Дауберт ісі және сараптамалық куәліктерді қабылдау стандарттары

Кіріспе

Daubert v. Merrell Dow Pharmaceuticals, Inc., 509 U. S. 579 (1993), – АҚШ Жоғарғы Сотының федералды соттарда сарапшы куәліктерін қабылдау шарттарын анықтаған ісі. Daubert ісінде Сот Федералдық Дәлелдеу Ережелерінің қабылдануы Фрай стандартын күштен шығарды деп шешті; Сот белгілеген стандарт Daubert стандарты деп аталады.

Фактілер

Джейсон Дауберт пен Эрик Шуллер туғаннан бастап ауыр кемшіліктерімен дүниеге келді. Олар мен олардың ата-аналары Калифорния аудандық сотында Dow Chemical Company компаниясының еншілес компаниясы Merrell Dow Pharmaceuticals Inc. компаниясына Bendectin дәрісі салдарынан туған кемшіліктерге кінәлі деп шағымданып сотқа жүгінді. Merrell Dow істі федералдық сотқа ауыстырып, содан кейін қысқаша сот шешімі шығару үшін өтініш берді, себебі олардың сарапшысы Bendectin мен адамдардағы туа біткен кемшіліктер арасындағы байланысты көрсететін ешқандай жарияланған ғылыми зерттеу жоқ екенін көрсететін құжаттар ұсынды.

Сарапшының куәлігін басқару стандарты

Қағидалардың үш маңызды қағидасы сотта сараптамалық куәліктерді қабылдауды реттеді. Біріншіден, ғылыми білім, яғни куәлік ғылыми сипатта болуы керек және «білімге» негізделуі тиіс. Ғылым абсолютті нақтылыққа таласпайды, керісінше, «әлем туралы теориялық түсіндірмелерді ұсыну және оларды жетілдіру процесін» білдіреді, олар одан әрі тексеруге және толықтыруға жатады. Сондықтан, 702-бап «ғылыми білімді» ғылыми әдіс-тәсілдер негізінде туындайтын деп анықтайды. Екіншіден, ғылыми білім сотқа дәлелдерді түсінуге немесе істегі даулы мәселені анықтауға көмектесуі керек. Сот – бұл қазылар алқасы немесе судья болуы мүмкін, бірақ федералдық дәлелдеу ережелерінде қарастырылғандай, басқа да фактілерді анықтаушылар болуы мүмкін. Сотқа көмектесу үшін, «қабiлеттiлiк алдындағы шарт ретінде, тиісті мәселеге қатысты дұрыс ғылыми байланыс болуы керек». Мысалы, бұл ғылыми білім саласына жатса да, айдың белгілі бір түні толуы туралы білу, әдетте, сотқа адамның белгілі бір әрекетті жасаған кезде саналы болған-болмағанын анықтауға көмектеспейді. Үшіншіден, Қағидаларда судьяның белгілі бір ғылыми білімнің 702-бапта көзделгендей, сотқа көмектесе алатынына қатысты бастапқы шешімді қабылдауын тікелей қарастыру көзделген. «Бұл куәліктің негізінде жатқан ойлаудың немесе әдістеменің ғылыми тұрғыдан дұрыс екендігіне және осы ойлаудың немесе әдістеменің даулы фактілерге дұрыс қолданылуына алдын ала бағалауды қажет етеді». Бұл алдын ала бағалауда бірдеңе тексерілгені, идея ғылыми сараптамадан өткені немесе ғылыми журналдарда жарияланғаны, техникаға қатысты қателік деңгейі және тіпті жалпы қабылдану сияқты факторлар қарастырылуы мүмкін. Ол әдістеме мен принциптерге баса назар аударады, соңғы қорытындыларға емес. Сот 702-баптағы жаңа стандарттың сот процесінде қалыптасқанын және ғылыми шындықты іздеуден ерекшеленетінін атап өтті. «Ғылыми қорытындылар үнемі қайта қарастырылуға жатады. Ал заң дауларды жылдам және түпкілікті шешуі керек. Ғылыми жоба көптеген гипотезаларды кеңінен қарастыру арқылы дамиды, себебі дұрыс емес гипотезалар ақырында дұрыс емес екені дәлелденеді, және бұл өзі де прогресс болып табылады». 702-бап заңдық дауларды шешу үшін жасалған, сондықтан оны басқа дәлелдеу ережелерімен және дауларды аяқтаудың басқа заңдық құралдарымен бірге қарастыру қажет. Адвокаттық процестегі қарсы сұрақтар сот шешімдерін қабылдаушыларға дауларды тиімді шешуге көмектеседі. «Біз практикада судьяның қақпашы рөлінің, қаншалықты икемді болса да, кейде қазылар алқасының шынайы жаңалықтар мен инновацияларды білуіне кедергі келтіретінін мойындаймыз. Дегенмен, дәлелдеу ережелерінің мақсаты ғарыштық түсінікті толық іздеу емес, заңдық дауларды нақты шешу болып табылады».

