Ағылшын тіліндегі дауысты дыбыстардың эволюциясы және өзгерістері

Кіріспе

Ағылшын тілінің жақын және орта биіктіктегі алдыңғы дауыстылары (i және e типті дауыстылар) уақыт өте келе түрлі өзгерістерге ұшырап, көбінесе диалектілерге қарай өзгереді.

Үлкен дауыстылар ауысқанға дейін

Орта ағылшын тілінде ұзақ жақын алдыңғы дауысты және екі ұзақ ортаңғы алдыңғы дауысты болды: жақын орта және ашық орта. Бұл үш дауысты әдетте қазіргі орфографияда , және тиісінше көрсетіледі, бірақ басқа да жазу тәсілдері мүмкін. Ертедегі қазіргі ағылшын тілінде қалыптасқан жазулар көбінесе бүгінде де қолданылады, бірақ дыбыстардың айтылуы едәуір өзгерді. және әдетте ұқсас көне ағылшын дауыстыларына сәйкес келеді, ал көне ағылшын тіліндегі немесе сөздерінен пайда болды. Басқа да мүмкін тарихы үшін, ағылшын тіліндегі тарихи дауысты сәйкестіктерін қараңыз. Атап айтқанда, ұзақ дауыстылар кейде орта ағылшын тілінде ашық буынның ұзаруы немесе басқа процестер арқылы қысқа дауыстылардан туындады. Мысалы, team сөзі бастапқыда көне ағылшын тілінде ұзақ дауыстыдан, ал eat сөзі бастапқыда қысқа дауыстыдан ұзартылып алынған. Бұл екі топ сөздердің арасындағы айырмашылық кейбір диалекттерде әлі де сақталып қалған, бұл туралы келесі бөлімде айтылады. Орта ағылшын тілінде кейбір сөздер қысқартылған. Мұндай сөздердің ұзын және қысқа түрлері орта ағылшын тілінде бір-бірімен қатар қолданылған. Қазіргі ағылшын тілінде көбінесе қысқа түрі стандарт болып қабылданды, бірақ жазылуы бұрынғы ұзын айтылуын көрсетеді. Бұл сөздердің ішінде d әрпімен бітетін нан, бас, тарату және басқа да сөздер бар, сондай-ақ тыныс, ауа райы және қауіп-қатер сияқты сөздер де бар. Мысалы, bread сөзі ертедегі орта ағылшын тілінде ұзақ айтылған, бірақ кейін қысқарып, bed сөзімен рифмаланған. Ұлы дауыстылар өзгерісі кезінде, дыбысы дифтонгқа айналып, қазіргі ағылшын тілінде mine және find сөздеріндегідей дамыды. Ал дыбысы feed сөзіндегідей болды, ал meat сияқты сөздердегі дыбысы дифтонга айналып, дерлік барлық диалекттерде бірікті.

Ет өнімдерінің бірігуі

Meet-meat бірігуі немесе бірігу – ерте заманауи ағылшын тілінің (meat) дауыстысын (meet) дауыстысына біріктіруі. Шамамен 1700 жылға қарай ағылшын тілінің стандартты акценттерінде бірігу аяқталды. Алдыңғы бөлімде айтылғандай, ерте заманауи/жаңа ағылшын (ENE) дауыстысы орта ағылшын тілінен Ұлы дауысты өзгерісі арқылы пайда болды, ал ENE көбінесе орта ағылшын тілінің нәтижесі болды (екі жағдайда да дауыстының көтерілуі болды). Бірігу ENE-нің одан әрі көтеріліп, бірдей болуына әкелді, сондықтан орта ағылшын тіліндегі және дауыстылары стандартты қазіргі ағылшын тілінде бірікті, ал meat және meet қазір гомофондар болып табылады. Бірігу қысқарған сөздерге әсер етпеді (жоғарыдағы бөлімді қараңыз), сондай-ақ стандартты акценттерде бірігуден қашқан бірнеше басқа сөздер (мысалы, break, steak, great) brake, stake, grate сияқты бірдей дауыстыға ие болды. Осылайша, meat, threat (қысқартылған), және great сөздерінің барлығында үш түрлі дауысты бар, бірақ бұл үш сөздің бәрі бір кезде ырғақты болған. Бірігудің нәтижесінде Джон Уэллс анықтаған лексикалық жиынтық пайда болады. Жиынтықтағы ENE (орта ағылшын тіліндегі ) дауыстысына ие сөздер көбінесе (meet, green және т.б.) деп жазылады, монослогтарда (be, me) бір дауыстымен немесе бір дауыссыз және дауысты әріппен (these, Peter) жалғастырылады, кейде (believe, ceiling) немесе ретсіз (key, people). ENE (орта ағылшын тіліндегі ) дауыстысына ие сөздердің көпшілігі (meat, team, eat және т.б.) деп жазылады, бірақ кейбір қарыз сөздерде бір дауысты (legal, decent, complete), немесе басқаша (receive, seize, phoenix, quay) жазылады. Тілге кейінірек енген кейбір қарыз сөздерде дауысты (police, machine, ski) деп жазылған. Британ аралдарында әлі де бірігу жоқ диалектілер бар. Солтүстік Англиядағы кейбір сөйлеушілерде бірінші топтағы сөздерде (ENE-ге ие, мысалы meet) немесе екінші топтағы сөздерде (ENE-ге ие, мысалы meat) болады. Стаффордширде бірінші топ пен екінші топ арасындағы айырмашылық болуы мүмкін. Кейбір (әсіресе ауылдық) ирланд ағылшын тілінің түрлерінде бірінші топта , ал екінші топта сақталады. Оңтүстік және Батыс Англияның кейбір бөліктерінде де ұқсас қарама-қайшылық тіркелген, бірақ қазір онда сирек кездеседі. Кейбір Йоркшир диалектілерінде meat жиынтығында қосымша айырмашылық сақталуы мүмкін. Бастапқыда ұзын дауыстылары болған сөздер, мысалы team және cream (көне ағылшын тіліндегі tēam және көне француз тіліндегі creme), , ал бастапқы қысқа дауыстылары болғандар, орта ағылшын тілінде ашық слогтарда ұзартылған (өткен бөлімді қараңыз), мысалы eat және meat (көне ағылшын тіліндегі etan және mete), сегіз және weight сияқты сөздерде естілетін дыбысқа ұқсас дыбысқа ие.

