Кіріспе

Гүлді өсімдіктер түрі

Hyacinthus orientalis, жалпы гиацинт, бақша гиацинты немесе голланд гиацинты – аспарагустылар тұқымдасының, Scilloideae кішітұқымдасының гүлді өсімдік түрі. Ол Оңтүстік-Батыс Азияға, Оңтүстік және Орталық Түркияға, Солтүстік-Батыс Сирияға, Ливанға және Солтүстік Палестинаға тән. 16 ғасырда Еуропаға әкелінді. Ол қоңыр жағымды иісі бар гүлдері үшін, олар маусымның басында өте ерте гүлдейтіндіктен, қоңыржай белдеуде кеңінен өсіріледі және көбінесе Рождество уақытында гүлдеуге мәжбүр етіледі.

Сипаттама

Бұл диаметрі бар пияз тәрізді өсімдік. Жапырақтары жолақты, ұзын және кең, жұмсақ, шырынды текстуралы, және тамыр розеткасында орналасқан. Гүл шоғыры – рацема, ол (сирек жағдайда) дейін өседі, 2–50 хош иісті күлгін гүлдерді ұстайды, гүлдерінің ұзындығы 2–3,5 см, түтікшелі, алты бөлікті периантпен.

Мифология

Грек мифологиясында Гиацинт Аполлон мен Зефирдің сүйіктісі болған, бірақ екі құдайдың арасындағы қызғаныш тудырған тартыс кезінде дискімен қаза тапқан жас жігіт. Оның қанынан гүл өсіп, оған оның есімі берілген деседі. Дегенмен, Теофраст ὑάκινθος (hyakinthos) деп аталатын егілген және жабайы өсімдіктерді сипаттаған, олардың екеуі де қазіргі гиацинтке жатпайды.

Қаттылық

Гьяцинттер – ең көп таңдалатын түйіршіктердің бірі, оларды "күштеп өсіру" процесіне жатқызады, осы арқылы өсімдіктерді табиғи маусымынан (мысалы, Рождество) бұрын гүлдеуге итермелейді. Бұл процесте түйіршіктерді бірнеше апта бойы жарықтан және жылудан айырып, содан кейін жарық және салқын жерде, мысалы, ас үй терезесінде өсітеді. Түйіршіктерді тамыр өсуін көру үшін тар мойынды суға толы құтыда өсіруге болады. Сондай-ақ, алдын ала күштеп өсірілген түйіршіктерді сатып алуға да болады.

Уыттылық

H. orientalis алкалоидтарды қамтиды және көп мөлшерде жегенде уланасыз. Дегенмен, ең зиянды бөлігі – пияз басы, оны еш жағдайда жемеу керек.