Three key provisions of the Rules governed admission of expert testimony in court. First, scientific knowledge, meaning that the testimony must be scientific in nature and must be grounded in "knowledge." Since science cannot claim absolute certainty, instead representing "a process for proposing and refining theoretical explanations about the world that are subject to further testing and refinement," Rule 702 defines "scientific knowledge" as arising from the scientific method. Second, the scientific knowledge must assist the trier of fact in understanding the evidence or determining a fact in issue in the case. The trier of fact is often either a jury or a judge; but other fact finders may exist within the contemplation of the federal rules of evidence. To be helpful to the trier of fact, there must be a "valid scientific connection to the pertinent inquiry as a prerequisite to admissibility." For example, although it is within the purview of scientific knowledge, knowing whether the moon was full on a given night does not typically assist the trier of fact in knowing whether a person was sane when he or she committed a given act. Third, the Rules expressly provided that the judge would make the threshold determination regarding whether certain scientific knowledge would indeed assist the trier of fact in the manner contemplated by Rule 702. "This entails a preliminary assessment of whether the reasoning or methodology underlying the testimony is scientifically valid and of whether that reasoning or methodology properly can be applied to the facts in issue." This preliminary assessment can turn on whether something has been tested, whether an idea has been subjected to scientific peer review or published in scientific journals, the rate of error involved in the technique, and even general acceptance, among other things. It focuses on methodology and principles, not the ultimate conclusions generated. The Court stressed that the new standard under Rule 702 was rooted in the judicial process and intended to be distinct and separate from the search for scientific truth. "Scientific conclusions are subject to perpetual revision. Law, on the other hand, must resolve disputes finally and quickly. The scientific project is advanced by broad and wide ranging consideration of a multitude of hypotheses, for those that are incorrect will eventually be shown to be so, and that in itself is an advance." Rule 702 was intended to resolve legal disputes and, thus, had to be interpreted in conjunction with other rules of evidence and with other legal means of ending those disputes. Cross examination within the adversary process is adequate to help legal decision makers arrive at efficient ends to disputes. "We recognize that, in practice, a gatekeeping role for the judge, no matter how flexible, inevitably on occasion will prevent the jury from learning of authentic insights and innovations. That, nevertheless, is the balance that is struck by Rules of Evidence designed not for the exhaustive search for cosmic understanding but for the particularized resolution of legal disputes."

