Кіріспе

Демократиялық қағида көпшілік билігін шектеу

Бір мезгілдегі көпшілік – түрлі топтардың ішіндегі көпшіліктерден құралған көпшілік. Үкімет жүйесі ретінде, бұл "маңызды мемлекеттік саясат шешімдері тікелей әсер ететін үстем мүдделі топтардың мақұлдауымен қабылдалуы керек, және қатысатын әрбір топ өз келісімін беруі тиіс" дегенді білдіреді. Әсер ететін әрбір топтың ішінде бір мезгілде көпшілік қолдау болуы қажет. Бір мезгілдегі көпшілік, шексіз демократияда тууы мүмкін деп саналған көпшіліктің зорлық-зомбылығын болдырмау мақсатымен, қоғамдағы қақтығыстағы мүдделердің әрқайсысына бір түрлі вето құқығын беру арқылы құрылды.

Өмірбаян

Америка революциясына дейін көптеген үкіметтерді биліктегі аз ғана топтар бақылап отырды. Халықтың көп бөлігі тіпті Швейцария сияқты елдерде де сайлау құқығынан толығымен айырылған, олардың үкіметтері (жергілікті, аймақтық және федералды) қазіргі стандарттар бойынша демократиялық болып саналды. АҚШ-тың Ұлыбританиядан бөлінуі кезінде қалыптасқан үкімет туралы түсінік, мұндай бақылаудан кеңірек сайлау құқығына қарай жасалған қадам болды. Тирания мәселесі содан кейін көпшіліктің билігін шектеу мәселесіне айналды.

АҚШ Конституциясы

Дегенмен, сайлау құқығының кеңеюі алаңдаушылық тудырды. Америка Құрама Штаттары Конституциясын жасағандар, тіпті халықтың ұлттық егемендікке ие екенін қайта-қайта айтқандарымен, сайлаушылардың қарапайым көпшілігі халықтың қалған бөлігінің бостандығына тиіспеуін қамтамасыз етуге тырысты. Мұндай қорғаудың бірі – биліктердің бөлінуі, мысалы, АҚШ Конгресіндегі екі палаталы жүйе және ұлттық үкіметтің үш тармағы: заң шығарушы, атқарушы және сот. Екі палатаның болуы белгілі бір топтарға қауіп төндіретін халықтық қозғалыстарға тосқауыл ретінде қызмет етуді көздеді, АҚШ Өкілдер палатасы қарапайым халықты, ал АҚШ Сенаты штаттардың үкіметтерінің мүдделерін қорғайтын еді. Өкілдер палатасы халықтың тікелей дауысымен сайланатын, ал Сенат штаттардың заң шығарушы органдарымен сайланатын болды. Атқарушы биліктің ветосы және кейіннен АҚШ Жоғарғы Соты нақтылайтын соттың қарауындағы кеңейтілген билік, абсолютті көпшілік билікке қосымша кедергілер туғызды. 1960 жылдары Уоррен Сотының күшеюімен және «бір адам – бір дауыс» принципінің орнатылуымен, сот қарауы мұндай шараларды конституцияға қайшы деп жариялап, абсолютті көпшілік билікке кедергі келтіретін көптеген нәрсені жою үшін қолданылды. Сонымен қатар, «Үштен екі бөлік» келісімі, сол кезде «федералдық қатынас» деп белгілі болған, құлдарды өкілдік ету және салық салу мақсатында еркін адамдардың үштен екі бөлігі ретінде есептеуге мүмкіндік берді. Бұл келісім Конституцияны ратификациялау үшін оңтүстік штаттарының дауысын қамтамасыз етті және Конституцияның алғашқы 50 жылында оңтүстікке артық ықпал етуге мүмкіндік берді. Бұл, дауыс беретін азшылықты көпшіліктің тираниясынан қорғаудың бір жолын ұсынды. Калхун өмірінде күшін жою тұжырымын қызу қолдаушысы болды, оны 1828 жылғы Оңтүстік Каролинаның «Түсіндірмесі мен наразылығында» ең айқын жеткізді. Бұл құжат, ол вице-президент болған кезде жасырын түрде жарияланды, 1828 жылғы протекционистік тарифке, сондай-ақ «Жамандықтар Тарифы» деп аталған, жауап ретінде жазылған. Джефферсонның келісім теориясының туындысы болған күшін жою, кез келген штаттың Конституцияның егемендік тарапы ретінде, егер заңды конституцияға қайшы деп санаса, белгілі бір федералды заңдарды өз территориясында жарамсыз деп жариялау құқығы бар екенін білдірді. Сондықтан, Калхунның схемасы бойынша, заңға екі түрлі көпшілік қажет болды: федералдық заң шығарушы органның көпшілігі және әр штаттың заң шығарушы органдарының біріккен көпшілігі. Осы билікке сүйене отырып, 1832 жылы Оңтүстік Каролина 1828 жылғы тарифті күштен шығару туралы қаулыны және оның орнын басушысы, 1832 жылғы тарифті қабылдады, осылайша күшін жою дағдарысы басталды. Эндрю Джексон «Күш туралы заңмен» жауап берді, бірақ 1833 жылғы тариф қабылданғаннан кейін қарулы қақтығыстан аулақ болды, бұл келісімнің көп бөлігі Калхунның еңбегі болды.