Жұлдызды сахнаның шебері: Бетти Лайе өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ағылшын актрисасы және әншісі (1934–2009)

Осы кезеңде The Stage журналы жазғандай, Лэй "Жеймс Баумгарнер есімді жас, әдемі актермен кездесіп жүрген, оның Гарнер деген фамилияны қабылдағаннан кейін мансабы өркендеген" екен. Сахна оның өміріндегі басты махаббаты болғанымен, Лэй 1950-ші жылдары бірнеше фильмде ойнады, соның ішінде 1957 жылы "Санкт-Триниандағы көк кісі өлтіру" және "Доктордың бостандықтағы өмірі" фильмдерінде де түсті. Лэйдің сахналық мансабындағы жалғыз сәтсіздік 1957 жылы Лондонның Савилл театрындағы "Кристалл жүрек" қойылымы болды. Нед Шеррин осы туындыны "апатты американдық лагерлік мюзикл" деп сипаттады. Қойылым бес көрсетілімнен кейін жабылды. 1957 жылдың желтоқсанында Есметей театрында Лэй музыкалық емес комедияда, "Махаббат туннелінде" Эстелл Новиктің рөлін ойнады. Пьесаға сыншылар әртүрлі баға бергенімен, Лэй мен оның серіктесі Кармайклға жоғары баға берілді, ал қойылым бір жылдан астам уақыт бойы сахнада тұрды. Кейін Лэй Джоан Литтлвудтың Театр шеберханасының құрамына қосылып, Вольф Манковицтің "Маған ұсыныс жаса" романының музыкалық бейімделуінде Редхедті ойнады. Бұл қойылым алғаш рет 1959 жылдың қазан айында Корольдік театрда, Стратфорд-Истте, содан кейін желтоқсаннан бастап Жаңа театрда көрсетілді. Бірақ ол кейін Литтлвудпен қайта жұмыс істемегенін айтты: "Осыдан өзіңіз қорытынды шығара аласыз". 1962 жылы ол BBC телеарнасының "The Rag Trade" ситкомының бір эпизодында, ал 1965 жылы досы Шила Хэнкокпен бірге "The Bed Sit Girl" ситкомының алты эпизодында ойнады. Содан кейін ол Вест-Эндте Кармайкл, Каргилл және Ян Холденмен бірге "Кім екеніңді айт" комедиясында ойнады. 1967 жылы ол Чарли Чаплиннің "Гонконгтан келген графиня" романтикалық комедиясында Марлон Брандомен бірге түсті. Келесі жылы ол Гвин Томастың "The Keep" комедиясында Мириам рөлін ойнады. Келесі жылы ол Royal Shakespeare Company (RSC) театрында Барнстың "The Bewitched" тарихи драмасында Тереза Диего рөлінде алғаш рет сахнаға шықты. 1974 жылы мамыр айында қойылым Лондонның Олдвич театрына көшкенде ол осы рөлін жалғастырды. Екі жылдан кейін Олд Вик театрында Барнс Франк Уэдекинд пен Жорж Фейдоның бір актілік пьесаларын қосып, "Фарс шекаралары" атты қойылымды қойды, онда Лэй Леонард Росситер, Джон Стрид және Джон Филлипспен бірге ойнады. Актриса және драматург 1970-ші жылдары тағы үш радио-қойылымда бірге жұмыс істеді: Ведекиндтің "Лулу" пьесасының бейімделуі, онда ол графиня Гешвицті (1978) және Томас Миддлтонның "Айналайын қыз" пьесасын ойнады. Ол 1985 жылы Манчестер опера театрында Майкл Болл Фредерик және Пол Николас Пират патшасы рөлінде "Пензанс пираттары" пьесасында Рут рөлін ойнады. Лэйдің RSC-дегі кейінгі рөлдері "Толтыншы түнде" (1996) Мария және "Сырлы бақ" (2000 және 2001) мюзикліндегі миссис Медлок болды. Оның Вест-Эндтегі соңғы жұмыстары 1997 жылы "Nine" және 1998 жылы "Into the Woods" мюзиклдері, екеуі де Донмар қоймасында, Барнстың ортағасырлық "Патшайымның арманында" (1999) рөлі, 2000 жылы Елизавета II "Single Spies" және 2002 жылы Театр Рояльдегі Тревор Наннның "My Fair Lady" қойылымындағы миссис Пирс рөлі болды. Лэй 2004 жылы Плейхаус театрында Кристофер Хэмптонның "Қаулысқан жандар" пьесасының қайта жандануында Мадам де Роузмонд рөліне кірді, ол үшін ең жақсы екінші пландағы әйел актер үшін Кларенс Дервент сыйлығын алды. 2005 жылы ол Роалд Дальдың "Солқындар" пьесасы бойынша Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапар жасады. Оның соңғы теледидарлық жұмыстарына Барнстың "Қиын кезеңдер" пьесасындағы миссис Спарсит және "Ист-Эндерс", "Коронация көшесі", "Холби-Сити", "Мидсомер қазасы", "Дәрігерлер", "Қайратты миссис Притчард" және "Командир" сериалдарындағы кейіпкерлер рөлдері кірді. Оның соңғы сахналық жұмысы 2006 жылы Чичестер фестиваль театрының RSC-нің эпостық "Николас Никлби" пьесасын қайта жандандыруында Мисс Ла Криви, миссис Гудден және Пег Слайдерскевтің үш рөлінде болды. Репетиция кезінде оған өкпе қатерлі ісігі деген диагноз қойылды. Ол өзінің ауруын актерлік құрамның қалған бөлігінен жасырып қалды, бірақ Лондонға қойылымды көшіруге тым нашар болды.

