Кіріспе
Ағаштан жасалған машиналар жарысы
the racing event
Pinewood derby – Американың Скауттар Ұйымының Cub Scout бағдарламасының ағаштан жасалған машиналар жарысы. Pinewood derby жарыстарын көбінесе Cub Scout бағдарламасының отрядтары өткізеді. Ересектердің көмегімен Cub Scout-тар өздерінің қуаты жоқ, жүргішсіз шағын машиналарын ағаштан жасайды, әдетте қарағайдан жасалған тіктөртбұрыш, пластикалық доңғалақтар және металл біліктерден жинақталған. Pinewood derby-дің танымалдылығы артып, басқа ұйымдар да осыған ұқсас жарыстарды ұйымдастыра бастады. Pinewood derby – BSA-ның тіркелген тауарлық белгісі. Жарысты ұйымдастыруға қажетті жабдықтар (мысалы, жолдар, таймерлер және таразылар) мен сыйлықтар (мысалы, кубоктар мен ленталар) ұсыну үшін шағын өнеркәсіп дамыды. Cub Scouting-тегі ұқсас жарыстарға raingutter regatta (шағын қайықтар жарысы) және space derby (резеңке лентамен итермеленетін винттік шаттлдар жарысы) жатады.
Шығу тегі
Бірінші қарағай дербиі 1953 жылдың 15 мамырында Калифорния штатындағы Манхэттен Бич қаласындағы Скаут үйінде Cub Scout Pack 280C (қазіргі Pack 713) ұйымдастырды. Концепцияны Pack's Cubmaster Дон Мерфи жасады, ал демеушілікті Солтүстік Америка авиациясының Менеджмент клубы жасады. Мерфидің ұлы танымал Soap Box Derby жарыстарына қатысуға тым жас болды, сондықтан ол кішкентай ағаш көліктермен жарысу идеясын ойлап тапты. Көліктер толық өлшемді Soap Box Derby машиналары сияқты гравитациямен жұмыс істейтін принципке негізделген, бірақ олар әлдеқайда кішкентай және жасауға оңай болды. Бірінші жылғы қарағай дербиі үлкен сәттілікке ие болды. Мерфи мен Солтүстік Америка авиациясының Менеджмент клубы көбірек ақпарат сұрағандарға мыңдаған брошюралар жіберді. Бұл идея жылдам тарады, және бүкіл елде жарыстар өткізілді, көбінесе демалыс департаменттерімен және коммерциялық емес ұйымдармен, соның ішінде Лос-Анджелес округінің Демалыс департаментімен бірлесіп. Алайда, осы алғашқы ынтаның ішінде тек Американың Скауттары ғана оны ресми бағдарламаның бір бөлігіне айналдырды. Cub Scouting Service-тің Ұлттық директоры О.У. (Бад) Беннетт Мерфиге хат жазып: «Біз сіздің тамаша идеяға ие екеніңізге сенеміз және сіздің материалдарыңызды Американың Cub Scout-тарына қолжетімді етуге өте құлшынып отырмыз», - деді. Осы жылдың ішінде Американың Скауттары барлық Cub Scout отрядтарында пайдалану үшін қарағай дербиін қабылдады. 2005 жылдың мамырында Американың Скауттары Pinewood Derby тауарлық белгісін ресми тіркеді. 2018 жылдың 28 мамырында Манхэттен Бич қаласы, Калифорния штаты, бастапқы Скаут үйінде (1953 жылы алғашқы Boy Scout PWD жарысы өткен орын) 65 жылдығына арналған қарағай дербиі күнін өткізді. Жарыста үш 35 футтық трасса болды және барлық көліктер ресми BSA ережелеріне сәйкес келуі керек болды. Генри М. Кароселли жасаған «Pinus Ferrari» көлігі күнінің ең жылдам уақытын – 2.501 секундты көрсетті. Бұл қайырымдылық шарасына көптеген адамдар қатысты (ностальгиялық сезіммен, тіпті бірнеше қатысушы 60 жылдан астам уақыттан бері сақтап келген көліктерін әкелді), жиналған барлық қаражат жаңа қарттар мен скауттар орталығының құрылысына жұмсалды.
Құрылыс
Америка Скауттары (BSA) арқылы сатылатын жиынтықты пайдаланғанда, скаут ағаш блоктан, төрт пластикалық дөңгелектен және осьтер үшін төрт шегеден бастайды. Дайын машина барлық тоғыз бөлікті пайдалануы керек, белгілі бір салмақтан аспауы керек (әдетте), белгілі бір енінен аспауы керек (әдетте).
