Кіріспе
Кореядағы дін. Ислам (이슬람교) Оңтүстік және Солтүстік Кореяда аз таралған дін. Мұсылман қауымы Сеул және Пусан қалаларында шоғырланған, ел бойынша бірнеше мешіт бар. Корея мұсылман федерациясының мәліметінше, Оңтүстік Кореяда шамамен 200 мың мұсылман тұрады, олардың 70-80 пайызы шетел азаматтары. Оңтүстік Кореяның мұсылман халқының 40 пайызы Сеулде ғана қоныстанған. Сыртқы істер министрлігі 2004 жылдан бері Рамазан айында жыл сайын іфтар дастарқаны ұйымдастырып келеді. Мұсылмандардың қоныс аударуы жалғасуда.
Islam (이슬람교) is a minor religion in South Korea and North Korea. The Muslim community is centered in Seoul and Busan and there are a few mosques around the country. According to the Korea Muslim Federation, there are about 200,000 Muslims living in South Korea, and about 70 to 80 percent are foreigners. Seoul alone has 40% of South Korea's total Muslim population. The Ministry of Foreign Affairs has hosted an Iftar dinner during the month of Ramadan every year since 2004. Immigration of Muslims continues to increase.
Ерте тарих
VII ғасырдың ортасынан соңына дейін мұсылман саудагерлері Халифалықтан Тан Қытайына сапар шегіп, Кореяның үш патшалығының бірі – Силламен байланыс орнатқан. Кореяда Исламның алғаш рет нақты куәгерлік табылған жағдайы 9 ғасырға, Біріккен Силла дәуіріне келіп, араб теңізшілері мен саудагерлерінің келуімен байланысты. Сан алуан мұсылман географтарының, оның ішінде 9 ғасырлық мұсылман парсы саяхатшысы және географы Ибн Хордадбехтің мәлімдемесіне сәйкес, олардың көпшілігі Кореяда тұрақты қоныс алып, мұсылман ауылдарын құрған. Кейбір деректерде осы қоныс аударушылардың көп бөлігі Ирактан келгендігі айтылады. Корея жазбаларында 9 ғасырдың басында Хасан Раза атты адам басқарып келген көптеген мұсылман шетелдіктердің Кореяда қоныстанғаны көрсетілген. Сондай-ақ, Силладағы Таяу Шығыс мұсылман қауымының болуын көрсететін патша күзетшілерінің мүсіндері, ерекше парсылық ерекшеліктерімен көзге түседі. Кейіннен көптеген мұсылмандар корейлермен неке қиып, отбасы құрған. Кореяның мұсылман әлемінен географиялық оқшаулануына байланысты буддизм мен шаманизмге сіңіп кету процесі болған. 1154 жылы Корея араб географы Мұхаммед әл-Идрисидің "Tabula Rogeriana" атласына енгізілген. Ең көне сақталған корейлік карта – Ганнидо, Батыс аймақтар туралы білімін ислам географтарының еңбектерінен алған.
