Бәртлетт афоризмдер жинағы: 1855 жылдан бері жарияланып келе жатқан, кең таралған цитаталар анықтамалығы. Авторлар бойынша тізімделген, нақты дереккөздері көрсетілген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Бартлетттың кітабы
Book by John Bartlett
Бартлетттің таныс цитаталары, көбінесе жай ғана Бартлетт деп аталатын, американдық анықтамалық жұмыс, ең ұзақ өмір сүрген және ең көп таралған цитаталар жинағы. Кітап алғаш рет 1855 жылы жарық көрді және қазіргі уақытта 2022 жылы жарық көретін 19-шы басылымында. Кітапта көптеген басқа цитаталар жинақтарынан айырмашылығы, тақырып бойынша емес, авторлар бойынша орналастырылған, ал авторлар әліпбилік емес, туған күні бойынша хронологиялық тәртіпте орналастырылған. Бір жыл ішінде авторлар әліпбилік тәртіппен, ал цитаталар әрбір автордың жазбаларында хронологиялық тәртіппен орналастырылған, одан кейін автордың еңбектерінде көзі расталмаған сөздер келтіріледі. Кітапта жанды сөздердің толық тізімі және әрбір цитатаның бастау көзі көрсетілген.
Bartlett's Familiar Quotations, often simply called Bartlett's, is an American reference work that is the longest lived and most widely distributed collection of quotations. The book was first issued in 1855 and is currently in its 19th edition, published in 2022. The book arranges its entries by author, rather than by subject, unlike many other quotation collections, and enters the authors chronologically by date of birth rather than alphabetically. Within years, authors are arranged alphabetically and quotations are arranged chronologically within each author's entry, followed by attributed remarks whose source in the author's writings has not been confirmed. The book contains a thorough keyword index and details the source of each quotation.
19 ғасыр
Джон Бартлетт, американдық баспагер және жазушы, Массачусетс штатындағы Кембридждегі Университет кітап дүкенін басқарды және оған цитаталар туралы ақпарат сұрау жиі болды. Бартлетт өзінің көптеген оқулары мен есте сақтағандарынан цитаталарды жинап, қарапайым кітап жаза бастады. 1855 жылы Бартлетт кітаптың алғы сөзінде «Бұл жинақ ұқсас жоспармен жазылған ағылшын еңбегінен алынған қосымшалармен айтарлықтай толықтырылды» деп мойындады, бұл 1853 жылы Изабелла Раштон Престон жазған «Ағылшын авторларының таныс цитаталарының анықтамалығына» сілтеме еді. 1855 жылы Бартлетт өзінің жинағын жеке басып шығарды, ол «Таныс цитаталар жинағы» деп аталды. Бұл алғашқы басылымда 169 автордың, негізінен Киелі кітап, Уильям Шекспир және ұлы ағылшын ақындарының 258 беттік цитаталары қамтылған. Бартлетт төртінші басылымда «өздеріне ұсынылған фразалар мен сөйлемдердің таныс болу дәрежесін анықтау барлық жағдайда оңай емес; өйткені бір оқырман тобы үшін таныс нәрсе екіншісі үшін жаңа болуы мүмкін» деп жазды. Кітап үлкен сәттілікке ие болды, ал Бартлетт Бостонның Little, Brown and Company баспасына қосылғанға дейін үш қосымша басылымның авторы және жариялаушысы болды. Бартлетт фирманың аға серігі болды және 1905 жылы қайтыс болғанға дейін тоғыз қосымша басылымның жариялануын қадағалады, одан 300 000-нан астам дана сатылды. Жетінші басылым 1875 жылы, сегізінші басылым 1882 жылы, тоғызыншы басылым 1891 жылы жарық көрді. Дегенмен, 10-шы басылым тағы 20 жылдан кейін ғана жарық көрді.