The meet–meat merger or the merger is the merger of the Early Modern English vowel (as in meat) into the vowel (as in meet). The merger was complete in standard accents of English by about 1700. As noted in the previous section, the Early Modern/New English (ENE) vowel developed from Middle English via the Great Vowel Shift, and ENE was usually the result of Middle English (the effect in both cases was a raising of the vowel). The merger saw ENE raised further to become identical to and so Middle English and have become in standard Modern English, and meat and meet are now homophones. The merger did not affect the words in which had undergone shortening (see section above), and a handful of other words (such as break, steak, great) also escaped the merger in the standard accents and so acquired the same vowel as brake, stake, grate. Hence, the words meat, threat (which was shortened), and great now have three different vowels although all three words once rhymed. The merger results in the lexical set, as defined by John Wells. Words in the set that had ENE (Middle English ) are mostly spelled (meet, green, etc. ), with a single in monosyllables (be, me) or followed by a single consonant and a vowel letter (these, Peter), sometimes or (believe, ceiling), or irregularly (key, people). Most of those that had ENE (Middle English ) are spelled (meat, team, eat, etc. ), but some borrowed words have a single (legal, decent, complete), , or otherwise (receive, seize, phoenix, quay). There are also some loanwords in which is spelled (police, machine, ski), most of which entered the language later. There are still some dialects in the British Isles that do not have the merger. Some speakers in Northern England have or in the first group of words (those that had ENE , like meet) but in the second group (those that had ENE , like meat). In Staffordshire, the distinction might rather be between in the first group and in the second group. In some (particularly rural) varieties of Irish English, the first group has , and the second preserves A similar contrast has been reported in parts of Southern and Western England, but it is now rarely encountered there. In some Yorkshire dialects, an additional distinction may be preserved within the meat set. Words that originally had long vowels, such as team and cream (which come from Old English tēam and Old French creme), may have , and those that had an original short vowel, which underwent open syllable lengthening in Middle English (see previous section), like eat and meat (from Old English etan and mete), have a sound resembling , similar to the sound that is heard in some dialects in words like eight and weight that lost a velar fricative).

Өзгерістердің алдында және

Кейбір акценттерде, дауыстыдан кейін келгенде, ол әлсіз айтылуға ие болды. Жалпы американ тілінде, жақын және сыра сияқты сөздер енді тізбегі бар , және жақын сөзі айнамен рифмаланады (айна-жақын бірігуі). Қабылданған айтылымда дифтонг пайда болды (және ротикалық еместігінен, одан кейін басқа дауысты болмаса, әдетте жоғалады), сондықтан сыра және жақын сөздері және , ал жақын (мен) айнадан (мен) ерекшеленеді. Басқа акценттерде әртүрлі айтылулар кездеседі, бірақ Солтүстік Америкадан тыс жерлерде жақын мен айна арасындағы айырмашылық әрқашан сақталады. Мысалы, Солтүстік Англиядағы кейбір консервативті акценттерде жақын сөзінде тізбегі болады, шва дауысы айқын екенін көрсететін бұрын жоғалады, мысалы, serious сөзінде. Тағы бір өзгеріс – екі буынды сөздердегі дауысты дифтонгқа тегістелуі (бұл өзгеріс ротикалық емес диалекттерде фонемалық, сондықтан) белгілі бір сөздерде, мысалы, көлік, театр/театр және идея сөздерінің , және айтылуына әкеледі. Бұл ағылшын тілінің кез келген түріне ғана қатысты емес. Бұл британдық ағылшын тілінде де, (көп жағдайда) американдық ағылшын тілінде де, сондай-ақ басқа түрлерінде де кездеседі, бірақ британдықтарда көбірек таралған. Тегістеуге ие сөздер диалектіге байланысты өзгеруі мүмкін. Тегістеуі бар диалекттерде әдетте сыра, бұғы және қорқыныш сияқты сөздерде де дифтонг болады, ал тегістеу идея, Корея және т.б. сөздердің олармен рифмалануына себеп болады.

