Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кришнаит Вайшнав діні – Маханубхава (кейде Джай Кришни Панта деп те аталады) – Үндістандағы Кришнаит индуист діні, оның негізін Сарвадня Шри Чакрадар Свами (немесе Шри Чакрадар Свами) қалады. Ол – аскет және философ, оның ізбасарлары оны Кришнаның қайта тууы деп есептейді. Кейбір дереккөздерде негізін қалаушылар Чакрапани (Чангадева Раулу) және Говинда Прабху (Гундама Раулу) деп көрсетілген, Чакрадар – Маханубхава Пантаның алғашқы «елшісі» және таратушысы. Маханубхава Сампрадая 1267 жылы қазіргі Махараштра штатының Вархад аймағында ресми түрде құрылды. Оның Пәнжабта Джай Кришни Панта, ал Гуджаратта Ачьюта Панта сияқты түрлі атаулары бар. 13 ғасырда Маханубхава Пантаның ізбасарлары оны Парамарга деп те атаған. Нагадевачарья, сондай-ақ Батобас деп те белгілі, Чакрадардан кейін Сампрадаяның басшысы болды. Маханубхавада кастасына қарамастан барлық мүшелер қабылданады және дәстүрлі діни ғұрыптар жобаланады. Маханубхава бүгінгі күнге дейін сақталған. Ол Кришнаның жоғарғы құдай екенін үйретеді. Маханубхава Сампрадаяда 13 түрлі Амная бар (бұл – тарихымен байланысқан үлкен туысқандық отбасы). Бұл дәстүрлерді 13 түрлі ачарьялар құрды, олардың ішінде Нагадевачарьяның шәкірттері мен олардың ұрпақтарының мұрагерлері бар.
Krishnaite Vaishnava denomination
Mahanubhava (also known as Jai Krishni Pantha) refers to Krishnaite Hindu denomination in India that was founded by Sarvadnya Shri Chakradhar Swami (or Shri Chakradhara Swami),an ascetic and philosopher who is
considered as a reincarnation of Krishna by his devotees Some sources list the founders as Chakrapani (Chāngadeva Rāuḷ) and Govinda Prabhu (Gunḍama Rāuḷ) with Chakradhara as the first "apostle" and propagator of Mahanubhava Pantha. Mahanubhava Sampradaya was formally formed in modern day Varhad region of Maharashtra in 1267 CE. It has different names such as Jai Krishni Pantha in Punjab and Achyuta Pantha in Gujarat. Mahanubhava Pantha was also known as Paramarga by its followers in 13th century. Nagadevacharya, also known as Bhatobas, became the head of Sampradaya after Chakradhara. In Mahanubhava, all members are accepted, irrespective of their castes, and the traditional ritualistic religion is rejected. Mahanubhava survives to the present. It teaches that Krishna is the supreme god. Mahanubhava Sampradaya has 13 different Amnaya (it is ancestral big family tracing their roots backwards). These traditions were founded by 13 different acharyas which include some disciples of Nagadevacharya and various successors in their lineages.
Сарважна Шри Чакрадар Свами
Шри Чакрадар Свами тұңғыш рет Маханубхава Сампрадая философиясын жариялады. Ол Маханубхалардың құдайға табынуы үшін негізгі тұлғалар ретінде "Бес Кришна" тұжырымын ұсынды, оларға (Шри Гопала Кришна, Шри Даттатрея Прабху, Шри Чакрапани, Шри Говинда Прабху және өзінің Шри Чакрадар Свами) кіреді. Шри Чакрадар Свами 1194 жылы Гуджарат штатының Баруч қаласында дүниеге келген. Гуджарати туған болса да, ол маратхи тілін өте жақсы меңгерген. Ол қоғамның барлық топтарымен араласты. Ол өз философиясын адамдарға олардың тілінде түсіндірді. Ол мағынаға толы, ықшам стильдегі формулалық тіл қолданды. Ол шәкірттерін тек маратхи тілінде жазуға шақырды.