John Bartlett, an American publisher and writer, who ran the University Book Store in Cambridge, Massachusetts, was frequently asked for information on quotations. Bartlett began a commonplace book, including quotations from his own extensive readings and memory. In 1855, Bartlett acknowledged in the book's preface that, "this Collection has been considerably enlarged by additions from an English work on a similar plan," a reference to Handbook of Familiar Quotations from English Authors, written by Isabella Rushton Preston in 1853. In 1855, Bartlett privately printed his compilation as A Collection of Familiar Quotations. This first edition included 258 pages of quotations by 169 authors, chiefly the Bible, William Shakespeare, and the great English poets. Bartlett wrote in the fourth edition that "it is not easy to determine in all cases the degree of familiarity that may belong to phrases and sentences which present themselves for admission; for what is familiar to one class of readers may be quite new to another." The book was a great success, and Bartlett authored and published three additional editions before joining the Boston publishing firm of Little, Brown and Company. Bartlett rose to be the senior partner of the firm, and supervised the publication of nine additional editions prior to his death in 1905, selling over 300,000 copies. The seventh edition was published in 1875, the eighth edition in 1882, and the ninth in 1891. The 10th edition, however, did not appear for another 20 years.
20 ғасыр
Натан Хаскелл Доул редакциялаған 10-шы басылым 1914 жылы жарық көрді және оның алдыңғы басылымдарына ұқсас болды. Кітап ағылшын тіліндегі цитаталармен басталды, олар авторлар бойынша хронологиялық тәртіппен орналастырылды; Джеффри Чосер – бірінші жазба, ал Мэри Фрэнсис Баттс – соңғы. Цитаталар негізінен әдебиет көздерінен алынған. Одан кейін «әр түрлі» бөлім келді, онда саясаткерлер мен ғалымдардың ағылшын тіліндегі цитаталары бар, мысалы, «елу төрт қырық немесе соғыс!». Содан кейін аудармалар бөлімі келді, онда негізінен ежелгі гректер мен римдіктерден алынған цитаталар бар. Соңғы бөлім Киелі кітап пен «Ортақ дұға кітабына» арналды. Цитаталар бір бағанға орналастырылды. 1937 жылы жарық көрген 11-ші басылым Кристофер Морли мен Луэлла Д. Эверетт редакциясымен бет көлемі ұлғайтылып, екі бағанды формат жасалды, бұл қазіргі заманғы нұсқасын пайдаланушылар үшін таныс болған алғашқы басылым болды. 1948 жылы жарық көрген 12-ші басылымын да Морли мен Эверетт редакциялады. 1955 жылы жарық көрген 13-ші басылым «Жүз жылдық басылым» деп аталды. Бұл еңбек Little, Brown редакторына жатқызылса да, алғы сөз Морли мен Эвереттке және Эмили Морисон Бекке арналған ерекше алғыс айтады. Томға карикатурашы Билл Моулдин мен Елизавета II-нің цитаталары сияқты жаңа материалдар қосыла берді. Бек 1968 жылы жарық көрген 14-ші басылым мен 1980 жылы жарық көрген 15-ші басылымның редакторы болды. Арам Бакшиан Бектің 15-ші басылымдағы жұмысы осы еңбектің құлдырауының бастауы болды деп мәлімдеді, оның пікірінше, «өз заманының интеллектуалды шалбары мен платформа аяқ киімдерін киіп, Бартлетт үшінші деңгейдегі үшінші әлемдік, жастар мәдениеті мен феминистік цитаталарды айта бастады», бұл «модаға ұмтылудың орта жастағы құштарлығының» бір бөлігі болды. Бек зейнетке шыққаннан кейін Little, Brown жаңа редактор – Джастин Капланды тағайындады, оның Марк Твен туралы кітабы «Мистер Клеменс және Марк Твен» 1967 жылы Пулитцер сыйлығын жеңіп алды. Капланның 1993 жылы жарық көрген 16-шы басылымы Рональд Рейганның үш ғана маңызсыз цитатын қамтығаны және ол Рейганды жек көретінін ашық айтқаны үшін сынға ұшырады. Қарама-қарсылығы, Франклин Рузвельтке 35, ал Джон Кеннедиге 28 жазба берілді. «Макмилланның саяси цитаталар кітабының» редакторы Джонатан Сигел Капланның «Джон Бартлетт есіміне және алғашқы он бес басылымның идеологиялық ашық рухына жасаған құрметсіздік» екенін айтты. Каплан таныс та, тұрақты да емес деп есептелген поп-мәдениет материалдарын енгізгені үшін де сынға түсті.