Басқа өзгерістер

Георди диалектісінде дауыстылар алофоникалық айырмашылыққа түседі, яғни монофтонг морфологиялық жағынан жабық буындарда (мысалы, freeze сөзіндегідей) қолданылады, ал дифтонг – морфологиялық жағынан ашық буындарда, ғана емес сөз соңында (мысалы, free сөзіндегідей), сонымен қатар сөз ішінде морфема соңында да (мысалы, frees сөзіндегідей) қолданылады. Ағылшын тілінің көптеген диалектілерінде [iː] дифтонгқа айналады, ал монофтонг [iː] дифтонгпен еркін өзгеріседі (бұл дифтонг Геордидегідей, айырмашылық тек транскрипцияда), әсіресе сөз ішінде. Дегенмен, дифтонгтар сөз соңында жиірек кездеседі. Жақын артқы дауыстының ([uː]) ұқсас дамуын салыстырып қараңыз.

Төмен түсіру

Орта ағылшыл тілінің қысқа /i/ дыбысы қазіргі ағылшыл тілінде "kit" сияқты сөздерде кездесетін, бос, дерлік жақын, алдыңғы, дөңгеленбеген дауыстыға айналды. (Сонымен қатар, қысқа /u/ дыбысы /ʊ/ дыбысына айналды.) Роджер Ласс бойынша, бұл өзгеріс 17 ғасырда болған, бірақ басқа тіл білімі мамандары бұл одан да ертерек орын алғанын айтады. Қысқа ортаңғы дауыстылар да төмендеуге ұшырады, сондықтан орта ағылшыл тілінің жалғасы ("dress" сияқты сөздерде) көптеген акценттерде жақынрақ дыбысталады. Дегенмен, орта ағылшыл тілінде бұл дауыстының бастапқыда төмендеу мәні болған-жоқ па, бұл әлі де нақты емес.

Әлсіз дауыстылар бірігуі

Әлсіз дауыстылардың бірігуі – ағылшын тілінің кейбір диалектілерінде кездесетін (шва) мен баса айтылмаған (ə) арасындағы қарама-қайшылықтың жоғалуы: атап айтқанда, көптеген Оңтүстік жарты шар, Солтүстік Америка, ирланд және 21 ғасырдың (бірақ бұрынғы емес) стандартты Оңтүстік британдық акценттерінде. Осы бірігуге ие сөйлеушілерде *abbot* және *rabbit* рифмаласады, ал *Lennon* мен *Lenin* сөздері бірдей айтылады, сондай-ақ *addition* және *edition*. Алайда, осы біріктірілген тілшілер арасында (мысалы, General American) белгілі бір жағдайларда, мысалы, *Rosa's* пен *roses* сөздерін айтуда, *Rosa's* морфемасының үзілуіне байланысты айырмашылық сақталуы мүмкін. (Біріктірілмеген сөйлеушілерде әдетте *rabbit*, *Lenin*, *roses* және *edition* сөздерінің соңғы буындарында, ал *abbot*, *Lennon*, *Rosa's* және *addition* сөздерінің сәйкес буындарында естілетін швадан ерекшеленетін (ə) дауысы бар.) Егер бірігуге байланысты акцент ротикалық емес болса, онда мысалы, *chatted* және *chattered* сөздері гомофондар болады. Бірлесу кейбір сөздердің әлсіз формаларына да әсер етеді және оны, мысалы, швамен айтылуға мәжбүр етеді, сондықтан *dig it* сөзі *bigot* сөзімен рифмаласады. Бұл бірігу Оңтүстік жарты шарда жиі кездеседі. Австралия ағылшын тілінің көпшілігі (сондай-ақ, соңғы Оңтүстік Англия ағылшын тілінде) әлсіз (ə) дауысын швамен ауыстырады, бірақ *–ing* жұрнағында айтылуы жиі (ɪ) болады. Егер (ə) дауысынан кейін дауыс болса, мысалы, *paddock* немесе *nomadic* сөздерінде, кейбір сөйлеушілер қарама-қайшылықты сақтайды, бірақ біріктірілген дауысты ретінде (ə) дауысын қолданады. Жаңа Зеландия ағылшын тілінде бірігу толық, тіпті баса айтылған буындарда да өте орталықтандырылған, сондықтан ол әдетте (ɪ) фонемасы ретінде қарастырылады, бірақ *–ing* жұрнағында [i] дауысына жақын. Оңтүстік Африка ағылшын тілінде көпшілік тілдерде бірігу бар, бірақ консервативті акценттерде қарама-қайшылық сақталуы мүмкін (ə vs. ɪ). Американдық және канадтық ағылшын тілінде де жиі кездеседі, бірақ біріктірілген дауыстың іске асырылуы буын түріне байланысты өзгереді, (ə) дауысы сөздің соңғы немесе ашық буынның басында (мысалы, *dram* немесе *clantro*) кездеседі, бірақ көбінесе басқа орындарда (ə) дауысы пайда болады (*abbot* және *exhaust*). Дәстүрлі Оңтүстік Америка ағылшын тілінде бірігу әдетте жоқ, сонымен қатар *salad* сияқты RP-де (ə) дауысы бар кейбір сөздерде де естіледі. Бірлесудің болмауы да Жаңа Англия ағылшын тілінің дәстүрлі ерекшелігі болып табылады. Кариб ағылшын тілінде (ə) дауысы жиі мүлдем қолданылмайды, ал азайтылмаған дауыстылар артықшылыққа ие, бірақ егер (ə) дауысы болса, ол (ɪ) дауысынан ерекшеленеді. Дәстүрлі RP-да *Lenin* мен *Lennon* арасындағы айырмашылық сақталады, бірақ бұл Оңтүстік Англияның қазіргі стандартты тілшілері арасында, атап айтқанда, жас тілшілерде жиі кездесетін аллофоннан басқа, RP-да (ə) телефоны, ал ол әлсіз дауысты ретінде кездескенде орталықтандырылады, ал ешқашан (ɪ) аллофоны ретінде пайда болмайды. Сондықтан, төменгі дауысты *Lenin* сөзі үшін ғана тұра алады, *Lennon* емес: Алайда, сөйлейтіндер бұл айырмашылықты әрқашан анық байқамауы мүмкін, өйткені (ə) дауысы кейде альвеолярлық дауыссыздармен байланыста (мысалы, *Lennon* сөзіндегі альвеолярлық мұрындықтар) (ɪ) дауысына көтеріледі. Сонымен қатар, (ə) дауысы ешқашан силлабикалық дауысты түзілуіне қатыспайды, сондықтан *fishing* сияқты сөздерде G дауысының түсірілуі ешқашан силлабикалық мұрындық * немесе дыбыс ортасында шыққан (ə) дауысына әкелмейді, ең кездейсоқ RP формалары болып табылады. Олар *Cockney* акцентіне тән, әйтпесе әлсіз дауыстылар бірігуі жоқ, бірақ (ə) дауысы RP сияқты орталықтандырылуы мүмкін, сондықтан (ə) және (ɪ) *Cockney* акцентінде екі түрлі мүмкіндік бар. Британ аралдарының басқа акценттерінде (ə) мен (ɪ) арасындағы қарама-қайшылық өзгермелі болуы мүмкін. Ирланд ағылшын тілінде бірігу жалпыға бірдей қолданылады. Бірлесу шотланд ағылшын тілінде толық емес, оның сөйлеушілері әдетте *accept* сөзінен *except* сөзін ерекшелейді, бірақ соңғысы дыбысталуы мүмкін: (соңғы сөзді аласадағы соңғы сөз сияқты) және біріншісімен: Басқа орталарда, (ə) және (ɪ) дауыстары көбінесе (ə) дауысына жақын біріктіріледі, тіпті басымдылықпен де (Wells біріктірілген дауыстыны транскрипциялайды) және (ə) дауысынан бұрын, мысалы, *fir* және *letter* сөздерінде (бірақ *fern* және *fur* сөздерінде емес: медбике бірігулері). (ə) дауысы:

The weak vowel merger is the loss of contrast between (schwa) and unstressed , which occurs in certain dialects of English: notably many Southern Hemisphere, North American, Irish, and 21st century (but not older) standard Southern British accents. In speakers with this merger, the words abbot and rabbit rhyme, and Lennon and Lenin are pronounced identically, as are addition and edition. However, it is possible among these merged speakers (such as General American) that a distinction is still maintained in certain contexts, such as in the pronunciation of Rosa's versus roses, because of the morpheme break in Rosa's. (Speakers without the merger generally have in the final syllables of rabbit, Lenin, roses and the first syllable of edition that is distinct from the schwa heard in the corresponding syllables of abbot, Lennon, Rosa's and addition.) If an accent with the merger is also non rhotic, then for example chatted and chattered will be homophones. The merger also affects the weak forms of some words and causes unstressed it, for instance, to be pronounced with a schwa, so that dig it would rhyme with bigot. The merger is very common in Southern Hemisphere accents. Most speakers of Australian English (as well as recent Southern England English) replace weak with schwa, but in ing, the pronunciation is frequently If there is a following , as in paddck or nomadc, some speakers maintain the contrast, but some who have the merger use as the merged vowel. In New Zealand English, the merger is complete, and indeed, is very centralized even in stressed syllables and so it is usually regarded as the same phoneme as although in ing, it is closer to [i]. In South African English, most speakers have the merger, but in more conservative accents, the contrast may be retained (as vs. Also, a kit split exists: see above. The merger is also commonly found in American and Canadian English, but the realisation of the merged vowel varies according to syllable type, with appearing in word final or open syllable word initial positions (such as dram or clantro), but often appears in other positions (abbt and xhaust). In traditional Southern American English, the merger is generally not present, and is also heard in some words that have schwa in RP, such as salad. The lack of the merger is also a traditional feature of New England English. In Caribbean English, schwa is often not used at all, and unreduced vowels are preferred, but if there is a schwa, remains distinct from it. In traditional RP, the contrast between and weak is maintained, but that may be declining among modern standard speakers of southern England, who increasingly prefer a merger, specifically with the realisation In RP, the phone , apart from being a frequent allophone of (as in foot ) in younger speakers, appears only as an allophone of , which is often centralized when it occurs as a weak vowel, and never as an allophone of Therefore, can stand for only "Lenin", not "Lennon", which has a lower vowel: However, speakers may not always clearly perceive that difference, as is sometimes raised to in contact with alveolar consonants (such as the alveolar nasals in "Lennon" ). Furthermore, never participates in syllabic consonant formation and so G dropping in words such as fishing never yields a syllabic nasal * or a sounded mid schwa *, with the most casual RP forms being Both and especially were considered to be strongly non standard in England as late as 1982. They are characteristic of Cockney, which otherwise does not feature the weak vowel merger, but can be centralized to as in RP and so and are distinct possibilities in Cockney. In other accents of the British Isles, the contrast between and weak may be variable. In Irish English, the merger is almost universal. The merger is not complete in Scottish English, whose speakers typically distinguish except from accept, but the latter can be phonemicized with an unstressed : (as can the word final schwa in comma ) and the former with : In other environments, and are mostly merged to a quality around , often even when stressed (Wells transcribes the merged vowel with There, is used for the sake of consistency and accuracy) and when before , as in fir and letter (but not fern and fur : see nurse mergers). The vowel is :
Even in accents that do not have the merger, there may be certain words in which traditional is replaced by by many speakers (both sounds may then be considered to be in free variation). In RP, is now often heard in place of in endings such as ace (as in palace); ate (as in senate); less, let, for the in ily; ity, ible; and in initial weak be , de , re , and e
Final , and also and , are commonly realized as syllabic consonants. In accents without the merger, the use of , rather than , prevents the formation of syllabic consonants. Hence in RP, for example, the second syllable of Barton is pronounced as a syllabic , but that of Martin is Many non rhotic speakers also pronounce pattern with , which is accordingly homophonous with Patton. Particularly in American linguistic tradition, the unmerged weak type vowel is often transcribed with the barred i , the IPA symbol for the close central unrounded vowel. Another symbol sometimes used is , the non IPA symbol for a near close central unrounded vowel. In the third edition of the OED, that symbol is used in the transcription of words (of the types listed above) that have free variation between and in RP. Homophonous pairs /ə/ /ᵻ/ IPA Notes Aaron Erin With Mary marry merry merger. accede exceed accept except addition edition Aleutian elution allide elide allied elide allision elision allude elude alluded eluted With intervocalic alveolar flapping. allusion illusion amend emend apatite appetite arrays erase Some accents pronounce erase as barrel beryl With marry merry merger. battered batted Non rhotic bazaar bizarre bettered betted Non rhotic bleachers bleaches Non rhotic bustard busted Non rhotic butchers butches Non rhotic buttered butted Non rhotic carat caret carrot caret censors senses Non rhotic chartered charted Non rhotic chattered chatted Non rhotic chiton chitin chromous chromis Devon Devin ferrous Ferris foundered founded Non rhotic humo(u)red humid Non rhotic installation instillation Lennon Lenin mandrel mandrill mastered masted Non rhotic mattered matted Non rhotic mergers merges Non rhotic modern modding Non rhotic with G dropping. officers offices Non rhotic omission emission parody parity With intervocalic alveolar flapping. pattered patted Non rhotic pattern patting Non rhotic with G dropping. pigeon pidgin proscribe prescribe racers races Non rhotic Rosa's roses Saturn satin Non rhotic scattered scatted Non rhotic seraph serif splendo(u)red splendid Non rhotic surplus surplice tattered tatted Non rhotic tendered tended Non rhotic titan titin