Бірінші, екінші және үшінші орын алғандар әдетте ленталар, медальдар немесе кубоктар алады. Кейбір топтар автомобильдің дизайны немесе сыртқы түрі үшін де марапаттайды. Бірінші орын алған жарыс жеңімпаздары аудандық деңгейге өтеді, содан кейін әр аудандық жарыс жеңімпаздары бүкіл кеңес бойынша бір-бірімен жарысады.
Көлік құралын өзгерту
Қайың ағашы дерби машинасының жылдамдауын қамтамасыз ететін күш – гравитация; қарсы күштер – үйкеліс және ауа кедергісі. Сондықтан, машинаны өзгертуге бағытталған жұмыстар машинаның конструкциясындағы потенциалдық энергияны барынша арттыру және дөңгелек осьтің үстінде айналғанда, ось басына немесе машина корпусына, сондай-ақ жолдың бағыттағыш рельсіне тигенде туындайтын үйкеліс пен ауа кедергісін азайту мақсатын көздейді. Ауа кедергісінен туындайтын үйкеліс шағын, бірақ елеусіз емес фактор болып табылады. Дөңгелектің жүріс бөлігін ажарлап немесе токарлық станокта өңдеуге болады, ал ступицаның ішкі бетін ступица мен корпус арасындағы жанасу ауданын азайту үшін конус тәрізді етіп өңдеуге болады. Ступицаны, әсіресе ішкі бөлігін, пластик жылтыратумен өңдеу үйкелісті азайтуға көмектеседі. Көбінесе алдыңғы дөңгелектің біреуін жолға тимеу үшін сәл көтеріп қояды, осылайша дөңгелеу кедергісін азайтады. Осьтерді қайрап, сызаттар мен қысым іздерін алып тастап, жылтыратып тегістейді. Күрделі өзгертулерге ось басын конус тәрізді ету және дөңгелек пен ось арасындағы жанасу ауданын азайту үшін ойық жасау жатады. Топтар рұқсат етілген өзгертулерге қосымша ережелер енгізе алады. Кейбір аймақтарда осьтерді немесе дөңгелектерді өзгертуге тыйым салынуы мүмкін.
Кәсіби ересектер лигасы
Әрине, уақыт өте келе дизайн мен техника жақсарып, машиналар бірте-бірте жылдамдады. 2000 жылдардың басында ересектерге арналған ұлттық кәсіби жарыс лигаларының құрылуы қайың ағашынан жасалған дерби машинасының өнімділігінің жаңа деңгейін ашты. Бұл лигалар елдің түкпір-түкпірінен келген, әртүрлі сала өкілдерінен (инженерлер, ғалымдар, механиктер, педагогтар, компьютер бағдарламашылары, технология энтузиастары және т.б.) тұрады. Олар жылдам қайың ағашы дерби машинасының стандартын көтерді. Popular Science журналында айтылғандай: "Бұрын бала кезінде жарысқа қатысып, өз балаларын осы спортқа баулыған бұл ересектер енді өздері мақтану құқығын жеңгісі келеді". Қазіргі ұлттық жарыс лигасы – Пайнвуд жарыскерлері қауымдастығы (APR) https://apr.boards.net/. Жарыстар жылына 6-8 рет ұйымдастырылады, ұпайлар жүйесімен және маусым соңында Чемпионат өтеді. Жеңімпаздарға кубоктар мен ақшалай сыйлықтар беріледі. Әрқайсысы үшін әртүрлі ережелері бар бірнеше санаттар бар. Жарысқа қатысушы өздері таңдаған санатта кез келген көлікті тіркеуге болады. Жарысқа қатысушы өз машинасы (немесе машиналары) жасап, жарыс өткізілетін жерге жібереді; жарыс тікелей эфирде онлайн трансляцияланады. Көліктер келесі жарысқа дайындалу үшін қажетті түзетулер жасау үшін жарысқа қатысушыға қайтарылады.
Мұра
Пинеуд дербиі 2006 жылы Reader's Digest журналында "Американың 100 ең жақсы іс-шарасы" тізіміне "көктемнің атақты дәстүрі" ретінде енді. Бұл оқиға сондай-ақ "Саут Парк" мультсериалының "Пинеуд Дерби" атты эпизодында және "Төмен және Дерби" фильмінде пародияланды.