Ричард Тарлтон – қалысқақтық дәуірінің аты аңызға айналған клоуны, актер және ақын. Оның шығармалары театр өнерін дамытып, Шекспирге жол ашты. Тарлтон әзілдері туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық актер және Елизавета дәуірінің клоуны Ричард Тарлтон (1588 жылдың қыркүйегінде қайтыс болды) – Елизавета дәуірінің ағылшын актері. Ол өз заманының ең танымал клоуны болды, оның импровизациялық әзіл-қалжың өлеңдерімен, кейін "Тарлтондықтар" деп аталған, танымал болды. Ол Елизавета театрын халықтық ойын-сауыққа айналдырып, Шекспир сахнасының қалыптасуына жол ашты. Оның өлімінен кейін көптеген өткір әңгімелер мен әзілдер оған жатқызылды және "Тарлтонның әзілдері" деген атпен жарияланды. Тарлтон сонымен қатар шебер биші, музыкант және қылышбаз болды. Ол жазушы да болды, бірнеше ойын-қалжыңдар, кітапшалар және кем дегенде бір толық пьесаның авторы еді.
British actor and clown of the Elizabethan era
Richard Tarlton (died September 1588) was an English actor of the Elizabethan era. He was the most famous clown of his era, known for his extempore comic doggerel verse, which came to be known as "Tarltons". He helped to turn Elizabethan theatre into a form of mass entertainment paving the way for the Shakespearean stage. After his death many witticisms and pranks were attributed to him and were published as Tarlton's Jests. Tarlton was also an accomplished dancer, musician and fencer. He was also a writer, authoring a number of jigs, pamphlets and at least one full length play.
Ерте өмір
Тарлтонның отбасылық ақпараты шала. Әкесінің есімі белгісіз. Анасының есімі Кэтрин, бірақ оның бойының тегі де белгісіз. Кейінірек болған сот процесінде оның Хелен атты әпкесі болғаны анықталды. Оның туған жері де белгісіз, алайда Тарлтонның өлімінен бір ғасырдан астам соң Томас Фуллер оның Шропширдегі Кондоверде дүниеге келгенін, онда әкесі шошқа шаруашылығымен айналысқан және отбасы кейін Эссекс облысының Ильфорд қаласына көшкенін мәлімдеді.
Information on Tarlton's family background is meagre. His father's first name is unknown. His mother's first name was Katherine, but her maiden name is also unknown. A later lawsuit establishes that he had a sister named Helen. His birthplace is also unknown, although more than a century after Tarlton's death Thomas Fuller said that he was born at Condover in Shropshire, where his father was a pig farmer, and that the family later moved to Ilford in Essex.
Мансап
Дәстүр бойынша, Тарлтон Лондонда шәкірт, Элингтегі шошқа бағушы немесе су тасушы ретінде мансабын бастаған; мүмкін, ол осы үш қызметтің барлығын да атқарған. 1583 жылы, ол Королеваның адамының алғашқы мүшелерінің бірі ретінде есімдері тізілген кезде, ол бұдан бұрын тәжірибелі актер болған. Ол Елизавета дәуіріндегі клоундарға ертеден ерекше ықпал еткен. Оның қабір тасында: "Ол клоуннан үйренуді әлі де іздеді/ Бірақ енді олар одан үйренеді, ол оларды үйреткен". Тарлтон кейіпкерлеріне білім беру үшін алғашқы болып табиғи ақымақтар мен қарапайым адамдарды зерттеді. Оның өнер көрсету стилі ортағасырлық "Жылымның" стилін, кәсіби әншінің стилін және әуесқой "Жылымның мырзасының" стилін біріктірген. Ойын кезінде ол қажет болған жағдайда, тікелей сын айтушыларды жою үшін күшті өлеңдермен жазалауға белсенді түрде араласты. Ол ойыннан кейін көрермендермен зияткерлік тартысқа түсуге уақыт бөлді. 1583 жылы мансабының басында ол Королева Елизаветаның адамымен бірге "Перде" театрында жұмыс істеді. 1600 жылы жарық көрген "Тарлтонның әзілдері" кітабы Тарлтон зейнетке шыққаннан кейін Роберт Арминге оның орнын ұсынғанын айтады. Ол Королева Елизаветаның сүйікті клоуны болған. Ол көрермендер ұсынған тақырыптар бойынша доггерл өлеңдерін импровизациялауға бейімділік танытқан; шын мәнінде, импровизацияланған доггерл өлеңдері бір кезде "Тарлтондықтар" деп аталған. Оның танымалдылығын пайдаланып, оған көптеген әндер мен өткір сөздер жатқызылды, ал оның өлімінен кейін, одан да көне әзілдерді қамтитын "Тарлтонның әзілдері" бірнеше томдық жинаққа айналды. Басқа кітаптар мен бірнеше балладалар оның есімін өз тақырыптарымен байланыстырды. Кейбіреулер Гамлеттің монологында Йорктің еске алынуы Тарлтонның естелігіне құрылған деп болжайды. Тарлтонның басқа да көптеген қабілеттері болған. Ол кем