Тіпті бірігуі жоқ акценттерде де, дәстүрлі (ə) дауысы көптеген сөйлеушілермен (ɪ) дауысымен ауыстырылатын кейбір сөздер болуы мүмкін (осылайша екі дауыс та еркін өзгеруде деп саналуы мүмкін). RP-да (ə) дауысы қазір жиі *palace*, *senate*, *ily*, *ity*, *ible* және *be*, *de*, *re*, *e* сөздерінің басында естіледі. *Final*, сондай-ақ (ə) және (ɪ) дауыстары әдетте силлабикалық дауыстылар ретінде жүзеге асырылады. Бірлесусіз акценттерде (ə) дауысының орнына (ɪ) дауысын қолдану силлабикалық дауыстылардың түзілуін болдырмайды. Сондықтан, RP-да мысалы, *Barton* сөзінің екінші буыны силлабикалық (ɪ) дауысымен айтылады, ал *Martin* сөзінің екінші буыны (ə) дауысымен айтылады. Ротикалық емес сөйлеушілер де *pattern* сөзін (ɪ) дауысымен айтуы мүмкін, ол сәйкесінше *Patton* сөзімен гомофонды болады. Американдық лингвистикалық дәстүрде біріктірілмеген әлсіз (ə) дауысы көбінесе (ɪ) таңбасымен транскрипцияланады, жабық орталық дауыстың IPA символы. Кейде қолданылатын тағы бір таңба – (ɨ), жабық орталық дауыстың бейресми символы. OED-дің үшінші басылымында, бұл таңба (ə) және (ɪ) дауыстары арасында еркін өзгеруі бар сөздердің транскрипциясында қолданылады. Гомофондық жұптар /ə/ /ɪ/ IPA Ескертулер *Aaron* / *Erin* / *Mary* / *marry* / *merry* бірігу. *accede* / *exceed* / *accept* / *except* / *addition* / *edition* / *Aleutian* / *elution* / *allide* / *elide* / *allied* / *elide* / *allision* / *elision* / *allude* / *elude* / *alluded* / *eluted* / интервокалды альвеолярлық тілдік қозғалыспен. *allusion* / *illusion* / *amend* / *emend* / *apatite* / *appetite* / *arrays* / *erase* / Кейбір акценттер *erase* сөзін *barrel* сөзі сияқты айтады / *battered* / *batted* / Ротикалық емес *bazaar* / *bizarre* / *bettered* / *betted* / Ротикалық емес *bleachers* / *bleaches* / Ротикалық емес *bustard* / *busted* / Ротикалық емес *butchers* / *butches* / Ротикалық емес *buttered* / *butted* / Ротикалық емес *carat* / *caret* / *carrot* / *caret* / *censors* / *senses* / Ротикалық емес *chartered* / *charted* / Ротикалық емес *chattered* / *chatted* / Ротикалық емес *chiton* / *chitin* / *chromous* / *chromis* / *Devon* / *Devin* / *ferrous* / *Ferris* / *foundered* / *founded* / Ротикалық емес *humo(u)red* / *humid* / Ротикалық емес *installation* / *instillation* / *Lennon* / *Lenin* / *mandrel* / *mandrill* / *mastered* / *masted* / Ротикалық емес *mattered* / *matted* / Ротикалық емес *mergers* / *merges* / Ротикалық емес *modern* / *modding* / Ротикалық емес G дауысын түсірумен. *officers* / *offices* / Ротикалық емес *omission* / *emission* / *parody* / *parity* / Интервокалды альвеолярлық тілдік қозғалыспен. *pattered* / *patted* / Ротикалық емес *pattern* / *patting* / Ротикалық емес G дауысын түсірумен. *pigeon* / *pidgin* / *proscribe* / *prescribe* / *racers* / *races* / Ротикалық емес *Rosa's* / *roses* / *Saturn* / *satin* / Ротикалық емес *scattered* / *scatted* / Ротикалық емес *seraph* / *serif* / *splendo(u)red* / *splendid* / Ротикалық емес *surplus* / *surplice* / *tattered* / *tatted* / Ротикалық емес *tendered* / *tended* / Ротикалық емес *titan* / *titin*