Shri Chakradhar Swami propounded the philosophy of Mahanubhava Sampradaya for the first time. He theorized the idea of "Five Krishnas" as the main figures for Mahanubhavas to worship which includes (Shri Gopala Krishna, Shri Dattatreya Prabhu, Shri Chakrapani, Shri Govinda Prabhu and Shri Chakradhar Swami himself. Shri Chakradhar Swami was born in Bharuch, Gujarat in 1194 CE. Though he was a Gujarati by birth, he had excellent command over Marathi language. He moved among all sections of society. He discoursed his philosophy to the people in their own language. He used formulaic language full of meaning in a compact style. He exhorted his disciples to write only in Marathi.
Философия
Маханубха философиясына сәйкес, әлемде 4 тұрақты шындық бар: Парамесвара (Құдай), Жива (жан), Девата (құдайлар мен табиғаттан тыс күштер) және Прапанча (дүние). Бұл төрт құпия бір-бірінен тәуелсіз, мәңгілік. Прапанчаның екі түрі бар: Сукшма (нақты емес) немесе Карана Прапанча және Стула (нақты) немесе Карья Прапанча. Карана Прапанча – өлмейтін, ал Карья Прапанча – өлуге бейім. Парамесвара – бұл әлемдегі ең жоғарғы құпия. Парамесвара – бірегей, кемелді, құдіреті шексіз, барлығын білетін, барлық жерде бар, тұлғасыз және абсолютті. Әлемде сансыз жан (Жива) және нақты әлемдер (Стула Прапанча) бар. Деваталар (құдайлар) саны 810,125,010-ды құрайды, оның ішінде Майя да бар. Живаның мақсаты – Мокшаға (туылу мен өлу циклынан түпкілікті босануға) жету, ал Девата – Живаға кедергі келтіретін күш. Барлық Деваталар Парамесвараға (жоғарғы Құдайға) бағынады және оған Майяның көмегімен нақты әлемді құруға көмектеседі. Нақты әлем Панчататтвадан – Акаша, Вайю, Тежас, Апас, Притхи және Тригунадан – Саттва, Раджас және Тамас құралған. Маханубха ілімі Жива мен Парамесвара арасындағы қарым-қатынасқа қатысты. Әлгі Құдайдың іс-әрекеттерін жаттап, оған құлшылық ету арқылы бхактиге (сопылыққа) қол жеткізуге болады. Құтқарылуды іздеген адам өзінің елінен, ауылынан, туыстарынан бас тартып, өмірін Құдайға арнауы керек. Чакрадара Маханубхава Сампрадаяның ізбасарларына қашан, қайда, қалай және қаншалықты садақа сұрау керектігін үйретті. Маханубха философиясы бойынша, тек Парамесвара ғана Мокшаны (туылу мен өлу циклынан түпкілікті босануды) сыйлай алады. Сондықтан Жива тек Парамесвараға ғана құлшылық етуі керек, ал кішігірім құдайларға немесе табиғат рухтарына емес. Маханубхалар Парамесвараға оның 5 Аватара (тұлғалану) түрінде құлшылық етеді, оның бастапқы Ныргуна (белгісіз) формасын бейнелеу үшін. Маханубха философиясының маңызды аспектілерінің бірі – аскетизм. Төрт негізгі ілім: зорлық-зомбылықтан бас тарту, ұялдаспау, аскетизм және бхакти. Бес тұлғаға құрмет көрсетуде олардың әрқайсысының есімдері, сыртқы түрі, іс-әрекеттері, істері, айтқан сөздері (Шрути), олар туралы естеліктер (Смрити) және олардың берген баталарын есте сақтау қажет. Маханубха ілімінің басқа да ағымдары – Панчаватараның Нитья Пуджасын күніне үш рет орындау және Панчаватара есімдерін оқу. Маханубханың ізбасарлары бес тұлғаның өміріне қатысты оқиғаларды және заттарды, сондай-ақ олармен байланысты жерлерді еске алады. Маханубхава ізбасарлары Руддхипур (Ридапур), Джалича-дев, Домеграм, Пайтан, Махур, Фалтан және Панчалешвар сияқты қасиетті орындарға саяхаттайды. Маханубхава ілімінің басты тақырыбы: «Дене емес, жаныңды сезіңдер». Қайыршылық өмір салтын ұстана отырып және аскетизмді қатаң сақтап, адал адам «Құдай менікі, мен Құдайдікімін» деген қағидаға сәйкес өмір сүруі керек. Оның мінез-құлық кодексінің мәні мына сөздерде жиынтықталған: «Басы кесілсе де, дене Құдайға құлшылық етуі керек». Маханубха Панта қатаң вегетариандыққа үйретуден басқа, алкогольді пайдалануға тыйым салады және зорлық-зомбылыққа жол бермейді. Ұрлық, құмар ойындар, аң аулау, адалсыздық және т.