Кіріспе
Эрика тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктер туысы. Пирола – эрика тұқымдасына жататын мәңгі жасыл шөптесін өсімдіктер туысы. Ескі Кронквист жүйесі бойынша ол жеке Pyrolaceae тұқымдасына жатқызылған, бірақ генетикалық зерттеулер оның Ericaceae тұқымдасына жататынын көрсетті. Бұл түрлерді көбінесе "қысқы жасыл" деп атайды, бұл атау басқа да туысқан және туыс емес өсімдіктермен ортақ (толық мәліметтер үшін "қысқы жасыл" деген мақаланы қараңыз). Олар солтүстік орташа және Арктика аймақтарына тән. Бұл өсімдіктердің жапырақтары қарапайым, дөңгелек немесе жұмыртқа тәрізді болып келеді және гүл сабағында әдетте кең таралған, ақ, қаймақ немесе қызғылт гүлдері бар. Пирола түрлерін бірден тануға болатын ерекшелік – гүлдің мойны (стилі), ол көбінесе иіліңкі болып, гүл жапырақтарынан сыртқа шығып, мойынбасқа (стигма) жақын жерде кеңейіп, бірнеше бөлікке бөлінеді. Сырт қарағанда гүлде кішкентай қоңыраудың тілі бар сияқты көрінеді.
Pyrola /'//p//ɪr//ə//l//ə/ is a genus of evergreen herbaceous plants in the family Ericaceae. Under the old Cronquist system it was placed in its own family Pyrolaceae, but genetic research showed it belonged in the family Ericaceae. The species are commonly known as wintergreen, a name shared with several other related and unrelated plants (see wintergreen for details). They are native to northern temperate and Arctic regions. They are rather small plants with a rosette of simple orbicular or ovate leaves, with a flower stem bearing generally rather lax racemes of simple white, cream or pink flowers. The immediate distinguishing feature of Pyrola species is the flower style which is often curved, sticks out beyond the petals and is expanded below the stigma which itself is branched into several lobes. To the casual observer the flower appears to have a small bell clapper sticking out.
Тарату
Олар солтүстік умерен және арктикалық Еуропа, Азия және Солтүстік Америкаға таралып орналасқан. Солтүстік Америкада олар Калифорнияға дейін батыс тауларында да кездеседі.
Көбею
Пиролазеялар, эрикальдардың құрамына кіретін өсімдіктер, тозаңды апикальды тесіктер арқылы ашылатын тозаңдықтарда (атриоларда) өндіреді. Тозаңның өзі тетрадалар түрінде пайда болады және жабысқақ келеді. Табиғи түрде, қыста өсетін өсімдіктер жәндіктермен тозаңданады, көбінесе шыбындар арқылы. Өте үлкен және күрделі айқас мүшесі (стигма) тозаңды тасымалдайтын кішкентай жәндіктерге тартымды қону орны болуын қамтамасыз ету үшін пайда болған бейімделу болуы мүмкін. Гүлдер жазда, ал көзге түспейтін жасыл тұқымдық қапшықтар күзде пайда болады. Тұқымдар көп және өте кішкентай.
Экология
Қысқы көкжиектер орманды жерлерде немесе құмды төбелердегі ылғалды және көлеңкелі жерлерді ұнатады. Олар көбінесе шектеулі ареалда таралған, бірақ солтүстік аймақтарда, әсіресе, жергілікті түрде көптеп кездесуі мүмкін. Жапырақты түрлерден бөлек, кейде бір немесе бірнеше түрдің хлорофилсіз, жапырақсыз формалары ұшырасады. Жапырақтары болған жағдайда, олар тар және қызғылт түсті болуы мүмкін. Бұл микогетеротрофтар, және жергілікті мицелийлердің бірінен немесе бірнешеуінен паразиттік түрде қоректенеді. Осы паразиттік әрекетінің салдарынан, фотосинтез жасай алмайтын пироланың тірі қалуы тірек мицелийдің өмір сүруіне байланысты. Пирола тұқымдасы – фотосинтез арқылы да, фотосинтезсіз де өмір сүре алатын сирек өсімдіктердің бірі. Бұл айырмашылық әлі түсініксіз, және оны анықтау арқылы басқа міндетті түрде фотосинтез жасай алмайтын орман өсімдіктерінің осы эволюциялық кезеңді қалай еңсергенін түсіндіруге болады. Капитан Джордж Ванкувердің (1757-1798) ботанигі Арчибальд Мензиес Скирел Ков, Кортес аралы, Британдық Колумбия маңында төрт жаңа пирола түрін тапты, олардың гүлдері нәзік қызғылт немесе ақ түсті, көбінесе мәңгі жасыл жапырақтарымен бірге. Хизер Харбордтың "Жұбаныс үні" (1939).
Фармакология
Пирола эллиптика, көбінесе "жапырақша" деп аталады, құрамында аспиринмен байланысты дәрі зат бар, ал жапырақтары көгалды емдеу үшін қолданылған. Оның кең таралған атауы тізе жарақатын бинттеуде пайдаланылуынан шыққан.