дегенде бір пьеса, "Жеті өлімдік күнә" (1585) жазған; ол өз заманында өте танымал болғанымен, оның бірде-бір данасы сақталмаған. Балладалар мен пьесадан басқа, Тарлтон 1570 жылдардан бастап бірнеше памфлеттер жазды, олардың бірі - "Лондондағы осы жер сілкінісі туралы шын мәлімет" (1580). Бұл кітаптар шынайы болған, бірақ оның өлімінен кейін оған көптеген басқа да еңбектер жатқызылды. Габриэль Харви оны 1579 жылы атап өткен, бұл Тарлтонның кейінгі жылдары атаққа ие болған беделін қалыптастыруды бастағанын көрсетеді. Бұл атақ ойыншыларды қарапайым алаяқтар деп санаған әлеуметтік шектеулерден асып түсті. Тарлтонның ұлының айтуынша, Тарлтон отбасының барлық байлығын құмар ойындарда жоғалтқан. Тарлтон Ханвеллдегі Дрейтон үйінде тұрған, ол жерде оның жерленгені айтылады. Дрейтон үйі қазір Дрейтон үйі жоғары мектебі. Тарлтон 1588 жылдың 3 қыркүйегінде өсиетін жасады, өзін "Королеваның Палатасының күйеулерінің бірі, Ричард Тарлтон" деп сипаттады. Өсиетінде ол заңсыз туған ұлы Филип Тарлтонды "Менің сүйікті анам, жесір Кэтрин Тарлтон, және менің өте сүйікті және сенімді достарым, мырза Роберт Адамс және менің жолдасым Уильям Джонсон, сондай-ақ Оның Ұлылық Палатасының күйеу жігіттерінің бірі" қамқорлығына тапсырды.
Tradition claims that Tarlton started his career in London as either an apprentice, a swineherd in Ealing, or a water carrier; it is not impossible that he was all three. By 1583, when he is mentioned as one of the original members of the Queen's Men, he was already an experienced actor. He was an early yet extraordinary influence on Elizabethan clowns. His epitaph says: "he of clowns to learn still sought/ But now they learn of him they taught". Tarlton was the first to study natural fools and simpletons to add knowledge to his characters. His manner of performance combined the styles of the medieval Vice, the professional minstrel, and the amateur Lord of Misrule. During the play, he took it upon himself to police hecklers by delivering a devastating rhyme when necessary. He would spend time after the play in a battle of wits with the audience. He worked with Queen Elizabeth's Men at the Curtain Theatre at the beginning of their career in 1583. The 1600 publication Tarlton's Jests tells how Tarlton, upon his retirement, recommended Robert Armin take his place. He was Queen Elizabeth's favourite clown. He had a talent for improvising doggerel on subjects suggested by his audience; in fact, improvised doggerel verse became known for a time as "Tarltons". To cash in on his popularity, a great number of songs and witticisms of the day were attributed to him, and after his death the text Tarlton's Jests, containing many jokes in fact older than he was, made several volumes. Other books, and several ballads, coupled his name with their titles. Some have suggested that the evocation of Yorick in Hamlet's soliloquy was composed in memory of Tarlton. In addition to his other talents, Tarlton was a fencing master. He wrote at least one play, The Seven Deadly Sins (1585); though it was enormously popular in its day, no copy has survived. Besides ballads and a play, Tarlton wrote several pamphlets starting in the 1570s, one of which was A True report of this earthquake in London (1580). These were apparently genuine, though after his death a variety of other works were attributed to him as well. Gabriel Harvey refers to him as early as 1579, indicating that Tarlton had already begun to acquire the reputation that rose into fame in later years. That fame transcended the social limits that judged players to be little more than rogues. Tarlton, according to one of his sons, gambled away the family's entire fortune. Tarlton lived in Drayton Manor House, Hanwell where he is rumoured to be buried. Drayton Manor is now Drayton Manor High School. Tarlton made his last will on 3 September 1588, describing himself as "Richard Tarlton, one of the Grooms of the Queen's Majesty's Chamber". In the will he entrusted the son he had illegitimately fathered, Philip Tarlton, to the care of "my most loving mother, Katherine Tarlton, widow, and my very loving and trusty friends Robert Adams, gentleman, and my fellow, William Johnson, one also of the Grooms of her Majesty's Chamber".