Edited by Nathan Haskell Dole, the 10th edition was published in 1914, and was much like its predecessors. The book began with quotations originally in English, arranged them chronologically by author; Geoffrey Chaucer was the first entry and Mary Frances Butts the last. The quotes were chiefly from literary sources. A "miscellaneous" section followed, including quotations in English from politicians and scientists, such as "fifty four forty or fight!". A section of translations followed, including mainly quotes from the ancient Greeks and Romans. The last section was devoted to the Bible and the Book of Common Prayer. Quotations were arranged in a single column. The 11th edition, published in 1937 and edited by Christopher Morley and Louella D. Everett, expanded the page size and created a two column format, making it the first edition that is recognizable to users of the modern work. The 12th edition, published in 1948, was also edited by Morley and Everett. The 13th edition, published in 1955, was billed by the publisher as the "Centennial Edition". While the work was credited to the editors of Little, Brown, the preface gives special thanks to Morley and Everett and Emily Morison Beck. The volume continued to add more recent material, such as quotes from cartoonist Bill Mauldin and Queen Elizabeth II. Beck edited the 14th edition, published in 1968, and the 15th edition, published in 1980. Aram Bakshian argued that Beck's work on the 15th edition was the start of the work's downfall, writing that, "Donning the intellectual bell bottoms and platform shoes of its era, Bartlett's began spouting third rate Third World, youth culture, and feminist quotes", part of "a middle aged obsession with staying trendy." Following Beck's retirement, Little, Brown appointed a new editor, Justin Kaplan, whose book on Mark Twain, Mr. Clemens and Mark Twain, won the 1967 Pulitzer Prize. Kaplan's 16th edition, published in 1993, was met with criticism in part because he included only three minor Ronald Reagan quotations and commented publicly that he despised Reagan. In comparison, Franklin D. Roosevelt was given 35 entries and John F. Kennedy 28. Jonathan Siegel, who edited the Macmillan Book of Political Quotations, said Kaplan was "an insult to the memory of John Bartlett and the ideologically inclusive spirit of the first fifteen editions." Kaplan was also criticized for including pop culture material that was considered neither familiar nor durable.
21 ғасыр
2003 жылы жарық көрген Капланның 17-ші басылымына да ұқсас сын айтылды, онда алғаш рет Дж. К. Роулинг, Джерри Сейнфелд және Ларри Дэвидтің жазбалары қосылды. Бірақ классикалық туындылар, оның ішінде Александр Поуптың он бір цитаты және Каплан кіргізуге лайық деп санамаған жоғарыпарлы, сезімтал цитаталар алынып тасталды. Дегенмен Каплан Рональд Рейганнан алған цитаталарын үштен алтыға дейін көбейтіп, USA Today газетіне: "Мен өздігімнен әділетсіздікке бой алдырдым. Мен оған жамандық жасадым" деді. 2012 жылы жарық көрген 18-ші басылымды ақын, сыншы және редактор Джеффри О'Брайен өңдеді, ол сонымен қатар Америка кітапханасының бас редакторы болды. Ол 2022 жылы жарық көретін 19-шы басылымның редакторы қызметін жалғастыруда.
Similar criticisms were leveled against Kaplan's 17th edition, published in 2003, which for the first time included entries from J. K. Rowling, Jerry Seinfeld, and Larry David. But classics were cut, including eleven quotations by Alexander Pope and high sounding sentimental quotes that Kaplan considered not worthy of inclusion. Kaplan did, however, expand his number of quotations from Ronald Reagan from three to six, telling USA Today, "I admit I was carried away by prejudice. Mischievously I did him dirty." The 18th edition, published in 2012, was edited by poet, critic, and editor Geoffrey O'Brien, who was also the editor in chief of the Library of America. He continues as editor of the 19th edition, published in 2022.