Тасмандық бөгет ісі: Австралия конституциялық құқығындағы маңызды сот процесі
Commonwealth v Tasmania
Австралия Конституциясы: 1983 ж. Tasmanian Dam ісі – Гордон өзеніндегі су электр стансасы құрылысы төңірегіндегі дау. Қоршаған ортаны қорғау тарихындағы маңызды кезең.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1983 жылғы Австралия конституциялық құқығы жөніндегі сот ісі, 1904 жылғы іс
1983 Australian constitutional law case
the 1904 case
Комонвеллға қарсы Тасмания (көбінесе Тасмания бөгеті ісі деп танылады) – Австралияның Жоғарғы Сотында 1983 жылғы 1 шілдеде қабылданған маңызды австралиялық сот ісі. Бұл іс Австралия конституциялық құқығындағы маңызды шешім болды және Австралияда табиғатты қорғау тарихындағы елеулі оқиға саналды. Іс Тасманиядағы Гордон өзеніне гидроэлектр станциясының бөгетін салу жоспарына қатысты болды, бұл жоспар Тасмания үкіметі тарапынан қолдау алды, бірақ Австралияның федералдық үкіметі мен экологиялық ұйымдар оған қарсы шықты.
Commonwealth v Tasmania (popularly known as the Tasmanian Dam Case) was a significant Australian court case, decided in the High Court of Australia on 1 July 1983. The case was a landmark decision in Australian constitutional law, and was a significant moment in the history of conservation in Australia. The case centred on the proposed construction of a hydro electric dam on the Gordon River in Tasmania, which was supported by the Tasmanian government, but opposed by the Australian federal government and environmental groups.
Іс ісі
1978 жылы Тасманияның сол кездегі үкіметіне тиесілі Гидроэлектрлік комиссия Тасманияның оңтүстік-батысындағы қиын-қыстау аймақта, Франклин өзеніне құятын жерінен төменгі Гордон өзенінде гидроэлектрлік бөгет салуды ұсынды. Бұл бөгет Франклин өзенін суға батырар еді. 1981 жылдың маусым айында лейбористік штаттық үкімет өзенді қорғау мақсатында «Жабайы өзендер» ұлттық паркін құрды. Парк шекаралары Гордон өзенінің төменгі ағысында, Ольга өзенімен қосылған жерден кейін тағы бір бөгет салуға мүмкіндік беретіндей болды. 1982 жылдың мамыр айында бөгетті қолдаған либералды штаттық үкімет сайланды. Сол кездегі Малкольм Фрейзер басқарған либералды федералды үкімет Тасманияға өтемақы төлеуді ұсынды, бірақ бөгет құрылысын тоқтатуға қол жеткізе алмады. 1982 жылдың қарашасында ЮНЕСКО лейбористік үкімет ұсынған және Ұлттар Достығы арқылы жіберілген өтінішті қабылдап, Франклин аймағын Дүниежүзілік мұра нысаны деп жариялады. 1983 жылғы федералды сайлауда Боб Хоук басқаратын лейбористік партия бөгет құрылысына араласып, оны тоқтатуға уәде берді. Сайлауда жеңіске жеткен соң лейбористік үкімет 1983 жылғы Дүниежүзілік мұра нысандарын сақтау туралы заңды (Cth) қабылдады. Бұл заң 1975 жылғы Ұлттық парктері мен жабайы табиғатты қорғау туралы заңмен бірге Тасманияның жабайы табиғаты Дүниежүзілік мұрасы аймағында кез келген тазалау, қазба жұмыстары мен басқа да іс-шараларды тоқтатуға мүмкіндік берді. Тасмания үкіметі бұл әрекеттерге наразылық білдіріп, Австралия Конституциясы федералды үкіметке мұндай ережелерді қабылдауға құқық бермейтінін мәлімдеді. 1983 жылдың мамыр және маусым айларында екі үкімет те өз позицияларын Австралияның Жоғарғы сотына ұсынды.
In 1978, the Hydro Electric Commission, then a body owned by the Tasmanian government, proposed the construction of a hydro electric dam on the Gordon River, below its confluence with the Franklin River, in Tasmania's rugged south west region. The dam would have flooded the Franklin River. In June 1981 the Labor state government created the Wild Rivers National Park in an attempt to protect the river. The boundaries would have allowed the construction of another dam lower on the Gordon River, below its confluence with the Olga River. In May 1982, a Liberal state government was elected which supported the dam. The federal Liberal government at the time, led by Malcolm Fraser, made offers of compensation to Tasmania, however, they were not successful in stopping the dam's construction. In November 1982, UNESCO declared the Franklin area a World Heritage Site after a nomination by the Labor government, forwarded by the Commonwealth, was accepted by the World Heritage Committee. During the 1983 federal election, the Labor party under Bob Hawke had promised to intervene and prevent the construction of the dam. After winning the election, the Labor government passed the World Heritage Properties Conservation Act 1983 (Cth), which, in conjunction with the National Parks and Wildlife Conservation Act 1975 enabled them to prohibit clearing, excavation and other activities within the Tasmanian Wilderness World Heritage area. The Tasmanian government challenged these actions, arguing that the Australian Constitution gave no authority to the federal government to make such regulations. In May and June 1983, both governments put their case to the High Court of Australia.