Горёо кезеңі
Жергілікті корей деректеріне сәйкес, мұсылмандар 1024 жылы Горео патшалығына келді. 100-ге жуық мұсылман, соның ішінде Хасан Раза, Гореоның Хёнджон патшасының билігінің 15-шы жылының қыркүйегінде келді, ал келесі жылы тағы 100 мұсылман саудагерлері келді. Ислам әлемі мен Корея түбегі арасындағы сауда қатынастары 15 ғасырға дейін Горео патшалығымен жалғасты. Осының нәтижесінде, Таяу Шығыстан және Орталық Азиядан келген мұсылман саудагерлер Кореяда қоныс алып, отбасын құрды. Горео патшалығында Қытайдан келген мұсылман хуй халқының да өмір сүргені байқалады. Моңғол әскерлерімен бірге «Саенгмогин» деп аталатын топ келді, олар Орталық Азиядан келген мұсылмандардан құралған. Моңғолдық әлеуметтік жүйеде «Саенгмогин» моңғолдардан төмен тұрды, бірақ Юань әулеті ішінде үлкен ықпалға ие болды. Корей тегіндес алғашқы мұсылман Рамазан ибн Алауддин 1349 жылы қайтыс болды. Мұсылман халықтарымен үзіліс-үзіліс байланыс сақталды. Кейін Горео дәуірінде астана Каэсон қаласында «Йегун» деп аталатын мешіттер болды, оның мағынасы «салтанатты зал». Кореяға қоныс аударған Орталық Азиялық тағы бір адамның ұрпақтары да осылай болды. Орталық Азиялық Сеол Сон Юань әулетінің соңында Қызыл бас киімділер көтерілісі басталғанда Кореяға қашып келді. Ол да кореялық әйелге үйленіп, Кореяда кем дегенде 2000 мүшесі бар «Кёнчжу Сеол» деп аталатын әулеттің негізін қалады. 1256 жылы Орталық Азия мен Таяу Шығысты басып алған кезде, бұл технология корейлерге таныстырылды және Каэсон қаласының маңында дистилляциялық заводтар құрылды. Шындығында, Каэсон аймағында соджу «арак-джу» деп аталады. Мұсылман қауымында диеталық және киім-кешекке қатысты көптеген шектеулер бар: алкоголь ішуге және шошқа етін жеуге тыйым салынған. Алайда, Кореяның соджу экспорты ислам елдеріне, әсіресе ең ірі мұсылман қауымы бар Индонезияға артып келеді, ол 2017 жылдан бері 10,1%-ға өсті. Ислам елдері өздерінің диеталық ережелерін сақтаса да, мұсылман емес адамдарға алкоголь импорттауға рұқсат береді, ал Индонезияда тұратын шетелдіктерге исламдық диеталық заңдарды сақтамауға рұқсат етіледі.
There are many restrictions in Muslim community including dietary and clothing; drinking alcohol and eating pork is forbidden. However, Korea’s soju export to Islamic countries are increasing, especially Indonesia, a largest Muslim community country, increased 10.1% from 2017. While Islamic countries enforce their dietary rules, they allow alcohol imports for the non Muslims and foreigners living in Indonesia are permitted to not follow the Islamic dietary laws.
Хуэйхуэй лифасын зерттеу
Жосон дәуірінің басында, ислам күнтізбесі қазіргі қытай күнтізбесінен артық дәлдігі болғандықтан, күнтізбе реформасының негізі ретінде пайдаланылды. Қытай-ислам астрономиясының дәстүрі Кореяда 19 ғасырдың басына дейін сақталды.
Хуэйхуэй қауымына қарсы жарлық
1427 жылы Седжон Юань әулетінен бері ерекше мәртебе мен жәрдем-ақша алған Хуэйхуэй (корей мұсылмандары) қауымына қарсы жарлық шығарды. Хуэйхуэйлер бас киімдерін тастауға, "ғибадатханаларын" (Кэсон қаласындағы мешіт) жабуға және барша жұрт сияқты құлшылық етуге мәжбүр болды. Жосон дәуірінде мұсылмандар туралы басқа ешқандай дерек кездеспейді.
Кейінгі кезеңдер
Ислам Кореяда шамамен 16 ғасырға қарай дерлік жоқ болды, бірақ оның естеліктері және шағын исламдық қатысуы 19 ғасырға және одан кейін де сақталды. Көптеген діни амалдар мен үйретімдердің қалмағаны күдік тудырады. 20 ғасырда ол бұрынғы ғасырларға қарағанда әлдеқайда ұйымдасқан түрде қайтадан енгізілді.
