Кіріспе

Жылқы тұқымы

Таулық пони – Шотландияның табиғи пони тұқымы және Британ аралдарындағы тау және сортаңдық пони тұқымдарының ең ірілерінің бірі. Оның тегі 1880 жылдарға дейін жетеді. Бұрын Шотландияның құрлық бөлігінде және аралдарында жұмысшы ат ретінде пайдаланылған, бірақ қазір көлікке, саяхатқа және жалпы атпен жүруге қолданылады. Олар күшті және төзімді, сирек аяқ тағуды қажет етеді және оларды ұстау арзанға түседі.

Тұқымның ерекшеліктері

Шотландияның таулы жерлері мен аралдарының үш түқымының бірі – Highland Pony, қалғандары – Шетланд понисі мен Эрискей понисі. Көптеген ғасырлар бойы бұл түқым Шотландияның өзгермелі және көбінесе қатал климаттық және экологиялық жағдайларына бейімделген. Қысқы түгі – жұмсақ, тығыз астыңғы түк қабатының үстіндегі мықты, барс сияқты түктерден тұрады, бұл понидің кез келген ауа-райында сыртта өмір сүруіне мүмкіндік береді. Бұл түк көктемде жазғы, тегіс түкке ауысады. Бұл қажетті күштілік мейірімді мінез бен тепе-тең темпераментпен үйлесімді. Highland Pony-дің бойы… Басы жақсы ұсталып, еңкейген, мейірімді көзі, кең тұмсығы және терең жауыры бар. Мойынның ұзындығы орташа, иықтары жақсы қисық, ал алдыңғы аяқтары дұрыс орналасқан. Понилердің денесі тепе-тең, ықшам, көкірегі терең, қабырғалары дөңгелек, қуатты жамбасы, жақсы дамыған сан жамбасы, мықты тізе буындары және таза, тегіс тобықтары болуы керек. Қажетті қасиеттеріне – тегіс, мықты сүйек, кең тізелер, қысқа тобық сүйектері, көлбеу тобық буындары, жақсы пішінделген, кең, қара түсті егіздер де жатады. Олар сұр, тұмша қоңыр, қара және кейде көк немесе бауыр кестенінің түсімен, зығыр жұлыны мен құйрығымен де болуы мүмкін. Түқымның тарихын зерттеу қиындықтар туғызады. Үйге жақындатылған түқымның дамуының алғашқы кезеңінде екі түрі болған: Батыс аралдарының кішкентай және жеңіл понилері және құрлықтағы ірі, ауыр түқым. Ірі жануарларды көбінесе гаррон деп атаған, бірақ бұл термин дұрыс емес деп есептеледі. Екі түрі де қазір біріктірілген, сондықтан Highland Pony түқымындағы типтер арасында айырмашылық азайған. Дегенмен, кіші типтің фенотипі сирек кездесетін Эрискей понисінде сақталған. 16 ғасырда француз және испан жылқылары, соның ішінде Першерон, Шотландияның таулы жеріне әкелінді. 19 ғасырда Хакни түрі, Фелл понисі және Дейлс понисі қосылды. Бұл түқым бастапқыда Шотландияның шағын шаруашылықтарында жұмыс істеу үшін өсірілген, ағаш және аңдарды тасымалдау, сондай-ақ егін орау үшін қолданылған. Олар әлі де осындай жұмыстар үшін қолданылады, бірақ көбінесе тыныш, төзімді және салмақ көтеру қабілетіне байланысты секіру және жаяу жүруге жарамды, жан-жақты понилер ретінде танымал. Бүгінде әлемде шамамен 5500 Highland Pony бар, олардың көп бөлігі Еуропада. Кейбіреулері әлі де күштілігі мен төзімділігі үшін өсірілсе, қазір көбінесе атқа мінуге және айдауға жарамды понилер өсіруге басымдық берілуде. Бұл түқымды жақсы жарыс аттарын алу үшін тұтас қанды жылқылармен шағылыстыру да жиі кездеседі. Көбейіп бара жатқан танымалдығына қарамастан, түқым әлі де Rare Breeds Survival Trust ұйымы бойынша "қауіп астында" саналатын 4-ші санатқа жатады.