Кіріспе

Итай есімі (ивритше: אִתַּי, айтылуы: и-тай) – еврей тіліндегі еркек есімі, сонымен қатар шона тілінде де қолданылады. Бұл есім мына түрде де жазылуы мүмкін: Итай, Итахи, Иттай, Иттай, Этай, Эйтай, Итай, Итай, Этай, Итаж, Итай, немесе Эатай.

Еврейше атауы

Итай – Библиядағы есім, ол Самуил кітабында кездеседі (төменде қараңыз) және Израильдегі ер адамдар арасында өте кең таралған есім. Соңғы жылдары Итай сол елдегі ұл балалардың ең көп қойылатын есімдерінің біріне айналды. Кейде, яһуди дініне кірген баланың Израиль жерімен байланысын күшейту үшін, немесе ауыр сырқатқа шалдыққан яһудиге құт-береке тілеу үшін оның атын Итай деп өзгертуге болады. Бұл есім көбінесе "Егер мен сені, Иерусалим, ұмытсам, оң қолым өзінің шеберлігін ұмытсын" (Забур, 137:5) "אם אשכחך ירושלים, תשכח ימיני" ("Im Eshkakhekh Yerushalaiym Tishkakh Yemini") немесе "Израиль жері, Израиль Торасы" "ארץ ישראל, תורת ישראל" ("Eretz YIsrael, Torat YIsrael") деген сөздердің бас әріптерінен құралғандығымен түсіндіріледі. Итай – Библиядағы екі тұлғаның есімі: Итай Гати (Гаттық Итай) және Итай Бен Ривай.

Итай Хагити

Итай Хагити Дәуіт патшаның әскеріндегі бір генерал еді. Ол яһуди емес, қанаандық (Израиль жерінде ежелгі заманда өмір сүрген халық) еді, Гаф қаласынан, Ашкелон қаласының жанынан. Екінші Самуил кітабының 15:19-22 аяттарында былай делінген: Дәуіт патша Авессаломнан қашып бара жатқанда, Итайға: «Маған ілеспеуіңіз дұрыс», – дейді. Итай Дәуіт патшаның даналығын мойындайды, бірақ Дәуіт патшаның үйімен бірге жүруді таңдайды. 2 Самуил, 15-тарау: «(19) Сонда патша геттік Итайға: «Неліктен бізбен бірге барасың? Қайтып, патшаның қасында қал, өйткені сен шет елдіксің, тіпті өз жеріңнен қуылғансың. (20) Кеше келдің ғой, бүгін сені бізбен бірге мал төлдей қыдыртып не қылайын, мен баратын жерім белгісіз. Қайтып, бауырларыңды өзіңмен бірге мейіріммен және адалдықпен алып кел», – деді. (21) Итай патшаға жауап беріп: «Жаратқан Иеге ант етеймін, және патша иемнің өміріне ант етеймін, патша ием қайда болса, өлімге не тіршілікке, құлыңыз да сонда болады!» – деді. (22) Дәуіт Итайға: «Барып, өтіп кет», – деді. Содан геттік Итай да, оның барлық адамдары мен оның барлық кішкентай балалары да сол жаққа беттеді».

Итай Бен Ривай

2 Самуил кітабының 23-тарауы: "(8) Міне, Дәуіттің батырларының есімдері: (29) Бунямин ұлдарының Гибея қаласының тұрғыны, Рибай ұлы Итай." 1 Жылнама кітабының 11-тарауы: "(10) Міне, Дәуіттің батырларының басшылары, олар Дәуіттің патшалығында онымен бірге берік тұрғандар, бүкіл Израильмен бірге оны патша етіп сайлауға көмектескендер, Құдайдың Израиль туралы сөзіне сәйкес. (31) Бунямин ұлдарының Гибея қаласының тұрғыны, Рибай ұлы Итай."

Шона тіліндегі атауы

Итай – шуна тіліндегі есім. Есімнің жынысы көбінесе жазылуына байланысты. Еркек есімі ретінде әдетте "Итай" деп, ал әйел есімі ретінде "Итайи" деп жазылады. Екеуінің арасында үлкен айырмашылық жоқ, бірақ әйел нұсқасында "y" дыбысын күшейту үшін сәл салмақтырақ айтылады. Бірақ Зимбабведегі жасөспірімдер арасында бұл шамалы айырмашылық көбінесе назарға алынбайды. Сөздің өзі шамамен "қалау" немесе "қалағаныңды істе" дегенді білдіреді. Нақты мағынасы субъективті, оң және теріс мәнге ие. Бірінші, оң мәні – еркін қабілеті бар, мақтан тұтатын адам немесе отбасы. Екінші, теріс мәні – қуғынға ұшыраған адамның немесе отбасының өз еркінен бас тартуы. Қай мәннің түсінілгені көбінесе адамның отбасылық тарихымен анықталады. Жақсы жағдайда туғандар көбінесе оң мәнді, ал кедейлікте туғандар көбінесе теріс мәнді білдіреді. Итай – Нигерияның Аква Ақпа патшалығындағы Афе Ананг халқының басқару кеңесінің басшысы лауазымы.