б. – үлкен күнәлар саналады. Маханубхава ілімі Веданың ырым-жырымдарын жоққа шығарады, бірақ Веда философиясын қабылдайды. Маханубхалар Шри Чакрадар Свамидің ілімдерін ұстанады. Маханубхалар таптық жүйеге, варналық үстемдікке және кез келген түрдегі әлеуметтік кемсітушілікке қарсы шығады. Олар әр адамның, варнасы мен кастасына қарамастан, Мокшаға жетуге құқылы екенін сендіреді. Маханубха философиясының дамуы 12 ғасырда, Чакрапани Прабхуның өмір сүрген кезінде басталған болуы мүмкін. Чакрадар Свами оны 13 ғасырдың екінші жартысында толыққанды сипаттады. Дамодара Пандида және Баскарабхатта Борикар (Кавишвараба) – ең алғашқы Маханубхава ақындары. Махадамба (Махадайса деп те аталады) – Сампрадаяның жетекші ақыны және 13 ғасырдағы маратхи тіліндегі алғашқы белгілі ақын саналады. Маханубха поэзиясы әр түрлі стильдер мен метрлерге бай. Көптеген Маханубхава ақындары өз шығармаларын санскрит тілінде де жазған. Кейінгі кезеңде Хаягривачарья Бхагаватаның «Дашма скандха» кітабының негізінде Гадьяраджа деп жазды. Пандида Бхишмамуни 14 ғасырда «Панчавартика» деп аталатын көне маратхи тілінің ең көне грамматикасын жазды. Ньябас Лилачаритрада Хетуштала (іс-әрекеттердің мақсаты) деп жазды, ал Бхишмачарья Вайндешкар 14 ғасырдың екінші жартысында Лилачаритрада Прасанга Махатмьяны сипаттайтын Нирукташеша деп жазды. Станапоти мен Тирта...
According to the Mahanubhava Philosophy, there are 4 permanent realities in the universe which are Paramesvara (god), Jiva (soul), Devata (deities and supernatural beings) and Prapancha (world). These 4 entities are uncreated, eternal and independent from each other. Prapancha is of 2 types Suksma (matter) or Karana Prapancha and Sthula (material) or Karya Prapancha. Karana Prapancha is immortal but Karya Prapancha is perishable. Paramesvara is the supreme entity in this universe. Paramesvara is one, unique, perfect, omnipotent, omniscient, omnipresent, impersonal and absolute. There are innumerable souls (Jiva) and material worlds (Sthula Prapancha) existed in the universe. Devata (deities) are 810,125,010 in number including Maya. The purpose of Jiva is to attain Moksha and the Devata is a powerful impediment to Jiva. All Devata are subject to Paramesvara (supreme god) and they help him to create material world with Maya as their main contributor. Material world is composed of Panchatattva viz. Akasha, Vayu, Tejas, Apas, Prithvi and Triguna viz. Sattva, Rajas & Tamas. Mahanubhava teachings mainly concerned with the relationship between Jiva and Paramesvara. One can practice bhakti by memorising deeds of the almighty. The aspirant for salvation must sacrifice his country, village and his relations and offer his life to god. Chakradhara also taught the followers of Mahanubhava Sampradaya; when, where, how and how much alms they should be beg for. Mahanubhava philosophy states that only Paramesvara can give Moksha (ultimate salvation from the cycle of birth and death) to every living creature in the material world. Jiva therefore should worship only Paramesvara rather than minor deities or nature spirits. Mahanubhavas worship Paramesvara in the form of its 5 Avatara (incarnations) to personify its original Nirguna (indeterminate) form. One of the most important aspects of Mahanubhava philosophy is asceticism. The fourfold teachings are: non violence, celibacy, asceticism and bhakti. The essential concept to be included in the reverence for 5 incarnations is memorising the several aspects of them, i. e. name, appearance or form, activities, deeds, words spoken by them (Shruti), memories about them (Smriti) and blessings given by them. Other beliefs involved in Mahanubhava doctrine are Nitya Puja of Panchavatara for 3 times every day and recitation of the names of Panchavatara. Mahanubhava followers also do Smarana (remembrance) of the five incarnations including incidents and objects related to their lives as well as the places connected with them. Mahanubhava followers visit pilgrimage sites like Ruddhipur (Ridhapur), Jalicha dev, Domegram, Paithan, Mahur, Phaltan and