di Latina, Terracina, Sabaudia.
Формия мен Гаета
Ежелгі және ортағасырлық тарихқа толы Гаета мен Формия қалалары дәстүрлі түрде Неаполь Корольдігінің құрамында болды. 1934 жылға дейін олар Кампания аймағына қарасты. Әртүрлі мәдени ортаның іздері киім-кешектерінде және, ең бастысы, жергілікті диалектте, неаполитан тілінің бір түрінде көрінеді. Формия мен Гаета маңызды порты (Понтин аралдарымен байланысы бар) және Рим-Неаполь басты теміржол желісіндегі станциясы бар біртұтас қалалық аймақты құрайды. Сперлонга және Минтурно да маңызды орталықтар болып табылады.
Cities rich of ancient and medieval history, Gaeta and Formia were traditionally part of the Kingdom of Naples. They belonged to the Campania region until 1934. Traces of the different cultural milieu can be identified in the costumes and, most of all, in the local dialect, a variant of Neapolitan. Formia and Gaeta constitutes a single metropolitan area with an important port (with connection to the Pontine Islands), a station on the main railway line Rome Naples. Other important centres include Sperlonga and Minturno.
Понтин аралдары
Бұрын негізінен түрмелер ретінде пайдаланылатын Понтин аралдары қазір жазда әйгілі туристік демалыс орнына айналған. Тек Понза және Вентотен аралдарында ғана адамдар тұрады.
Once mainly used as penitentiaries, the Pontine Islands are now a renowned tourist resort in summer. The only inhabited islands are Ponza and Ventotene.