Кіріспе

1938 жылғы мюзикл

«Knickerbocker Holiday» – Курт Вейлдің (музыка) және Максвелл Андерсонның (әңгіме және өлеңдер) 1938 жылы жазған мюзиклы. Мюзикл Вашингтон Ирвингтің 17 ғасырдағы Жаңа Нидерландының (ескі Нью-Йорк) өмірін суреттейтін «Knickerbocker's History of New York» атты еңбегіне шала-шарпы негізделген. Мюзиклге «Қыркүйек әні» де кіреді, ол қазір поп-стандарт саналады.

Тарих

Knickerbocker Holiday – бұл романтикалық комедия және Франклин Д. Рузвельттің «Жаңа саясатын» фашизммен салыстыратын жасырын аллегория. (Рузвельттің бір әулеті пьесадағы сыбайлас Жаңа Амстердам кеңесінің мүшесі болып келеді.) Драматург Андерсон мемлекеттің қоғам үшін қажет екеніне сенді, бірақ оны үнемі қадағалау керек, себебі ол биліктегілердің жеке мүдделеріне ықпалданады. Ол Рузвельттің «Жаңа саясатын» нацизм мен сталинизмге жол ашқан корпоративизм мен саяси биліктің шоғырлануының американдық түрі деп қарады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиғаны 19 ғасырдағы жазушы Вашингтон Ирвинг баяндайды, ол Жаңа Амстердамның алғашқы голландтық қонысының тарихын жазу ниетімен келеді. Оқиға 1647 жылы Манхэттенде басталады, онда колония Голландиядан келген жаңа губернатор Питер Стьювесанттың келуін күтеді. Ирвинг өзінің батыры ретінде жас Бром Брокеді таңдайды. Брок – батыл, бірақ импульсивті адам, егер біреу оған бұйрық беруге тырысса, ол ашуланады. Баяндаушы мен оның кейіпкері осы тәуелсіздік рухы американдық азаматтарға тән екенін көрсетеді. Бром Тина Тьенховенге ғашық, ал оның әкесі жемқор қала кеңесінің төрағасы. Бром Тьенховеннің бренди мен қаруды үндістерге сатқанын біледі – бұл қылмыстық құқық бұзушылық. Тьенховен өзінің жақтастарының көмегімен Бромды соттап, дарға асуға тырысады. Бром құлқыны мойнына емес, беліне байлап, аман қалады. Губернатор жас жігіттің тапқырлығына таңғалып, оны кешіреді. Стьювесант Тинаға үйленуді және өзінің алғашқы ресми әрекеті ретінде соғыс жариялауды жоспарлайды. Көптеген оқиғалар мен айыптаулардан кейін, бәрі жақсы аяқталады, өйткені баяндаушы Стьювесантқа егер ол диктаторлық әрекеттерінде табандылық танытса, тарих оны жақсы есте сақтамайтынын еске салады. Бром мен Тина үйленуге бостандық алады, ал музыкалық қойылым Стьювесант өзінің тәуелсіздігі мен билікке қарсылығын ескере отырып, жақсы америкалық бола алатыны туралы оймен аяқталады.