Орталықтандырылған

Дауыстының , дауыстыға қарай , шваға (және тіпті дыбыстық өзгеріс, сөз ішіндегі шваның нұсқасымен бірігуі – бұл жерде әдейі аталмаған, себебі сөз соңындағы және кейде сөз басындағы дауыстыларды да талдауға болады: жоғарыда қараңыз) қарай өзгеруі, кейбір ішкі Солтүстік Америка ағылшын тілінде (Солтүстік қалалар дауысты өзгерісінің соңғы кезеңі аяқталған аймақтарда), Жаңа Зеландия ағылшын тілінде, Шотландия ағылшын тілінде және ішінара Оңтүстік Африка ағылшын тілінде (көріңіз) кездеседі. Ротикалық емес диалекттерде бұл өзгеріс әріптердің әлсіз буынына да қатысты, оның басымды нұсқасы шваға ұқсас айтылады. Нәтижесінде, *kit*, *lid* және *miss* сөздерінің дауыстылары *balance* сөзіндегі әлсіз дауыстымен бір фонемаға жатады. Бұл әдетте әлсіз дауысты бірігуімен бірге жүреді, бірақ Шотландияда әлсіз дауысты бірігуі толық емес: жоғарыда қараңыз. Әлсіз дауысты бірігуінен туындағандардан басқа гомофондық жұптар жоқ, бірақ орталық дауысты басқа диалекттердегілерге ұқсас сезіледі, сондықтан австралиялықтар жаңа зеландиялықтарды "fish and chips" орнына "fush and chups" деп айтқан деп айыптайды, бұл австралиялық акцентте "feesh and cheeps" сияқты естіледі. Бұл дұрыс емес, себебі дауысты әрқашан орталық дауыстыдан ашық. Басқаша айтқанда, *strut-comma* бірігуі жоқ, бірақ Шотландиядағы Глазго диалектісінде *kit-strut* бірігуі мүмкін. Бұл ағылшын тілінің кейбір диалекттерінде екі буынды шваның айырмашылығын анықтауға мүмкіндік береді, бұл румын тіліндегі *râu* 'өзен' және *rău* 'жаман' сияқты минималды жұптардағы және арасындағы айырмашылыққа ұқсас. Бұл құбылысқа ие диалекттердің көпшілігінде *happy tensing* кездеседі, сондықтан *pretty* сөзі осы диалекттерде осылай талданады. Шотландияда дауысты әдетте жақын ортаңғы дауысты болып келеді, ол фонемалық тұрғыдан былай белгіленеді: *kit-comma* бірігуі термині, *kit* дауыстысының сапасынан (сөз соңғы аллофоны) едәуір алшаққан диалекттерде, мысалы, ішкі Солтүстік Америка ағылшын тілінде қолданылуы тиімді, бірақ басқа акценттерде бұл шатастыратын атау болуы мүмкін.