Panchaleshwar. The central theme of Mahanubhava doctrine is, "Feel the soul and not the body". Living the life of mendicant and practicing asceticism severely, the devotee should live according to principle, "God is mine and I am god's". The core of his code of behavior is summed up in the following line for the benefit of his followers: "Even if the head is cut off, the body should worship god". Besides teaching stern vegetarianism, Mahanubhava Pantha forbids the use of alcohol and teaches non violence. Theft, gambling, hunting, promiscuity etc. are strictly prohibited and considered as great sins. Mahanubhava doctrine rejects Vedic rituals but not the Vedic philosophy. Mahanubhavas follow the teachings of Shri Chakradhar Swami. Mahanubhavas totally reject the caste system, hegemony of Varna and any kind of social discrimination. They believe that every person has right to attain Moksha, regardless of varna and castes. Development of Mahanubhava philosophy may have started in 12th century during the lifetime of Chakrapani Prabhu. Chakradhar Swami officially described it in a well integrated manner in the latter half of 13th century Damodara Pandita and Bhaskarabhatta Borikar (Kavishwarabas) were one of the earliest Mahanubhava poets. Mahadamba (also known as Mahadaisa) was the leading poetess of Sampradaya and she is considered as first known poetess in Marathi language of the 13th century. Mahanubhava poetry is rich of various styles and metres. Many Mahanubhava poets have composed their works in Sanskrit as well. During the later period, Hayagrivacharya wrote Gadyaraja based on the 'Dashama Skandha' of Bhagavata. Pandita Bhishmamuni wrote the oldest available grammar of Old Marathi language known as Panchavartika in 14th century. Nyayabas wrote Hetusthala (purpose of the deeds) on Lilacharitra and Bhishmacharya Vaindeshkar wrote Niruktashesha describing Prasanga Mahatmya in Lilacharitra during the second half of 14th century. Itineraries like Sthanapothi and Tirthamalika were composed between 14th and 15th centuries. A Gujarati acharya called Gurjara Shivabas compiled 3 commentaries on Siddhanta Sutrapatha during 15th century; their names are Acharasthala, Vicharasthala and Lakshanasthala. He also wrote Mahavakyaprameya and Thorli Prasadaseva. Songobas (Sangapala), nephew of Gurjara Shivabas wrote Anvayasthala describing the history of Mahanubhava tradition till his era with the help of Siddhante Haribas. Medieval Mahanubhava writers composed many prose works and philosophical texts in Marathi language. Chalhana, one of the most prominent Mahanubhava writers of 15th century wrote the masterpieces like Sattvanuvada, Jnanaprakasha and Shastrasambodhini Tika. His desciple Nrusinha Pandita wrote Sanketagita. Anantamuni Karanjkar aka Aemuni, who was from Kavishwar Amnaya (lineage) composed most celebrated Vruddhachara (reminiscences) of Sampradaya. Further, many Mahanubhava philosophers wrote commentaries on Siddhanta Sutrapatha like Vishwanathabas Bidkar wrote Acharaband, Avadhutamuni Vaindeshkar wrote Vicharaband and Dattaraja Marathe wrote Lakshanaband. Krushnamuni Dimbha was the prominent Mahanubhava poet of 16th century. He wrote Phaltan Mahatmya, which describes the biography of Chakrapani Prabhu. His other works include Sadhanamrutasotra and Bhagvadgita Mahatmya. He also composed several verses praising the Panchakrishnas in various metres. Chakrapani Vyasa wrote Drushtantasthala and Nityadini Lilastotra during late 16th century. He was a Saraswat Brahmin from Rajasthan, he took initiation from an acharya of Bidkar Amnaya and then settled at Ruddhipur. Other important poets of the 16th century were Lakshadhira, Murarimalla, Navarasa Narayana and Elhana. Lakshadhira's works are Jnanadarpana, Jnanamartanda and Maharashtra Kavyadipika. His Maharashtra Kavyadipika is a monumental work. It describes various poetic metres of Marathi and types