ХХ ғасырдағы қайта енгізу
Корея соғысы кезінде Түркия Біріккен Ұлттар Ұйымының басшылығымен Оңтүстік Кореяға көмек көрсету үшін көптеген әскер жіберді, олар "Түрік бригадасы" деп аталды. Соғыс даласындағы үлестерінен өзге, түріктер гуманитарлық жұмыстарға да қатысты, соғыс кезіндегі жетімдерге арналған мектептерді ұйымдастыруға көмектесті. Соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай, Оңтүстік Кореяда БҰҰ бейбітшілік сақшылары ретінде қызмет еткен түріктердің бір бөлігі корей халқына ислам дінін уағыздауды бастады. Алғашқы мұсылман болғандар 1955 жылы Корея мұсылман қоғамын (한국이슬람협회) құрды, соның нәтижесінде Оңтүстік Кореядағы алғашқы мешіт Имундон ауданында салынды. Пхеньяндағы Иран елшілігінде орналасқан Ар-Рахман мешіті – елдегі жалғыз мешіт.
Оңтүстік Кореядағы ислам
1962 жылы Малайзия үкіметі Сеулде мешіт салу үшін 33 000 АҚШ долларын ұсынды. Бірақ инфляция салдарынан жоспар орындалмады. Сеулде Хусейн ибн Әлиді еске алу және намаз оқу үшін Самгакжи станциясының жанында Хусейния орналасқан. Даегуде де хассания (Имамбарға) бар. Корея Мұсылман Федерациясы 2009 жылдың наурызында Оңтүстік Кореядағы шетелдік мұсылмандарға діндерін ресми мектеп бағдарламасы арқылы үйрету мақсатында алғашқы ислам бастауыш мектебін – Принц Сұлтан бин Абдул Азиз атындағы бастауыш мектебін ашатынын хабарлады. Қазіргі таңда мәдени орталық, орта мектептер және тіпті университет ашу жоспарлануда. Сауд Арабиясының Сеулдегі елшісі Абдулла Әл Айфан Сауд Арабиясы үкіметінің атынан KMF-ке 500 000 доллар табыстады. Корея Мұсылман Федерациясы мейрамханалар мен кәсіпорындарға халал сертификатын берумен айналысады. Олардың халал сертификатын Малайзияның Ислам даму департаменті (JAKIM) мойындайды және 2018 жылдың қаңтарына қарай Оңтүстік Кореяда 14 KMF-тің халал мақұлдаған мейрамханасы бар. Бастауыш мектеп ресми түрде ашылғанға дейін 1990 жылдардан бері Сұлтан бин Абдул Азиз медресесі жұмыс істеп келді, онда шетелдік мұсылман балалары араб тілін, ислам мәдениетін және ағылшын тілін үйренуге мүмкіндік алды. Кореядағы көптеген мұсылмандар өмір салтының ерекшелігі себебінен қоғамда басқалардан көрінетінін айтады. Дегенмен, олардың ең үлкен алаңы – 11 қыркүйекке дейін сезілмеген жағдайдың кейіннен туындауы. ArirangTV корейлік кабельдік арнасы Имам Хақ Апду және Кореядағы ислам туралы 9 минуттық репортаж көрсетті. Мұсылман халқының көп бөлігін Пәкістан мен Бангладештен келген қонақ жұмысшылар құрайды. 2002 жылы The Korea Times басылымы Кореядағы мұсылмандардың саны 45 000 екенін хабарлады, ал Pew Research Center 2010 жылы Оңтүстік Кореяда 75 000 мұсылман немесе елдегі әрбір бес жүз адамның бірі бар екенін бағалады. Көшіп келгендер көбінесе Таяу Шығыс, Орталық Азия, Оңтүстік Азия және Оңтүстік-Шығыс Азия аймақтарынан келеді. 2017 жылмен салыстырғанда корей еместердің саны 9,2%-ға өсті, ал көшіп кетуге шешім қабылдаған жас тобының басым бөлігі 20-29 жас аралығындағылар, одан кейін 10-19 жас аралығындағылар. Корея халқының қартаюы, шетелдік жұмыс күшіне деген сұраныстың артуы және мұсылман көпшілік елдерінен студенттердің келуі мұсылман халқының, сондай-ақ ислам дініне кіру арқылы корей мұсылмандарының санының айтарлықтай өсуіне әкелуі мүмкін.