Кіріспе

Cath Maige Mucrama (ағылшын тілінде Mag Mucrama шайқасы) – Корольдер циклінің бір бөлігі болып табылатын ерте орта ирланд тіліндегі әңгіме.

Мазмұны

Орындаушылар құрамында ирландиялық тарихи мифтердегі бірнеше маңызды тұлға бар: Айлиль Аулом, оның ұлы Эоган Мор және оның асырап алған ұлы Мак Кон, сондай-ақ Тара королі Арт мак Куинн. Маг Мукрама, шошқаларды санау алабы, Коннахт аймағында, Атенри маңында, Галвей графтығында орналасқан. Ирландияның диндшенхас дәстүрінде айтылатын халықтық этимологияға сәйкес, алапқа оны мекендеген сиқырлы шошқалардың құрметіне ат қойылған, олар Коннахт патшайымы Медб тарапынан қуылғанға дейін оны толық басып алған. Ирландиядан қуылған Мак Кон, Британия королінің көмегімен, британдықтар мен саксондықтардан тұратын әскермен қайтып оралады және Коннахтқа дейін Ирландияны жаулап алады, онда Эоган Арт мак Куинннің көмегімен шайқасуды жоспарлайды. Шабаққа дейін түнгі уақытта Эоган мен Арт үй иелерінің қыздарымен бірге болып, олардан өздерінің мұрагерлерін тудырады: Эоган үшін Фиаху Муиллетан, ал Арт үшін Кормак мак Эйрт. Екі патша да, болжағандай, Маг Мукрама шайқасында қаза табады, ал Мак Кон Тара королі болады. Мак Кон Кормак мак Эйртті асырап алады және жеті жыл патшалық құрды. Содан кейін ол дұрыс емес үкім шығарып, билікке лайық емес екенін көрсетеді, ал Кормак дұрыс үкім шығарып, патшалыққа лайық екенін дәлелдейді. Аңыз бойынша, апаттар орын алады: «жерде шөп өспейді, ағаштарда жапырақ, ал егісте дән болмайды». Мак Кон тақтан түсіріліп, оның орнына Кормак патша болады. Мак Кон Айлильдің сарайына сапар шегеді, онда оның асырап алған анасы оған қауіп-қатер бар екенін ескертеді. Айлиль Мак Конды құшақтағанда, оны улағымен шағып, жаралайды. Мак Кон қашып құтылуға тырысады, бірақ Аиллдің әскерлерінің бірі оны өлтіреді. Кейбір зерттеушілердің пікірінше, бұл әңгіменің мақсаты саяси болған, ол Коннахта мен Эоганның ұрпақтарының Ирландиядағы жетекші саяси лауазымдарды қалай иеленгенін түсіндіру және негіздеу үшін айтылған. Коннахта және олардың ұрпақтары Уи Неилл Ирландияның Жоғары патшасы және Коннахт патшасы, ал Эоганнахта Мюнстер патшасы болды. Бұл Уи Неилл мен Эоганахтаның ортақ тегі туралы мифтердің бір бөлігі болып табылады. Мак Кон ежелгі Даирен тайпасына жатады, олар Улайд тайпасымен туыс. Эоганнахтаның ата-бабалары Диргитиндер деп аталды.

Баспалар, аудармалар және бейімделулер

Маг Мукрама шайқасын Уитли Стокс ("Маг Мукрима шайқасы", Revue Celtique, 13, 1892), Стендиш О'Грейди (Silva Gaedelica, 2 том, 1892 ж.) және М. О'Дейли "Cath Maige Mucrama: The Battle of Mag Mucrama" (1975 ж.) аударған.

Анализдік сілтемелер

Джон О'Донован Галвей округінің кадастрлық кітаптарында оның болжамды орналасқан жерін тексерді. 11 ғасырға дейін ол әлі де жер-орынды білдіретін термин ретінде қолданылды, бұл Inisfallen жылнамасындағы мына хабарламамен дәлелденеді:

AI1044.6 Маэнах Муккрума Ахад Деода қаза тапты.