During this period, The Stage recorded, Laye "was dated by a handsome young actor called James Baumgarner, whose career took off when he changed his surname to Garner". Although the stage remained her first love, Laye made several films in the 1950s. and Blue Murder at St Trinian's and Jasmine Hatchet in Doctor at Large in 1957. One of the few failures of Laye's stage career came in 1957 with The Crystal Heart at the Saville Theatre, London. Ned Sherrin described the piece as "a disastrous camp American musical". The production closed after five performances. At Her Majesty's Theatre in December 1957 Laye played Estell Novick in a non musical comedy, The Tunnel of Love. Despite mixed notices for the play, Laye and her co star Carmichael were praised, and the piece ran for more than a year. Laye then joined Joan Littlewood's Theatre Workshop company to play Redhead in a musical adaptation of Wolf Mankowitz's novel Make Me an Offer, seen first at the Theatre Royal, Stratford East in October 1959 and then at the New from December. but she later commented that she did not work with Littlewood again, "and you can draw your own conclusions from that". On television she appeared in an episode of the BBC television sitcom The Rag Trade in 1962 and in 1965 she co starred with her friend Sheila Hancock in six episodes of the sitcom The Bed Sit Girl. After that she appeared in the West End comedy Say Who You Are with Carmichael, Cargill and Jan Holden. In 1967 she had a cameo role in Charlie Chaplin's romantic film comedy A Countess from Hong Kong, playing a scene opposite Marlon Brando. The following year she toured as Miriam in Gwyn Thomas's comedy, The Keep. The following year she made her first appearance with the Royal Shakespeare Company (RSC), playing Theresa Diego in Barnes's historical drama The Bewitched. She continued in the role in May 1974 when the production transferred to the Aldwych Theatre, London. Two years later, at the Old Vic, Barnes directed The Frontiers of Farce, a double bill of his adaptations of one act plays by Frank Wedekind and Georges Feydeau, in which Laye starred with Leonard Rossiter, John Stride and John Phillips. Actress and playwright worked together on three more radio presentations in the 1970s: his adaptations of Wedekind's Lulu, in which she played Countess Geschwitz (1978) and of Thomas Middleton's A Chaste Maid in Cheapside, described in the Radio Times as "a bawdy Jacobean black comedy", She had leading roles in two further Barnes adaptations for the BBC: Helen in Wedekind's The Singer and Catherine in Feydeau's Le Bourgeon, given as The Primrose Path (1984). and Ruth in a version of The Pirates of Penzance at the Manchester Opera House with Michael Ball as Frederic and Paul Nicholas as the Pirate King in 1985. Laye's later RSC appearances were as Maria in Twelfth Night (1996) and Mrs Medlock in the musical The Secret Garden (2000 and 2001). Her later West End credits included the musicals Nine in 1997 and Into the Woods in 1998, both at the Donmar Warehouse, a Mother Courage figure in Barnes's mediaeval play Dreaming at the Queen's (1999), Elizabeth II in Single Spies in 2000, and Mrs Pearce in Trevor Nunn's revival of My Fair Lady at the Theatre Royal, Drury Lane in 2002. Laye featured as Madame de Rosemond in a revival of Christopher Hampton's Les Liaisons Dangereuses at the Playhouse Theatre in 2004, receiving the Clarence Derwent Award for best supporting actress. In 2005, she toured Britain as the Grandmother in Roald Dahl's The Witches. Her later television work included Mrs Sparsit in Barnes's adaptation of Hard Times, and character roles in EastEnders, Coronation Street, Holby City, Midsomer Murders, Doctors, The Amazing Mrs Pritchard, and The Commander. Her final stage work came in 2006 in the three roles of Miss La Creevy, Mrs Gudden, and Peg Sliderskew in the Chichester Festival Theatre's revival of the RSC's epic Nicholas Nickleby. During rehearsals, she was diagnosed with lung cancer. She kept her illness secret from the rest of the cast, but was too ill to transfer with the production to London.

Жеке өмір және өлім

Лэй үш рет үйленді: алдымен каскадер Фрэнк Махерге, содан кейін 1963 жылы актер Гарфилд Морганға; олар кейін ажырасты. 1972 жылы ол үшінші күйеуі Алан Даунерге үйленді, ол теледидардағы "Коронация көшесі" және "Эммердейл фермасы", ал радиодағы "Ваггонерс'уолк" сериалдарының сценарийлерін жазды. Ол инсульттан кейін көп жылдар бойы ауыр сырқаттан кейін 1995 жылы қайтыс болды. Олардың Эндрю атты ұлы болды, ол кинотоптар үшін агент болды. Лэй 74 жасында өкпе рагынан қайтыс болды. Ол дәрігерлердің болжамын 6 айға асып өтті және ұлының үйленуін көруге үлкерді.