Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оқ-дәрі немесе басқа да жарылғыш заттарды сақтау орны
Place of storage for ammunition or other explosive material
Оқ-дәрі қоймасы – оқ-дәрі немесе басқа да жарылғыш заттарды сақтауға арналған зат немесе орын. Бұл сөз араб тіліндегі махазин (مخازن) сөзінен ("қоймалар" деген мағынада) итальян және орта француз тілдері арқылы алынған. Бұл термин сонымен қатар оқ-дәрілерді жинап, кейін тарату үшін үлкен көлемде сақтайтын оқ-дәрі қоймасын білдіруге де қолданылады. Мұндай қолданыс сирек кездеседі.
A magazine is an item or place within which ammunition or other explosive material is stored. The word is taken originally from the Arabic word makhāzin (مخازن), meaning "storehouses", via Italian and Middle French. The term is also used for an ammunition dump, a place where large quantities of ammunition are stored for later distribution. This usage is less common.
Далалық журналдар
Түйе артиллериясының алғашқы тарихында жылқылармен (кейін механикаландырылған көліктермен) тасымалданған оқ-дәрілер жеке броньсыз вагондарда немесе көліктерде тасымалданатын. Мұндай жұмсақ корпусты көліктер жаудың атысына және қарудың істен шығуынан болатын жарылыстарға өте осал еді. Сондықтан, артиллериялық батареяны құру барысында дайын оқ-дәрілерді сақтау үшін арнайы белгіленген орын қолданылатын. Буксирленетін артиллерия батареялары үшін уақытша қойма, мүмкіндігі болса, шұңқырға, табиғи төмендікке орналастырылатын немесе құм қаптарымен немесе топырақ қоршаумен қоршалатын. Кейде бірнеше майдандық қойма құру қажет болатын, себебі бір сәтті тию немесе жазатайым оқиға бүкіл батареяны тоқтатып қоймауы тиіс.
In the early history of tube artillery drawn by horses (and later by mechanized vehicles), ammunition was carried in separate unarmored wagons or vehicles. These soft skinned vehicles were extremely vulnerable to enemy fire and to explosions caused by a weapons malfunction. Therefore, as part of setting up an artillery battery, a designated place would be used to shelter the ready ammunition. In the case of batteries of towed artillery the temporary magazine would be placed, if possible, in a pit, or natural declivity, or surrounded by sandbags or earthworks. Circumstances might require the establishment of multiple field magazines so that one lucky hit or accident would not disable the entire battery.
Теңіз журналдары
Әскери кеменің оқ-дәрі сақтау аймағын теңізшілер журнал немесе «кеме журналы» деп атайды. Тарихи тұрғыдан алғанда, артиллерия ұңғымен атылған кезде, соғыс кемелерінің журналдары су сызығының астында салынған, әсіресе, журналдар кемеде өрт немесе басқа да қауіпті жағдай туғанда тез суға батырылуы мүмкін болғандықтан. Журналдың ішіне ешқашан ашық от кіргізілмеген. Қазіргі заманғы әскери кемелер жартылай автоматтандырылған немесе автоматтандырылған оқ-дәрі көтеру құралдарын пайдаланады. Теңіз артиллериясының оқ-дәрілері өтетін жол әдетте жарылысқа төзімді ауа шлюздерімен және басқа да қауіпсіздік құрылғыларымен жабдықталған, сондай-ақ апат жағдайында бөлімені теңіз суымен толтыру ережелері де қарастырылған. Оқ қаптамасы мен ұңғының бөлінуі алғашқысына «оқ қаптамасы», екіншісіне «ұңғы бөлмесі» деген ат берді. Торпеда тасымалдаған және әлі де тасымалдайтын су үстіндегі әскери кемелерде (мысалы, суастына қарсы күреске арналған Mark 46 торпедасында) осы қауіпті кемеге қарсы және суастына қарсы қаруларды жақсы қорғалған бөлімдерде сақтауға арналған торпеда журналдары болған. Ракетамен жабдықталған әскери кемелердің пайда болуымен, «ракета журналы» термині кемедегі басқарылатын ракеталарды сақтау аймағына да қолданыла бастады, олар әдетте әскери кеменің негізгі палубасының астында орналасқан. Алдыңғы және артқы жер-әуе ракеталарын іске қосатын кемелерде кем дегенде екі ракета журналы болады. Кейде басқарылатын зымыран фрегаттары мен басқарылатын зымыран эсминецтерінің журналдарында әртүрлі зымыран түрлері кездеседі: жер-әуе зымырандары, ASROC зымыраны сияқты суастына қарсы зымырандар және Harpoon зымыраны сияқты кемеге қарсы зымырандар. Әсіресе, әлемнің әртүрлі теңіз күштеріне тиесілі «S» кемелерін қараңыз, онда 40 ракеталық журналда үш түрлі ракетадан – жер-әуе, жер-жер және жер-су асты ракеталарынан бірге сақталады. Ұшақ тасымалдаушыларда журналдар тек ұшақ тасымалдаушының өзінің қорғаныс қаруларын ғана емес, сонымен қатар оның ұшақтарына арналған барлық қару-жарақтарды сақтауға арналған: жылдам ату қару-жарағы, Sidewinder зымыраны сияқты ауа-әуе зымырандары, Maverick зымыраны сияқты ауа-жер зымырандары, Mk 46 ASW торпедалары, бірлескен тікелей шабуыл оқ-дәрілері, «ақымақ бомбалар», HARM зымырандары және Harpoon және Exocet зымырандары сияқты кемеге қарсы зымырандар.
