Кіріспе

Химиялық қосылыс

Нитрофуразон (INN, саудалық атауы Furacin) – нитрофуран класына жататын микробқа қарсы органикалық қосылыс. Көбінесе ол жергілікті қолданылатын антибиотикалық май ретінде пайдаланылады. Медицинада қолданылу жиілігі азайды, себебі қауіпсіз және тиімді препараттар пайда болды. Нитрофуразон Калифорнияның 65-ші қағидасы бойынша тізімделген, және жануарларға жасалған зерттеулерде мутагендік және канцерогендік қасиеттері анықталған. Сондықтан АҚШ-та адамдарға қолданудан алынып тасталды. Зат ақшыл сары түсті, кристалдық құрылымды. Бұрын малға антибиотик ретінде кеңінен қолданылған.

Адамға арналған

Нитрофуразон бұрын АҚШ-та рецепт бойынша қолжетімді болған және бактериялық тері инфекцияларын, жараларды, күйіктерді және ойық жараларды емдеу үшін сыртқы қолдануға арналған ерітінді, крем немесе май ретінде тағайындалған. Нитрофуразон Ресейде әлі де тонзиллитті емдеу үшін сыртқы қолдануға арналған ерітінді ретінде кеңінен қолданылады.

Жануарларды пайдалану

Нитрофуразон иттерде, мысықтарда және жылқыларда беткі бактериялық инфекцияларды, күйіктерді және тері жараларын емдеуге немесе алдын алуға арналған жергілікті қолдануға көрсетілген. Адамдарға тағам ретінде пайдаланылатын жануарларда нитрофуразонды немесе оған ұқсас заттарды қолдану қатаң түрде тыйым салынған.

Фармакокинетика

Әсер ету механизмі толық түсінілмеген, бірақ нитрофуразонның микробқа қарсы қасиеттері микроорганизмде ДНК синтезін бұзуға байланысты болуы мүмкін, бұл гликолиз процесіне қатысқан белгілі бір ферменттерді тежеу арқылы жүзеге асады.

Жағымсыз әсерлер

Жергілікті қолдану кезінде байқалатын қолайсыз әсерлер көбінесе жеңіл болады және эритема, қышыма, дерматит, бөртпе, ісіну немесе қабыну сияқты көріністерді қамтиды. Симптомдары этиленгликоль улануына ұқсас, себебі қан сарысуындағы кальций деңгейінің көтерілуімен бірге иондалған кальций деңгейінің төмендеуі байқалады. Зерттеулер нитрофуразонның егеуқұйрықтарда сүт безі ісіктерін (фиброаденома және аденокарцинома) және егешқұйрықтарда жұмыртқа безі ісіктерін тудыратынын көрсетті. Нитрофуразонды қолдағанда тиісті жеке қорғаныш құралдарын пайдалану қажет.