of Ovi, the most prevalent metre in Marathi. Murarimalla wrote Darshanaprakasha. Navarasa Narayana composed Mahabharata in Marathi. But unfortunately, only one chapter of his work is available today. Elhana's works include Shrikrushna Ashta Swayamvara (Athai Sainvare) and Balakrida. Ashta Swayamvara describes the episodes of eight marriages in the life of Shri Krishna and Balakrida describes about childhood pranks of his life. A Muslim acharya named Shahmuni wrote a treatise called Siddhantabodha in 18th century for elucidating the principles of Mahanubhava philosophy. Mahanubhava writers also composed many works in Hindi, Punjabi and Gujarati languages. Nagraj Vyas, Vidhichandra Sharma and Gaurswami are some of the important Mahanubhava writers of North India during the medieval age. Hariraj Mahatma 'Musafir', Chakradhari Bezar, Gopirajbaba Mahanubhav and Mukundraj Mahanubhav etc. were prolific North Indian Mahanubhava writers during British era. Mahanubhavas created many code scripts like 'Sakala Lipi', 'Sundari Lipi', 'Shunya Lipi', 'Aankapallavi Lipi' etc. to protect and preserve their literature. Mahanubhava poets have written numerous prayers and psalms devoted to the Pancha Krishna Avatara (5 incarnations) in Marathi, Sanskrit and other languages.
Тарих
Маханубхава ілімі 12 ғасырдың соңында пайда болды. Чакрадхара – өзінің ілімінің негізінде Маханубхава деп аталатын жеке ағымды ұйымдастырған алғашқы ұстаз. Нагадевачарья Чакрадхарадан кейін Маханубхава Сампрадаясында шәкірттердің дәстүрін жүйеледі. Ол сампрадьяны дамыту үшін бірнеше шәкірттерді баулыды. Нагадева дәуірінде көптеген жақтастар Сампрадаяға қосылды. Маханубхава Сампрадая Махараштрада бүгінге дейін гүлденген діни секта болып табылады. Оның Махараштрада, әсіресе Видарбха, Маратвада және Хандеш аймақтарында миллиондаған жақтастары бар. Маханубхава Панта жақтастары Кришнаға және басқа төрт құдайға – Даттатреяға, Чакрапаниге, Говинда Прабхуға және Сарваджня Шри Чакрадхараға табынады. Шри Даттатрея (श्रीदत्तात्रेय) – Трета Югасының Аватарасы. Атри мен Анасуяның ұлы. Даттатрея Маханубхава ілімінің бастапқы шабыт көзі саналады. Шри Кришна (श्रीकृष्ण) – Двапара Югасының Аватарасы. Парамесвараның жоғарғы түрі. Ол Арджунаға «Бхагавад-гита» уағыздады. Шри Чакрапани Прабху (श्रीचक्रपाणि) – Маханубхава ілімі бойынша, Кали-югадағы Парамесвараның алғашқы Аватарасы. 1121 жылы Фалтан қаласында Кархаде брахман отбасында дүниеге келген. Әкесі – Жанакаянака, анасы – Жанакайса. Даттатрея Махурда болғанда оған тәлім берді. Содан кейін 37 жыл Дваракада өмір сүрді. Ол 52 пурушаға құдайлық білім берді. Говинда Прабху – оның ең басты шәкірті. Шри Говинда Прабху (श्रीगोविंदप्रभु) – Кали-югадағы екінші Аватара саналады. Говинда Прабху б.з. 1187 жылы Бхадрапада Шукла Трайодашиде Амраватидің Катсур қаласында Канва брахман отбасында дүниеге келген. Әкесі – Анантаянака, анасы – Немайса. Шри Чакрадхар Свами – оның шәкірті. Ол Амравати ауданындағы Рудхипур қаласында тұрды. 1285 немесе 1287 жылы қайтыс болды. Сарваджня Шри Чакрадхара Прабху (श्रीचक्रधर) – Кали-югадағы соңғы Аватара. Ол Шри Кришнаның бейнесі ретінде танылады. Маханубхава жақтастары Шри Чакрадхар Свами әлі күнге дейін Гималайдағы Бадарикашрамада тірі деп санайды. Кришнарадж, немесе Кришнамуни, – Панджабтың Хатри кастасының саудагері, ол Солтүстік Үндістанда Маханубхава Пантаның алғашқы уағыздаушысы болды. Ол 15 ғасырда дүниеге келген. Ол Берарға (Вархад) өзінің ісімен баратын, онда ол Кавишвар Амнаядан Мадхерж Бууамен танысып, оның шәкірті болды. Оның әріптестері мен шәкірттері Сантрадж және Видичандра Шарма Пәнжабта Маханубхава ілімін таратуды белсенді түрде жүзеге асырды. Маханубхава Пантасы 16-17 ғасырларда Солтүстік Үндістанда тез қалыптасты. Маханубхава жақтастары Пәнжаб, Жоғарғы Доаб, Кангра, Кашмир, Солтүстік-Батыс шекараларында және Ауғанстанның Кабул мен Кандахар қалаларында көптеген ғибадатханалар, маттар, паташалалар салған.