Іс
Бұл іс бірнеше маңызды конституциялық мәселелер төңірегінде болды, ең бастысы – 1983 жылғы Дүниежүзілік мұра нысандарының сақталуы туралы заңның (немесе Дүниежүзілік мұра заңы) конституциялық заңдылығы. Австралия Федералдық үкіметі мен жеке штаттардың үкіметтері арасындағы билік бөлінісі негізінен Австралия Конституциясының 51-бабында белгіленген. Федералдық үкімет 51-баптың нақты тармақтарына сүйене отырып, бірқатар әрекеттер жасады. Тасмания үкіметі бұл мәлімдемелерге күдік келтірді.
The case revolved around several major constitutional issues, the most important being the constitutional validity of the World Heritage Properties Conservation Act 1983 (or World Heritage Act). The division of powers between the Australian federal government and the individual state governments are defined mainly by section 51 of the Australian constitution. The federal government had taken a range of actions, which they claimed were authorised under specific subsections of section 51. The Tasmanian government disputed these claims.
Корпорациялардың күші
51-бапта (xx) федералды үкіметке шетелдік, сауда және қаржы корпорацияларына қатысты заңдар қабылдау өкілеттігі берілген. Тасмания штаты бұл өкілеттіктің өзінің Гидроэлектрлік комиссиясына қолданылмауы тиіс деп мәлімдеді, себебі комиссия сауда корпорациясы емес, Тасмания үкіметінің департаменті еді. Алайда, HEC электр энергиясын кең көлемде өндіріп, сатумен айналысқандықтан және үкіметтен белгілі бір тәуелсіздікке ие болғандықтан, ол сауда корпорациясы деп танылды.
Section 51(xx) provides that the federal government has powers to make laws regarding foreign, trading and financial corporations. Tasmania argued that this head of power could not apply to its Hydro Electric Commission since it was in effect a department of the Tasmanian government, and not a trading corporation. However, as the HEC was engaged in the widespread production and sale of electricity, and had a degree of independence from the government, it was held to be a trading corporation.
Мүлікті әділ шарттармен сатып алу
Австралия Конституциясының 51-бабының (xxxi) тармағы федералды үкіметке заң шығару құқығына ие болған кез келген мақсат үшін мүлікті "әділ төлемдермен" иелену құқығын береді (Австралия Конституциясының 51-бабын қараңыз: мысалы, әскери база салу үшін жерді сатып алу). Осы тармақтағы маңызды тіркес – "әділ төлемдермен". Тасмания федералды үкіметтің Дүниежүзілік мұра туралы заңды ескермей, оның мүлігінен әділсіз түрде айырғандығын мәлімдеді. Алайда, судья Бреннан Тасманияның жоспарланған бөгет орналасатын жерге меншік құқығы болмағанын (яғни, ол жеке меншік емес) айтты, демек, одан ешқандай мүлік алынбаған.
Section 51(xxxi) of the Australian Constitution provides that the federal government has the power to appropriate property "on just terms" for any other purpose it has powers to make laws about (see Section 51 of the Constitution of Australia: for example, acquiring land to build a military base). The crucial phrase in this section is "on just terms". Tasmania argued that the federal government has deprived it of property unjustly bypassing the World Heritage Act. Justice Brennan said however that Tasmania had no proprietary rights over the site for the proposed dam (that is, it was not private land), and therefore it had not been deprived of any property.
Шешім
Жоғары соттың жеті мүшесінің төртке үш дауыспен көпшілігі федералдық үкімет бөгет құрылысын заңды түрде тоқтатуға құқылы болды және Дүниежүзілік мұра туралы заң "сыртқы істер" өкілеттігімен бекітілгендігін анықтады. Заңның басқа бөліктері жарамсыз болғанымен, бөгеттер салуға тыйым салатын қағида жарамды деп танылды.
A four to three majority of the seven members of the High Court held that the federal government had legitimately prevented construction of the dam, and that the World Heritage Act was authorised under the "external affairs" power. Although other parts of the Act were invalid, the provision banning the construction of dams was valid.
