Кіріспе

Пьер Мари Жером Тресаге (15 қаңтар 1716 – 1796) – француз инженері. Ол шамамен 1764 жылы жол салуға алғашқы ғылыми көзқарасты енгізгені үшін кеңінен танымал. Оның инновацияларының бірі – үлкен тастардан тұратын негізгі қабатты, одан кіші тастардың жұқа қабатымен жабу еді. Бұл екі қабатты құрылымның артықшылығы – көлік жүргенде немесе дөңгелектегенде тастар бір-біріне тығылып, берік, тозуға төзімді беткейді құрап, көлік қозғалысына кедергі келтірмейтін еді. Тресаге инженерлер отбасында Невер қаласында дүниеге келді, ол отбасының ең кіші ұлы болды. Ол еңбек жолын Париждегі Көпірлер мен Жолдар Корпусының (Corps des Ponts et Chaussées) аға инспекторы ретінде бастады. Кейін 1764 жылы бас инженер болып Лимож қаласына, Жоғарғы Виеннаға көшті. 1775 жылы Францияның барлық жолдары мен көпірлерінің бас инспекторы болып тағайындалды. Ол жол салу әдістерін сипаттайтын мақала жариялады.

Жол салу әдісі

Біріншіден, жаңа жолдың аяқталған бетімен қатарласып, одан шамамен он дюйм төменде жер қазылып, іргетас жасалды. Оның көлденең қимасы дөңгелек болды, бұл судың аяқталған беттен еркін ағып кетуіне көмектесетін. Содан кейін ірі тастар тік етіп төселді, ал олардың үстіндегі тік шығыңқы бөліктері сынтырылып, беті тегіс болды. Бұл тас іргетас кішкентай дөңгелек тастардың екінші қабатымен жабылды. Ақырында, үшінші қабаттағы қатты сынған тас (шамамен жаңғақтай) қалақпен жайылып, жолдың үстіңгі қабаты құрылды. Бұл жүйе Францияда 1775 жылдан 1820 жылға дейін, ел арзан Macadam әдісіне көшкенге дейін үздіксіз қолданылды.