Mahanubhava doctrine originated during the late 12th century. Chakradhara was the first preceptor who organized the separate denomination called Mahanubhava on the basis of its doctrine. Nagadevacharya systematized the tradition of disciples in Mahanubhava Sampradaya after Chakradhara. He initiated several disciples to upbuild the sampradya. During the period of Nagadeva, many followers joined the Sampradaya. Mahanubhava Sampradaya has remained a flourishing religious sect in Maharashtra till date. It has millions of followers in Maharashtra, perticularly in Vidarbha, Marathwada and Khandesh regions. Mahanubhava Pantha followers worship Lord Krishna and other 4 gods namely Dattatreya, Chakrapani, Govinda Prabhu and Sarvajna Shri Chakradhara. Shri Dattatreya (श्रीदत्तात्रेय) Avatara of Treta Yuga. Son of Atri and Anasuya. Dattatreya is considered as initial inspiration for the Mahanubhava doctirne. Shri Krishna (श्रीकृष्ण) Avatara in Dvapara Yuga. Supreme form of Paramesvara. He preached Bhagavad Gita to Arjuna. Shri Chakrapani Prabhu (श्रीचक्रपाणि) According to the Mahanubhava doctrine, he is the first Avatara of Paramesvara in Kali Yuga. Born at Phaltan in 1121 CE to a Karhade Brahmin family. His Father was named Janakanayaka and mother Janakaisa. Dattatreya transmitted initiation to him when he was at Mahur. He then lived in Dvaraka for 37 years. He gave divine knowledge to 52 purushas. Govinda Prabhu was his foremost disciple. Shri Govinda Prabhu (श्रीगोविंदप्रभु) He is considered as second Avatara in Kaliyuga. Govinda Prabhu was born on Bhadrapada Shukla Trayodashi, 1187 CE at Katsur, Amravati in a Kanva Brahmin family. His father was named Anantanayaka and mother Nemaisa. Shri Chakradhar Swami was disciple of him. He lived in Ruddhipur, Amravati district. He died in 1285 or 1287 CE. Sarvajna Shri Chakradhara Prabhu (श्रीचक्रधर) Final Avatara in Kaliyuga. He is regarded as an incarnation of Shri Krishna. Mahanubhava believe that Shri Chakradhar swami is still alive in Badarikashrama, Himalayas. Krishnaraj aka Krishnamuni, a Punjabi trader of Khatri caste from Kot Sarang, was the first preacher of Mahanubhava Pantha in Northern India. He was born in 15th century. He used to visit Berar (Varhad) for his business, there he met Madheraj Buwa from Kavishwar Amnaya and became his disciple. His colleagues and disciples like Santraj and Vidhichandra Sharma activated the dissemination of Mahanubhava doctrine in Punjab. Mahanubhava Pantha soon became well established in Northern India during 16th to 17th century. Mahanubhavas had set up many temples, mathas, pathashalas in Punjab, Upper Doab, Kangra, Kashmir, Northwest Frontiers and as far as Kabul and Kandahar in Afghanistan.