Салдары

Жоғарғы Сот шешімді күштен шығарып, істі Тоғызыншы апелляциялық сотқа қайта жіберді. Қайта қарау барысында сот істі жаңа стандарт бойынша талдады, нәтижесінде аудандық соттың күдіктіге қатысты шығарған бұрынғы қаулысы қолдау тапты. «Дауберт» ісінен кейін сотта қолданылатын ғылыми сараптамалардың ауқымы кеңейеді деп күтілді. Алайда, соттар «Дауберт» ісіндегі талаптарды қатаң түрде қолданды, соның нәтижесінде «жалған ғылымды» немесе «псевдонауканы», сондай-ақ шешім шығаруға мүмкін болатын жаңа немесе тәжірибелік әдістер мен зерттеулерді сәтті алып тастады. Ғылым мен «псевдонауканың» арасын ажырату тақырыбы Карл Поппердің кітабында көтерілді, оның тұжырымы «Дауберт» ісінде цитата келтірілді: «Теорияның ғылыми мәртебесін анықтайтын өлшем – оның жоққа шығарылуы, терістелуі немесе сынақтан өтуге қабілеттілігі». «Болжамдар мен терістеулер: ғылыми білімнің өсуі» (5-шы басылым, 1989 ж.), 34–57 беттерде психология астрономияға қарағанда астрологияға көбірек ұқсайтыны түсіндіріледі, себебі ол жеке тұлғаға қатысты жоққа шығарылатын болжамдар жасамайды. Ол Эйнштейннің болжамдары туралы: «Ең қызықтысы – тәуекелдің болуы. Егер байқаулар болжамдағы эффекттің жоқ екенін көрсетсе, онда теория жай ғана терістеледі» деп жазды. Бірақ «психологияның жалған екенін дәлелдейтіндей адамның мінез-құлқының сипаттамасын беру мүмкін емес еді». Дәлелдерді қабылдау үшін «Дауберт» ісіндегі барлық талаптарға сәйкес келудің қажеті жоқ. Тек сынақтардың көпшілігіне қатысты талаптар орындалуы керек. «Дауберт» ісіндегі принцип «Кумхо Тир Ко. v. Carmichael» (1999) ісінде кеңейтілді, онда дәлелдерді ғалым емес, техник ұсынды. Техник дөңгелектің жарылуының жалғыз себебі – өндіріс ақауы болуы керек деп куәландырды, себебі ол басқа себептерді анықтай алмады. Апелляциялық сот «Дауберт» ісі тек ғылыми дәлелдерге ғана қатысты деген болжаммен дәлелдерді қабылдады. Жоғарғы Сот бұл шешімді күштен шығарып, «Дауберт» ісіндегі стандарт техникалық дәлелдерге де қатысты болуы мүмкін екенін, бірақ бұл жағдайда ұсынылған сарапшының дәлелдері стандартқа сай келмейтінін мәлімдеді.

The Supreme Court reversed, and remanded the case to the Ninth Circuit Court of Appeals. On remand, the court analyzed the case under the new standard, upholding the district court's original grant of summary judgement for the defendant. After Daubert, it was expected that the range of scientific opinion evidence used in court would be expanded. However, courts have strictly applied the standards in Daubert, and it has generally been successful in excluding "junk science" or "pseudoscience", as well as new or experimental techniques and research that the decision might have been expected to deem admissible. Discerning between science and "pseudoscience" was the theme of a book by Karl Popper whose summary was quoted in Daubert: "the criterion of the scientific status of a theory is its falsifiability, or refutability, or testability." The book, Conjectures and Refutations: The Growth of Scientific Knowledge (5th ed. 1989), pp. 34–57, explains how psychology is more like astrology than astronomy because it does not make predictions about an individual which are falsifiable. He wrote that "the impressive thing about" Einstein's predictions "is the risk involved If observation shows that the predicted effect is definitely absent, then the theory is simply refuted." But "it was impossible to describe a human behaviour" which would be accepted as proving psychology false. The considerations in Daubert do not all have to be met for the evidence to be admitted. It is necessary only that the majority of the tests be substantially complied with. The principle in Daubert was expanded in Kumho Tire Co. v. Carmichael (1999), where the evidence in question was from a technician and not a scientist. The technician was going to testify that the only possible cause of a tire blowout must have been a manufacturing defect, as he could not determine any other possible cause. The Court of Appeal had admitted the evidence on the assumption that Daubert did not apply to technical evidence, only scientific evidence. The Supreme Court reversed, saying that the standard in Daubert could apply to merely technical evidence, but that in this case, the evidence of the proposed expert did not meet the standard.

Daubert-ді қалай атауға болады

Заң мәселесі болмаса да, талапкердің тегінің айтылуына қатысты пікір келіспеушіліктері болды. Майкл Готсман, Джейсон Доберттің адвокаты, Доберт пен оның отбасы француз тіліндегі, "dough bear" /d//oʊ/'/b//ɛər/ сияқты дыбысталатын айтылуын қолданбайтынын мәлімдеді. Керісінше, олар өз тегін Dow Burt'/d/aʊ/b/ər/t/ сияқты айтады. Француз тіліндегі айтылудың кең таралғаны Готсманның Жоғарғы Соттағы ауызша сот отырысында судьяларды түзетуден тартынғандығынан туындаған болуы мүмкін. "Йейл заң сөздігі" басқаша нұсқау береді және Джейсон Доберттің өзінен цитата келтіреді. Ол Питер Нордбергке, өзінің "Айту жұмбағына нақты шешім" блогында жұмыс істеп жүргенге жазған хатында: "DAW bert" ['/d//ɔː//b//ər//t/] деп жазады, егер бұл көмектессе, мен осылай айтам!" – деген. (БЛОГ 702, 30 қаңтар 2006 ж.).