Кіріспе

Кеміргіштердің түрі

Шөлді ағаш егесі (Neotoma lepida) – Солтүстік Американың батыс шөлді аймақтарына тән егеуқұйрықтардың бір түрі.

Сипаттама

Шөлдегі орман сысқыры топ сысқырына қарағанда салыстырмалы түрде кішкентай, ұзындығы құйрығын қоса алғанда өлшенетін. Олардың салмағы , аталықтары аналықтарынан ірілеу болады. Түсі жекелеген сысқырлар арасында әртүрлі болып келеді, ақшыл сұрдан бастап, корица түсіне, тіпті қараға дейін өзгеруі мүмкін. Дегенмен, денесінің қалған бөлігінің түсіне қарамастан, оның асты және аяқтары әрқашан ақ, ал мойын аймағындағы ақ түсті жүннің тамыры сұр болады. Құйрығы айқын екі түсті, қоңыр егеуқұйрықтың құйрығына қарағанда көбірек түк және көрінетін шашақтары аз. Шөлдегі орман сысқырының мұрыны тар, мұрттары ұзын, құлақтары артқы аяқтарының ұзындығына шамалас.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Шөлдегі орман егештері Оңтүстік-Шығыс Орегон және Оңтүстік-Батыс Айдаходан басталып, АҚШ-тағы Невада мен Батыс Юта арқылы Калифорнияға дейін, ал Мексикада Баха Калифорния және Солтүстік-Батыс Сонораның шағын бөлігіне дейін таралған. Бұрын 23 түршесі анықталған, олардың көптегені Калифорния шығанағындағы кішкентай аралдармен шектелген.

Биология

Олар бұршақ, жапырақ, қарағай, кактус сияқты өсімдіктердің бөліктерін жейді, тікендерге залал келмейді. Сонымен қатар, креозот бұталарын, қарақұмық, эфедра, горчица, шалфей және қара бидайды да жейді. Олар басқа да жасыл өсімдіктер, тұқымдар, жемістер, емен жаңғақтары мен қарағай тұқымдарын да пайдаланады. Шөлді жерлерде олар су балансын сақтау үшін тікенді жұмбақ кактусына көп тәуелді, бірақ жыл бойы креозотта да тіршілік ете алады. Бұл олардың су балансына әсер етеді және басқа тағамдарды жеу мүмкіндігін шектейді, нәтижесінде мұндай өсімдіктер көп таралған аймақтарда орман кеміргіштерінің санының өсуі шектеледі. Жыртқыштарға жыландар, сұлулар, бүркіттер, койоттар, түлкілер, мысықтар және басқа да ет жейтін сүтқоректілер жатады. Олар көбінесе құс шырынының дернәсілдерімен де паразиттік қатынаста болады. Шөлдегі орман кеміргіштері көктем мен жаз айларында көбейеді және 30-36 күндік жүктілік мерзімінен кейін 5-ке дейін бала туады. Жаңа туған кеміргіштердің салмағы шамамен [салмақ көрсетілуі керек] болады, олар соқыр және тек шаштарының ұштары ғана көрінеді. Көздері шамамен 10 күннен кейін ашылады. Жаңа туған шөл кеміргіштерінің тістері бастапқыда бір-бірінен алшақ орналасқан, арасында алтыбұрышты тесік пайда болады, олардың көмегімен анасының сүт бездеріне тығыз жабысып, бөліп алу қиынға түседі. Тістері шамамен 12 күннен кейін қалыпты пішініне келеді, бірақ жас кеміргіштер 4 аптаға дейін толық сүттен айрылмайды.

Мінез-құлық

Шөлдегі орман тышқандары негізінен түнгі өмір сүреді және өте агрессивті, жалғыздыққа бейім. Олар су көздерін, мысалы, сулы өсімдіктерді басқа түрлерден қорғай алады және құрғақшылық кезінде басқа түрлердің су ішуіне кедергі келтіруі мүмкін. Шөлдегі орман тышқандары кейде жер астындағы сүрегіштердің немесе кенгуру тышқандарының илеуін пайдаланады, ал кіреберісті секіргіш және плюш аю кактустарынан жиналған бірнеше текше метрлік таяқтар мен бұтақтармен нығайтады. Бұл хищниктерге қарсы тиімді қорғаныс құралады. Олардың тұрғын үйлері көбінесе тас жарықтарының қасына, креозот немесе кактус өсімдіктерінің түбіне, немесе ағаштардың төменгі бұтақтарына салынды. Олар жыл бойы белсенді болады.