A phonetic shift of , the vowel , towards schwa, the vowel (and potentially even a phonemic shift, merging with the word internal variety of schwa in gallop, which is deliberately not called here since word final and sometimes also word initial can be analysed as : see above), occurs in some Inland Northern American English (the areas in which the final stage of the Northern Cities Vowel Shift has been completed), New Zealand English, Scottish English and partially also South African English (see kit–bit split). In non rhotic varieties with the shift, it also encompasses the unstressed syllable of letters with the stressed variant of being realized with a schwa like quality As a result, the vowels in kit , lid and miss belong to the same phoneme as the unstressed vowel in balance
It typically cooccurs with the weak vowel merger, but in Scotland, the weak vowel merger is not complete: see above. There are no homophonous pairs apart from those caused by the weak vowel merger, but a central tends to sound like to speakers of other dialects and so Australians accuse New Zealanders of saying "fush and chups", instead of "fish and chips", which in an Australian accent sounds close to "feesh and cheeps". That is not accurate, as the vowel is always more open than the central In other words, there is no strut–comma merger, but a kit–strut merger is possible in some Glaswegian speech in Scotland. That means that varieties of English with the merger effectively contrast two stressable unrounded schwas, which is very similar to the contrast between and in Romanian, as in the minimal pair râu 'river' vs. rău 'bad'. Most dialects with the phenomenon feature happy tensing and so pretty is best analysed as in those accents. In Scotland, the vowel is commonly a close mid , which is identified phonemically as :
The term kit–comma merger is appropriate in the case of the dialects in which the quality of is far removed from (the word final allophone of ), such as Inland Northern American English, but can be a misleading name in the case of other accents.

Бақытты тітіркену

Бақытты тіркес – бұл соңғы i түріндегі дауыстының қатаңдану процесі, яғни оның жіңішкеленбей, керісінше қатаңдануы. Бұл бақытты, қала, асығу, такси, фильм, Чарли, кофе, ақша және Челси сияқты сөздердің соңғы дауыстыларына әсер етеді. Бұл сондай-ақ қосымша соңғы дауыссыз дыбысы бар осындай сөздердің өзгертілген формаларына да қатысты, мысалы, cities, Charlie’s және hurried. Бұл «мен», «ол» және «ол» сияқты сөздерге де әсер етуі мүмкін, олар клитика ретінде қолданылғанда, мысалы, «маған көрсет», «ол бола ма?» 17 ғасырға дейін «бақытты» сияқты сөздер «my» дауыстысымен аяқталуы мүмкін (алғашқыда , бірақ Ұлы дауыстық өзгерісте дифтонгизацияланған), ол қысқа i дыбысымен ауыстырылатын. (Көптеген «ee», «ea», «ey» деп жазылған сөздердің бұрын «күн» дауыстысы болған; «жексенбі» және «дүйсенбі» сияқты сөздерде осы дауыстың және «бақытты» дауыстың арасында әлі де ауысу кездеседі.) Бұл дауыстың қашан өзгергені толыққанды белгісіз. Оңтүстік Африка ағылшын тілінде, Австралия ағылшын тілінде және Жаңа Зеландия ағылшын тілінде қатаңданудың біркелкі болуы оның 19 ғасырдың басында оңтүстік британдық ағылшын тілінде болған болуы мүмкін деген пікірді қолдайды. Алайда, бұл туралы сипаттамалық фонетикашылар 20 ғасырдың басына дейін және тіпті содан кейін де тек американдық ағылшын тілінде айтқан. Британдық фонетик Джек Виндзор Льюис дауыстың 19 ғасырдың екінші жартысында Ұлыбританияда қатаңдалып, 20 ғасырдың соңғы жартысында консервативті емес британдық акценттерде қайтадан жіңішкергенін сенді. Консервативті RP-да жіңішкеленген айтылуы бар. Ол сондай-ақ Оңтүстік Америка ағылшын тілінде, Англияның солтүстігінің көп бөлігінде және Ямайкада кездеседі. Шотланд ағылшын тілінде шотланд тіліндегі «күн» дауыстысына ұқсас дыбыс қолданылуы мүмкін. Дегенмен, қазіргі уақытта [i] варианты жалпы американ тілінде орнықты және Канадада, Австралияда, Жаңа Зеландияда және Оңтүстік Африкада, Оңтүстік Англияда және кейбір солтүстік ағылшын қалаларында (Ливерпуль және Ньюкасл сияқты) әдеттегі форма болып табылады. Қатаңдалған вариант қазіргі заманғы RP-да да жиі кездеседі. «Бақытты» дауыстысының жіңішке және қатаңдалған варианттары тиісінше және фонемалармен анықталуы мүмкін. Олар екі фонема арасындағы бейтараптандыруды білдіруі мүмкін, бірақ қатаңдалған вариантты қолданушылар үшін «таксилер» және «салықтар» сияқты жұптарда айырмашылық болуы мүмкін (ағылшын фонологиясы – жіңішкеленбеген буын дауыстыларына қараңыз). және қазіргі RP-дегі қатаңдалған вариантты әлі де аллофон ретінде қарастырады, өйткені ол қысқа және дифтонгизацияға төзімді, ал құбылысты тек алмастыру деп қарастырады. 2012 жылы Уэллс бұл жазу «сол кезде жақсы идея болып көрінді, бірақ ол көптеген адамдарды шатастырғаны анық» деп жазды. «Бақытты дауысты» деп аталатын «еңбек жоқ дауысты» туралы кең таралған сенімге себеп болды деп сынға алады.