Салдарлар
Бұл іс Тасманиядағы қосымша гидроэлектр стансаларын салу жоспарларын тоқтатты. "Сыртқы істер" өкілеттігінің шегі туралы заңдық пікірталас Жоғарғы соттағы бірнеше істерде он жыл бойы жалғасты, онда сыртқы істер өкілеттігінің кең көзқарасы басым болды. Қазіргі таңда Австралия Конституциясының 51-бабының (xxix) негізінде Австралия Үкіметінің Австралияның халықаралық құқықтық міндеттемелерін орындауға лайықты және бейімделген деп есептелетін заңнаманы қабылдауға құқығы бар екені нақты белгіленді. Австралия халықаралық шарттар бойынша қабылдаған көптеген халықаралық міндеттемелерге байланысты, 51-баптағы сыртқы істер өкілеттігі Австралия Үкіметіне көптеген мәселелер бойынша заңдар қабылдауға, оның ішінде қоршаған ортаны қорғауға өте кең конституциялық құқық береді. Австралияның басты ұлттық экологиялық заңы – 1999 жылғы Қоршаған ортаны қорғау және биологиялық әртүрлілікті сақтау туралы заңның (Cth) үлкен бөлігі, оның конституциялық күші Тасмания бөгеті ісіндегі сыртқы істер өкілеттігіне қатысты шешімге байланысты. Бұған Әлемдік мұра нысандары, Рамсар сулы жерлері, қорғалатын түрлер мен қауіп төндіретін экологиялық қауымдастықтар, сондай-ақ көшпенді түрлерді қорғау кіреді.
The case ended the HEC's plans to construct more hydro electric dams in Tasmania. The legal debate over the extent of the "external affairs" power continued for a decade in a series of cases in the High Court in which the wide view of the external affairs power prevailed. It is now firmly established that under section 51(xxix) of the Australian Constitution the Australian Government has the power to enact legislation that is reasonably capable of being considered appropriate and adapted to fulfill Australia's international legal obligations. Due to the large number of international obligations that Australia has accepted under international treaties, the external affairs power in section 51(xxix) gives the Australian Government a very wide constitutional power to make laws on many subjects, including protecting the environment. Large parts of Australia's main national environmental law, the Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 (Cth), depend for their constitutional validity on the decision in the Tasmanian Dam Case regarding the external affairs power. These include the protection of World Heritage properties, Ramsar wetlands, threatened species and threatened ecological communities, and migratory species.
Түпкүлліліктің анықтамасы
Кейіннен бұл іс аборигендіктің (австралиялық аборигендіктің) анықтамасымен қатысты басқа да істерде сілтеме ретінде пайда болды. Комонвелл/Тасмания ісінде абориген немесе Торрес бұғазы аралының тұрғыны "өзін абориген немесе Торрес бұғазы аралының тұрғыны деп жариялап, сол үшін тұратын қоғамда осылай қабылданатын абориген немесе Торрес бұғазы аралының тегінен шыққан адам" деп анықталды. Бұл шешімде үш элементтен тұратын анықтама берілді: тегі, өзін-өзі тану және қоғамдық тану. Бірінші элемент – тегі – генетикалық және нақты болды, бірақ ата-тегін растайтын құжаттардың жетіспеуі кейбір адамдарды есептен шығаруға себеп болды. Өзін-өзі және қоғамдық тану мәселелі болды, себебі отбасылық жанжалға байланысты қауымынан алшақталған жергілікті австралиялық адам енді өзін абориген немесе Торрес бұғазы аралының тұрғыны деп тану мүмкіндігінен айырылды. Осының салдарынан 1990 жылдары сотқа жүгінген адамдар аборигендіктерін мойындауды талап етті. 1998 жылы судья Меркель Шоу мен Вольф ісінде аборигендік тегінің "нақтылы" емес, "техникалық" екенін айтты, осылайша генетикалық талапты жойды. Бұл шешім кез келген адам өзін заңды түрде абориген деп жариялай алатынын, егер оны өз қауымы қабылдаса, белгіледі.
The case was later referred to in other cases regarding the definition of Aboriginality (Aboriginal Australian identity). Commonwealth v Tasmania had defined an Aboriginal or Torres Strait Islander as "a person of Aboriginal or Torres Strait Islander descent who identifies as an Aboriginal or Torres Strait Islander and is accepted as such by the community in which he or she lives". The ruling was a three part definition comprising descent, self identification and community identification. The first part – descent – was genetic descent and unambiguous, but led to cases where a lack of records to prove ancestry excluded some. Self and community identification were more problematic as they meant that an Indigenous Australian person separated from their community due to a family dispute could no longer identify as Aboriginal or Torres Strait Islander. As a result, there arose court cases throughout the 1990s where excluded people demanded that their Aboriginality be recognised. In 1998 Justice Merkel held in Shaw v Wolf that Aboriginal descent is "technical" rather than "real" – thereby eliminating a genetic requirement. This decision established that anyone can classify themself legally as an Aboriginal, provided they are accepted as such by their community.