Кіріспе

Ширья (Hellburg; Világos) – Румынияның Арад округіндегі коммуна. 2002 жылғы халық санауы бойынша 8140 тұрғыны бар. Коммуна Арад қаласынан орналасқан, әкімшілік аумағы , және ол Арад үстірті мен тік беткейлі аймақтың жанасу аймағында жатыр. Оған үш ауыл кіреді: Галша (Galsa), Маска (Muszka) және Ширья.

Халық саны

Соңғы санақ бойынша, коммунаның халқы 8140 адамды құрайды, оның ішінде 81,3% румындар, 4,4% венгрлер, 12,0% ромалар, 1,8% немістер, 0,2% украиндықтар және 0,3% басқа ұлт өкілдері немесе ұлты белгісіз.

Тарих

Ширья туралы алғашқы құжатты жазба 1169 жылға дейін барып жетеді. Галша 1202 немесе 1203 жылы, ал Миска 1331 жылы құжаттарда тіркелген. 1785 жылы Габсбург империясының әскерлері оны қиратқан. 1849 жылы ауыл Венгрия Корольдігінің құрамына кірді және ол Габсбург аймақтарындағы 1848 жылғы төңкерістердің, соның ішінде Вилагостағы капитуляцияның куәсі болды: 1849 жылғы 13 тамызда Артур Гёргей басқарған венгр әскері орыс генералы Теодор фон Рюдигерге Ширья қамалының астындағы далада бас берді, бұл 1848 жылғы Венгрия төңкерісінің аяқталуын білдірді. 1940 жылы Солтүстік Трансильванияны жоғалтқаннан кейін Румынияның демобилизацияланған әскерлері Ширияға қайтысты. Олар мұнда "Dac am plecat, Ardealule, din tine" әнін айтты, ол жергілікті тұрғындар арасында кеңінен танымал болды.

Экономика

Коммуна экономикасы көбінесе ауыл шаруашылығымен байланысты болғанымен, жақында екінші және үшінші секторлар да дамыды. Ширья коммунасы аймақтың маңызды шарап жасау орталығы ретінде белгілі. Оның пайдалы қазбаларына Галшада өндірілетін гранит және әктас жатады.

Туризм

Ширия қамалының қираған орындары 13 ғасырға дейін сақталып келген. Уақыт өте келе, оны 1444 жылы Ян Хуняди иеленді, кейін Гёрдь Дожа басқарған көтерілісшілер басып алды, және ол Батыл Михаилдың әскери гарнизоны болды. Бұл аймақтың маңызды стратегиялық нүктесі саналды. Басқа туристік тартымдылықтары: 1700-1750 жылдар аралығында салынған Ширия шіркеуі, Эмиль Монтианың қабірі, 1746 жылы салынған "Адормирея Майчи Домнулуи", Галшадағы 7 ғасырлық барокко қамалы, 1703 жылы салынған Мыскадағы "Адормирея Майчи Домнулуи" және Фередеу монастыры.

Шириялық хабар таратушы

Ширия таратушысы (Releul Șiria) – FM/TV хабар таратуға арналған құрылғы. Ол ерекше үлкен тікбұрышты қимасы бар, сымдармен бекітілген темір мачтадан тұрады.