Кіріспе

Гүлді өсімдіктің түрі.

Эритроксилум кокасы – өрістірілген коканың екі түрінің бірі.

Сипаттама

Кока өсімдігі қара тікенді бұтаға ұқсайды және биіктігіне қарай 5 метрге дейін жетеді. Бұтақтары түзу, ал жапырақтары жасыл түсті, жұқа, мөлдір емес, сопақ пішіндес және ұштарына қарай тартылады. Жапырақтың ерекше белгісі – орталық тамырдың екі жағында бір-бір сызықтан тұратын, екі бойлық қисық сызықпен шектелген, әсіресе жапырақтың төменгі жағында анық көрінетін желілі бөлігі. Гүлдері кішкентай, қысқа сабақтарында шағын топтамалармен орналасқан; гүл шоғырлары бес сары-ақ жапырақшадан тұрады, тоқпаншалары жүрек пішіндес, ал аналық мүшесі үш камералы жұмыртқалықтан құралған үш карпельден тұрады. Гүлдер пісіп, қызыл жидектерге айналады. Erythroxylum novogranatense-ден айырмашылығы, Erythroxylum coca өте қышқыл топырақ жағдайын қажет етеді. Топырақтың және судың қышқылдығы pH 5,5-тен төмен болуы керек, ал оптималды мәні pH 3,5-ке жуық, бұл рододендрон топырақтарына ұқсас. pH 6,5 және одан жоғары болғанда хлороз және жапырақтардың деформациясы пайда болады. Жапырақтарын кейде Eloria noyesi көбелегінің личинкалары жейді. Коканың екі өсірілетін түрінің ішінде Erythroxylum coca глифосатты гербицид ретінде қолдануға Erythroxylum novogranatense-ге қарағанда төзімдірек.

Амазонка кокасы

Эритроксил кока вар. Ипаду, сондай-ақ Амазонка кокасы деп те аталады, Эритроксил кока вар. кокаға өте жақын, одан салыстырмалы түрде жақында пайда болған. E. coca var. ipadu, E. coca var. кока сияқты өсімдіктерге егістен шығып, жабайы немесе өсіп-өнімді өсімдік ретінде тіршілік ете алмайды. E. coca var. кокадан айырмашылығын анықтау үшін жеткілікті генетикалық оқшаулау болмағандықтан, E. coca var. ipadu таксономиялық түрінен гөрі ерекше сорт ретінде анықталуы мүмкін деген ұсыныс бар. Басқа кока түрлері тұқымдар арқылы көбейтіледі, ал E. coca var. ipadu, тұқымдарды сирек тудырады, ылғалды сақталған жағдайда бірнеше апта бойы тірі қалатын сабақ кесу арқылы көбейтіледі. Амазонка кокасы басқа үш өсірілетін кокадан өзгеше дайындалады. Жапырақтарды отта кептіргеннен кейін ұнтақтайды. Ұнтақтан өткізілгеннен кейін, оны коканы шайнау үшін қажетті сілтілік қоспа ретінде қолданылатын өсімдіктердің күлімен араластырады.