Кіріспе

Алтамира – Бразилияның солтүстігіндегі Пара штатындағы жүз қырық төрт муниципалитеттердің бірі. Оның ауданы құрайды, бұл оны Пара штатында да, Бразилияда да аумағы бойынша ең үлкен муниципалитетке айналдырды, ал 2009 жылға дейін ол әлемдегі ең үлкен муниципалдық бөлімше болды. Ол штаттың 12,8%-ын, Бразилияның 1,8%-ын және Оңтүстік Американың 0,8%-ын алып жатыр. Сонымен қатар, ол 104 елден де кең аумақты қамтиды және АҚШ-тың Миссури және Флорида штаттарымен салыстыруға болады. Алтамира муниципалитеті Алтамира қаласы мен ауданын қамтиды, жергілікті үкіметтің орталығы, оның халқының көп бөлігі қалалық аймақта тұрады, сондай-ақ тоғыз басқа, көбінесе ауылдық аудандар (олардың көп бөлігі Амазонка тропикалық орманымен жабылған), олардың қалалық халқы азшылықты құрайды және ондаған немесе жүздеген шақырым арақашықтықта орналасқан елді мекендерде тұрады. 2010 жылғы Бразилияның халық санағы бойынша муниципалитетте 99 075 адам тұрды, ал 2020 жылғы халық санағында 115 969-ға жетті, сол жылы бір шаршы километрге 0,73 адамнан ғана келді. Мұнда жүздеген үнді тайпалары және қоршаған ортаны қорғау аймақтары бар. Әлемдегі төртінші ірі гидроэлектр станциясы – Бело-Монте бөгеті де осы муниципалитетте орналасқан.

Тарих

Алтамира тарихы дәстүрлі түрде қаладағы иезуит миссиясының құрылуынан бастап бүгінгі күнге дейінгі кезеңді қамтиды. Дегенмен, муниципалдық аумақта көшпелі және жартылай көшпелі жергілікті халықтар ежелден мекендеп келген. Бұрын муниципалитет аумағында Қаяпо тобына жататын, қазір жойылып кеткен Кубен Кран Кен же тілінде сөйленген.

Таваквара миссиясы

XVIII ғасырдан бұрын бұрынғы иезуит миссиялары Сингу аймағында қоныстанғаны мәлім болғанымен, 1750-ші жылдарға дейін әке Роке Хундерфонд Сингу өзенімен Тукуруи Игарапесіне дейін жеткен жоқ, кейін ол Витория деп аталды. Ол сол жерде Шипая және Куруайя тайпаларымен байланыс жасады, олар оны Вольта-Гранде-ду-Сингуға жетеледі. Олар Панелас ағысының құйылысына жақын жерде Таваквара миссиясының орнын таңдады, ал оның қонысы Алтамира қаласын құрады. Португалия премьер-министрі Маркес де Помбалдың XVIII ғасырдағы саясаты барлық иезуит миссияларын жапты, нәтижесінде Таваквара миссиясы өз қызметін тоқтатты. Сузель приходы ауылға көмек көрсетуді жалғастырды, бірақ 1841 жылы ғана әке Антонио Торквато де Соуза төменгі Сингу аймағындағы Виктория ағысы мен Таваквара миссиясын байланыстыратын жолды қайта ашты. Бұл жол сарқырама арқылы өтіп, Тавакварадағы жұмысты жеңілдетті.

Әкімшілік тану

Бірінші әкімшілік жаңару 1874 жылғы 14 сәуірде Соузель муниципалитеті (қазіргі сенатор Хосе Порфирио) құрылғанда болды, сол кезде Таваквара миссиясы (Альтамира) ауыл статусына көтерілді. Осы кезеңде ауыл қалың жерлерден резеңке және басқа да дәрілік өсімдіктерді өндіру және сату арқасында өмір сүрді, сондай-ақ Souzel және Moz Port портына бу кемелерімен қатынады. 1883 жылғы 2 сәуірде полковник Франсиско Гайосоның ықпалымен Таваквара поселкесі Соузель поселкесіне дейін жайылды және Алтамира деген ат алды. Полковник Гайосоның ықпалымен төменгі және ортаңғы Сингу өзендерін байланыстыратын канал ашылды, оны жолға айналдыру мақсатында африкалық құл еңбегі пайдаланылды. 1880 жылы Аграрлық Кавальганте полковник Гайосоның бастаған жұмыстарын жаңартып, жолдың жобасын түзетті, бүгінгі Витория-ду-Сингу муниципалитетінің орналасқан жерінен Амбе өзенінің сағасына дейін салды, сол жерде қазір жоқ Амбе бекінісін тұрғызды.

Экономика

Муниципальді ЖІӨ шамамен 450 миллион АҚШ долларын құрайды және негізінен ауыл шаруашылығымен, саудамен байланысты, ал 2010 жылдан бері Бело-Монте су электр стансасының құрылысы оны дамытуға ықпал етіп келеді. Муниципалитет Альтамира әуежайымен қамтамасыз етілген.

Бело-Монте бөгеті

Алтамирада әлемдегі қуаты бойынша үшінші ірі бөгет (Үш Қазан бөгеті мен Итайпу бөгетінен кейін), қуаты 11,233 ГВт құрайтын бөгет салынып жатыр. 2019 жылдың қазан айына қарай, Пиментальдағы барлық турбиналар мен бас электр стансасындағы 17 турбина іске қосылды, Белу Монте учаскесіндегі жалпы орнатылған қуаты 10 388,87 МВт-қа жетті, ал Пименталь учаскесімен бірге 10 621,97 МВт құрады.

География

Алтамира Бразилияның жоталары мен Амазонияның жазықтары арасындағы көшімді аймақта орналасқан, Амазонка өзенінің саласы – Сингу өзенінің жағасында, орташа биіктігі 109 метрді құрайды. Муниципалитет 1998 жылы құрылған, тұрақты пайдалануға бағытталған қорғау аймағы – Алтамира ұлттық орманның бір бөлігін қамтиды. Муниципалитет құрамына Жамансим ұлттық паркі, қорғалатын аумақ кіреді. Онда 2005 жылы құрылған қатаң қорғалатын Terra do Meio экологиялық станциясының бөлігі бар. Сондай-ақ, 2005 жылы құрылған қатаң қорғалатын Nascentes da Serra do Cachimbo биологиялық қорығының бір бөлігі де бар. Муниципалитет Серра-ду-Пардо ұлттық паркінің 49% бөлігін қамтиды, ол бір уақытта құрылған.

Климат

Алтамираның климаты тропикалық муссондық (Köppen Am), жыл бойы жоғары температура және орташа жылдық жауын-шашын мөлшері бар. Температура бойынша маусымдар анықталмайды, бірақ қараша/желтоқсаннан мамыр/маусымға дейін жасыл маусым және шілдеден қазанға дейін құрғақ маусым байқалады, алайда бұл құрғақ маусымда да кейбір жаңбырлар болады.

Медиа

Алтамира 1979 жылғы «Bye Bye Brasil» фильмінде маңызды орынды иеленеді.