Кіріспе

Неміс химигі (1841–1880)

Пол Мендельсон Бартольди (туған аты Пол Феликс Абрахам Мендельсон Бартольди; 18 қаңтар 1841, Лейпциг – 17 ақпан 1880, Берлин) – неміс химигі және анилин бояуының өндірісіндегі пионер. Ол неміс химиялық компаниясы Aktien Gesellschaft für Anilin Fabrikation (AGFA) құралуына бірлесіп негіз салды. Оны өзінің ағасы, банкир Пол Мендельсон Бартольдимен шатастыруға болмайды, ол оның әкесі Абрахам Мендельсон Бартольдидің ұлы болды.

Өмір

Пол Мендельсон Бартольди – композитор Феликс Мендельсон Бартольди мен Сесиль Шарлотта Софи Жанреноның екінші ұлы. Оның әпкесі – Фанни Мендельсон. Оның атасы – Абрахам Мендельсон Бартольди. Анасының бабасының әкесі – Дэниел Ицциг, ал әкесінің бабасының әкесі – Мозес Мендельсон. Ол Гейдельберг университетінде табиғатты зерттеді, онда Роберт Бунсен оның әріптестерінің бірі болды. 1863 жылы бітіргеннен кейін Вильгельм Хоффманмен бірге оқуға Берлинге кетті. 1866 жылғы австрия-пруссия соғысында ерікті болып қатысып, Кенигграц шайқасында болды және офицер атанды. (Кейіннен франко-пруссия соғысына шақырылып, Темір крестпен марапатталды). Австрия-пруссия соғысынан кейін ол Англияда бояу фабрикасын ашқан Юстус фон Либиктің бұрынғы студенті Александр Мартиуспен кездесті. Олар Германияда анилин өндіру үшін серіктес болуға келісіп, Берлинге жақын Руммельсбург көлінің жанында зауыт құрды. 1873 жылы фирма «Aktien Gesellschaft für Anilin Fabrikation» деп аталды, ал 1898 жылы «AGFA» болып өзгерді. Мендельсон Бартольди өзінің туысы Элизабет Оппенхаймға (оның үлкен ағасы Йозеф Мендельсонның немересі) үйленді (1845–1868). Ол ұлы Отто дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды. Кейін Пол Элизабеттің қарындасы Энольге (1855–1939) үйленді, одан төрт баласы болды. 1880 жылы Мендельсон Бартольди жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның өлімінен кейін компанияны оның жүрек туысы Франц Оппенхайм (1852–1929) және оның ұлы Пол Мендельсон Бартольди кіші (1879–1956) басқарды. 1925 жылы ол IG Farben құрамына кірді.