The ammunition storage area aboard a warship is referred to as a magazine or the "ship's magazine" by sailors. Historically, when artillery was fired with gunpowder, a warship's magazines were built below the water line—especially since the magazines could then be readily flooded in case of fire or other dangerous emergencies on board the ship. An open flame was never allowed inside the magazine. More modern warships use semi automated or automated ammunition hoists. The path through which the naval artillery's ammunition passed typically has blast resistant airlocks and other safety devices, including provisions to flood the compartment with seawater in an emergency. The separation of shell and propellant gave the storage of the former the name "shell room" and the latter "powder room". Surface warships that have carried torpedoes, and ones that still do (such as the Mark 46 torpedo for antisubmarine warfare), have had torpedo magazines for carrying these dangerous antiship and antisubmarine weapons in well defended compartments. With the advent of missile equipped warships, the term missile "magazine" has also been applied to the storage area for guided missiles on the ship, usually carried below the main decks of the warships. For ships with both forward and aft surface to air missile launchers, there are at least two missile magazines. Sometimes the magazines of guided missile frigates and guided missile destroyers have carried or do carry a mixture of various types of missiles: surface to air missiles, antisubmarine missiles such as the ASROC missile, and antiship missiles such as the Harpoon missile. See especially the s, owned by several different navies around the world, in which one 40 missile magazine carries a mixture of all three types of missiles: surface to air, surface to surface, and surface to underwater. In aircraft carriers, the magazines are required to store not only the aircraft carrier's own defensive weapons, but all of the weapons for her warplanes, including rapid fire gun ammunition, air to air missiles such as the Sidewinder missile, air to surface missiles such as the Maverick missile, Mk 46 ASW torpedoes, Joint Direct Attack Munitions, "dumb bombs", HARM missiles, and antiship missiles such as the Harpoon missile and the Exocet missile.
Жарылыс қаупі
Әскери-теңіздік оқ-дәрі қоймалары, әсіресе шабуыл, апат немесе өрт болған жағдайда, жарылу қаупі зор. Мұндай жарылыстар көптеген соғыс кемелерін батырып, тағы да көп оқиғаларға себеп болған. Линкорлар сыртқы шабуылдан қорғану үшін ауыр броняланған, бірақ конструкциясының беріктігі ішкі жарылыстардың күшін шектеуге және әсерін азайтуға көмектеспейді, себебі қатты болат жарылыс толқынының таралуына мүмкіндік бермейді. USS Iowa мұнарасында болған жарылыс осыған дәлел: 1989 жылы оқ-дәрі тиеу кезінде туындаған жағдай мұнарадағы қару мұнарасының жарылуына әкелді, ол мұнарадағы басқа оқ-дәрі қоймаларына таралып, нәтижесінде мұнарадағы 47 адам қаза тапты. Мұнара жарылыстың күшін тоқтатты, кеменің қалған бөлігін қорғады, бірақ мұнара ішіндегі жарылысты күшейте отырып, қауіпті жағдай жасады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көптеген кемелер оқ-дәрі қоймаларының жарылуынан қирады. 1941 жылы Перл-Харборға жасалған шабуылда "Аризона" кемесі жапондық бронебойғыш бомбасы палубаны тесіп, кемедегі оқ-дәрі қоймасының жанында жарылғанда қирады, бұл оқиға бейнематериалға түсірілді. 1945 жылы жапондық "Ямато" линкорының оқ-дәрі қоймасы одақтас авиациясының сағаттап созылған шабуылынан кейін жарылып, кемені толығымен жойды және азаған қалдықтарды қалдырды.
Naval magazines face considerable risk of detonation, especially in cases of attack, accident, or fire. Such detonations have sunk many warships and caused many other incidents. Battleships were highly armored to protect from external attack, but the strength of the construction aids to constrict and worsen the impact of internal explosions, as the rigid steel does not allow blast waves to dissipate. The USS Iowa turret explosion was such an example: in 1989 a loading incident caused a gun turret explosion, which spread to further powder stores in the turret, which eventually killed all 47 men in the turret. The turret served to contain the blast, protecting the rest of the ship, but amplified the blast inside the turret ensuring deadly conditions. During World War II, many ships met their end via magazine detonations. During the 1941 Attack on Pearl Harbor, the Arizona was destroyed when a Japanese armor piercing bomb punched through her deck and detonated in proximity to the ship's ammunition magazine, which was caught on film. The magazines of the Japanese battleship Yamato exploded in 1945 after hours of continuous assault by Allied aircraft, utterly destroying the ship and leaving few survivors.