Өндірістер

Мюзикл 1938 жылғы 19 қазанда Бродвейдегі Этель Бэрримор театрында тұңғыш рет көрсетіліп, 168 қойылымнан кейін 1939 жылғы 11 наурызда жабылды. Оны «Драматургтер компаниясы» шығарды, режиссері – Джошуа Логан. Бастапқы қойылымда Уолтер Хьюстон (Питер Стьювесант рөлінде), Ричард Коллмар (Бром Брок рөлінде), Жанна Мэдден (Тина рөлінде) және Рей Миддлтон (Вашингтон Ирвинг рөлінде) ойнады. Уиллдің досы Бёрджесс Мередит бастапқыда романтикалық басты рөл – Бром Брукке дайындалған еді, бірақ ол зұлым Питер Стьювесант рөлі одан сайын сүйкімді және маңызды рөлге айналып, оның рөлін басып тастағанын көрген соң, кетіп қалды. Бёрт Ланкастер 1971 жылғы маусымда Лос-Анджелес Музыкалық орталығындағы Дороти Чандлер павильонында Лос-Анджелес азаматтық жеңіл операсының қайта жаңғыру қойылымында ойнады. Актерлік құрамында Дэвид Холлидей мен Джек Коллинз та болды. Мюзикл Германияда 1976 жылғы 25 қыркүйекте Гамбургтегі Талия театрында тұңғыш рет көрсетілді. Эванстонның «Жеңіл опералық жұмыстары» 1992 жылғы желтоқсанда Филип Краустың көркемдік жетекшілігімен, Сет Рейнстің сахналық жетекшілігімен және Питер Липаридің дирижерлігімен жұмыстың кең ауқымды қайта жаңғыруын ұйымдастырды. «Knickerbocker Holiday» Канадада 2009 жылғы 20 ақпанда Торонтодағы Сент-Лоуренс өнер орталығының Джейн Маллет театрында тұңғыш рет көрсетілді. Оны Гиллермо Сильва Мариннің режиссерлігімен Торонто опера театры шығарды. Бұл қойылымда Кёртис Салливан Вашингтон Ирвинг, Дейл Миллер Бром Брок, Эми Уоллис Тина Тьенховен, Дэвид Людвиг губернатор Питер Стьювесант және Реджин Курнуайе рөлін орындады. Сондай-ақ, онда Джеффри Сандерс Шермерхорн, Грег Финни Вандербильт және Форд Робертс Мистер Тьенховен рөлінде ойнады. Оның режиссері – Гильермо Сильва Марин, музыкалық жетекшісі және дирижері – Дэвид Спирс, ал TOT оркестрі мен вокалдық ансамбль қатысты. 2009 жылғы маусымда «Кникербокер Холидей» «Мюзикл Муфтия» театрының «Музыкаль Муфтия» концертінде ұсынылды. Майкл Унгердің режиссерлігімен қойылымда Вашингтон Ирвинг рөлінде Джош Гризети, Бром рөлінде Ник Гасвирт, Тина рөлінде Келли Барретт, Стюйвесант рөлінде Мартин Виднович, Рузвельт рөлінде Уильям Пэрри және Тиенховен рөлінде Уолтер Чарльз ойнады. Нью-Йорк қаласындағы Алис Талли залында Collegiate Chorale 2011 жылғы 25-26 қаңтарда Келли О'Хара, Виктор Гарбер, Кристофер Фицджеральд, Бен Дэвис, Брайс Пинкхэм және Дэвид Гаррисон қатысуымен концерттік нұсқасын ұсынды, Америка симфониялық оркестрі мен 65 адамнан тұратын хор сүйемелдеді. Бұл орындаудың жазбасы 2011 жылғы маусымда Sh k boom Records компаниясы арқылы CD-де жарық көрді.

Фильм нұсқасы

1944 жылғы Томас Л. Леннон жазған, Нельсон Эддидің Брок рөлінде, Констанс Даулингтің Тина рөлінде, және Чарльз Кобёрннің Стьювесант рөлінде ойнаған фильм нұсқасы, Вейл мен Андерсонға тиесілі емес көптеген әндерді алып тастап, жаңаларын қосып қана қоймай, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде шыққандықтан саяси аллегорияны да айтарлықтай жұмсартты.

Қызықты деректер

Smash телесериалының 1 маусымы 14-ші сериясындағы "Previews" бөлімінде продюсер Айлин Рэнд кейіпкері "September Song" әнін орындайды. Айлин Рэнд рөлін сомдаған Анжелика Хьюстон – бұл әнді алғашқы Knickerbocker Holiday қойылымында таныстырған Уолтер Хьюстонның немере қызы.