Happy tensing is a process whereby a final unstressed i type vowel becomes tense rather than lax That affects the final vowels of words such as happy, city, hurry, taxi, movie, Charlie, coffee, money and Chelsea. It may also apply in inflected forms of such words containing an additional final consonant sound, such as cities, Charlie's and hurried. It can also affect words such as me, he and she when they are used as clitics, as in show me, would he? Until the 17th century, words like happy could end with the vowel of my (originally , but it was diphthongised in the Great Vowel Shift), which alternated with a short i sound. (Many words spelt ee, ea, ey once had the vowel of day; there is still alternation between that vowel and the happy vowel in words such as Sunday and Monday.) It is not entirely clear when the vowel underwent the transition. The fact that tensing is uniformly present in South African English, Australian English and New Zealand English lends support to the idea that it may have already been present in southern British English already in the early 19th century. However, it is not mentioned by descriptive phoneticians until the early 20th century and even then at first only in American English. The British phonetician Jack Windsor Lewis believed that the vowel moved from to in Britain in the second quarter of the 19th century before it reverted to in non conservative British accents towards the last quarter of the 20th century. Conservative RP has the laxer pronunciation. It is also found in Southern American English, in much of northern England and in Jamaica. In Scottish English, an sound, similar to the Scottish realization of the vowel of day, may be used. The tense [i] variant, however, is now established in General American and is also the usual form in Canada, Australia, New Zealand and South Africa, in southern England and in some northern English cities (such as Liverpool and Newcastle). The tense variant is also becoming more common in modern RP. The lax and tense variants of the happy vowel may be identified with the phonemes and respectively. They may also be considered to represent a neutralization between the two phonemes, but for speakers with the tense variant, there is the possibility of contrast in such pairs as taxis and taxes (see English phonology – vowels in unstressed syllables). and consider the tensing to be a neutralization between and regards the tense variant in modern RP as still an allophone of on the basis that it is shorter and more resistant to diphthongization than is regards the phenomenon to be a mere substitution of for
Most modern British dictionaries represent the happy vowel with the symbol (distinct from both and ). That notation was first introduced in the Longman Dictionary of Contemporary English (1978) by its pronunciation editor, Gordon Walsh, and it was later taken up by , who extended it to representing the weak vowel found word medially in situation etc., and by some other dictionaries, including John C. Wells's Longman Pronunciation Dictionary (1990). In 2012, Wells wrote that the notation "seemed like a good idea at the time, but it clearly confuses a lot of people". criticizes the notation for causing "widespread belief in a specific 'happY vowel that "never existed".

Соңғы британдық сөздіктердің көпшілігі «бақытты» дауыстысын символымен көрсетеді ( және екеуінен де ерекше). Бұл жазуды алғаш 1978 жылы «Longman Dictionary of Contemporary English» сөздігінің айтылу редакторы Гордон Уолш енгізді, кейін оны , ол жағдай сияқты сөздердің ортасында кездесетін әлсіз дауыстыны көрсету үшін символына дейін кеңейтті, және басқа да бірнеше сөздіктер, соның ішінде Джон К. Уэллстің «Longman Pronunciation Dictionary» (1990) сөздігі қолданды.

Бірлесуі

Ескі ағылшын тілінде қысқа дауыс және ұзын дауыс болған, олар әріптермен жазылған. Олар қысқа дауыс және ұзын дауыспен қарама-қарсы келді, олар да әріптермен жазылған. Орта ағылшын тілінде екі дауыс және бірігіп, тек қысқа-ұзын жұп қалды. Сондықтан қазіргі орфография заманауи KIT және PRICE дауыстылары үшін екі және әрпін пайдаланады. Қазіргі орфографиядағы немесе әрпі бұл төрт дыбыс арасындағы ескі ағылшын тіліндегі айырмашылықты көрсетпейді, себебі бірігуден кейін орфография қайта қарастырылды. Әріп атауының атауын сақтау үшін оған бастапқы [w] дыбысы қосылды.

Азия және Африка ағылшын тілдеріндегі қосымша бірігулер

Митт-миттің бірігуі – Малайзия және Сингапур ағылшын тілдерінде кездесетін құбылыс, онда /ɪ/ және /iː/ фонемалары екеуі де /iː/ деп айтылады. Осының салдарынан, митт және мит, бит және бит, бид және бид сияқты сөздер гомофондар болып табылады. Мет-маттың бірігуі – Малайзия, Сингапур және Гонконг ағылшын тілдерінде кездесетін құбылыс, онда /ɛ/ және /æ/ фонемалары екеуі де /æ/ деп айтылады. Кейбір сөйлеушілер үшін бұл тек дауыссыз дыбыстардың алдында ғана болады, сондықтан мет, мат, бет, бат сияқты сөздер гомофондарға айналады, ал төсек, жаман немесе мед, мад сөздері ерекше сақталады. Ал кейбіреулері үшін бұл құбылыс тілдегі барлық жағдайда орын алады.