Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Теночтитланның үшінші Тлатоани Чимальпопока ("түтінді қалқан" мағынасында) немесе Чимальпопокацин (1397–1427) Теночтитланның үшінші императоры болды (1417–1427).
Third Tlatoani of Tenochtitlan
Chimalpopoca ( for "smoking shield," ) or Chīmalpopōcatzin (1397–1427) was the third Emperor of Tenochtitlan (1417–1427).
Өмірбаян
Химальпопока император Уицилихуитль мен королева Аяучихуатльдің баласы ретінде дүниеге келді.
Chimalpopoca was born to the Emperor Huitzilihuitl and Queen Ayauhcihuatl.
Ереже
Химальпопоканың 1417 жылы (кейбір дереккөздер 1416 немесе 1418 деп көрсетеді) таққа отырған күні оның інісі Тлакаэнел I бас діни қызметкер болып тағайындалды. Осы сәттен бастап ацтектерде діни және мемлекеттік лауазымдар бөлініп кетті. Ол 20 жасқа келгенде Теночтитлан Тепанек қаласы Аскапоцальконың қарауында болды, оның билеушісі оның әкесі Тезозомок еді. Бұл одақ және мексикалықтардың одақтағы орны 1418 жылы Тезозомок Текскоконың Икстлильхокитл I-мен соғысқанда Теночтитланның адалдығымен нығайтылды. Бағындырылған қала Теночтитланға қарастыру ретінде берілді. Текскоконың қуылған әмірі Незауалькойотль тауларда тұрып жатты. Химальпопока Тезозомокқа оның үшін шара көтеріп, Тезозомок Несауалькойотльге Теночтитланға оның қорғауында тұруға рұқсат берді. 1426 жылы Тезозомок Химальпопокаға жаңа су құбырын салуға көмектесті. Бұл су құбыры ағаштан жасалған және Шапультепектен Теночтитланға дейін созылған. Химальпопока сондай-ақ Тлакопанға дейін көпір салдырды. Көпірде түнгі уақытта алынып тасталатын ағаш көпірлермен ойыстар болды. Оның билік кезінде ол Теночтитланның Тлакокомоко аймағында құрбандық шалуға арналған тасқа да бағыштады. Текискиакты бағындыру оған есептеледі.
On the day of Chimalpopoca's coronation in 1417 (some sources say 1416 or 1418), his brother Tlacaelel I was named high priest. From this point on the ecclesiastical and governmental offices among the Aztecs were separate. When he assumed the throne at age 20, Tenochtitlan was a tributary of the Tepanec city of Azcapotzalco, which was ruled by his grandfather Tezozomoc. This alliance, and the Mexicas' position within it, was strengthened by Tenochtitlan's loyalty during Tezozomoc's 1418 war with Ixtlilxochitl I of Texcoco. The conquered city was granted to Tenochtitlan as a tributary. Nezahualcoyotl, displaced prince of Texcoco, was living in the mountains. Chimalpopoca interceded with Tezozomoc on his behalf, and Tezozomoc agreed to allow Netzahualcoyotl to live in Tenochtitlan under his protection. In 1426 Tezozómoc assisted Chimalpopoca in the construction of a new aqueduct. This aqueduct was of wood, and ran from the elevated place of Chapultepec to Tenochtitlan. Chimalpopoca also had a causeway constructed to Tlacopan. The causeway contained openings spanned by wooden bridges, which were removed at night. Also during his reign he dedicated a stone for sacrifices in the Tlacocomoco section of Tenochtitlan. To him is attributed the conquest of Tequizquiac.