Бразилияның ірі муниципалитеті Алтамира тарихы мен географиясы
Altamira, Pará
Алтамира – Бразилияның, Солтүстік Парана штатының ең үлкен муниципалитеті. Аумағы зор, Оңтүстік Американың 0.8% құрайды. Амазония орманымен көмкерілген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алтамира – Бразилияның солтүстігіндегі Пара штатындағы жүз қырық төрт муниципалитеттердің бірі. Оның ауданы құрайды, бұл оны Пара штатында да, Бразилияда да аумағы бойынша ең үлкен муниципалитетке айналдырды, ал 2009 жылға дейін ол әлемдегі ең үлкен муниципалдық бөлімше болды. Ол штаттың 12,8%-ын, Бразилияның 1,8%-ын және Оңтүстік Американың 0,8%-ын алып жатыр. Сонымен қатар, ол 104 елден де кең аумақты қамтиды және АҚШ-тың Миссури және Флорида штаттарымен салыстыруға болады. Алтамира муниципалитеті Алтамира қаласы мен ауданын қамтиды, жергілікті үкіметтің орталығы, оның халқының көп бөлігі қалалық аймақта тұрады, сондай-ақ тоғыз басқа, көбінесе ауылдық аудандар (олардың көп бөлігі Амазонка тропикалық орманымен жабылған), олардың қалалық халқы азшылықты құрайды және ондаған немесе жүздеген шақырым арақашықтықта орналасқан елді мекендерде тұрады. 2010 жылғы Бразилияның халық санағы бойынша муниципалитетте 99 075 адам тұрды, ал 2020 жылғы халық санағында 115 969-ға жетті, сол жылы бір шаршы километрге 0,73 адамнан ғана келді. Мұнда жүздеген үнді тайпалары және қоршаған ортаны қорғау аймақтары бар. Әлемдегі төртінші ірі гидроэлектр станциясы – Бело-Монте бөгеті де осы муниципалитетте орналасқан.
Altamira is one of one hundred and forty four municipalities in the state of Pará, in northern Brazil. It has an area of , making it the largest municipality by area both in Pará state and Brazil, and until 2009 it was the world's largest municipal subdivision. It occupies 12.8% of the state's territory, 1.8% of Brazil's territory and 0.8% of South America. It also covers a more extensive area than 104 countries, and is comparable to the US states of Missouri and Florida. Altamira Municipality encompasses the Altamira city and district, the seat of local government, whose majority population lives in urban area, and nine other mostly rural districts (most of those covered by the Amazon rainforest), whose urban populations are minorities, and live in inhabited areas spaced by tens or hundreds of kilometers. According to the 2010 Brazilian National Census the municipality had 99,075 inhabitants which grew to 115,969 at the 2020 Census, making a density of only 0.73 inhabitants per square kilometer at the same year. It is home to hundreds of indigenous communities and environmental protection areas. The Belo Monte Dam, the world's fourth largest hydroelectric dam is also located in the municipality.
Тарих
Алтамира тарихы дәстүрлі түрде қаладағы иезуит миссиясының құрылуынан бастап бүгінгі күнге дейінгі кезеңді қамтиды. Дегенмен, муниципалдық аумақта көшпелі және жартылай көшпелі жергілікті халықтар ежелден мекендеп келген. Бұрын муниципалитет аумағында Қаяпо тобына жататын, қазір жойылып кеткен Кубен Кран Кен же тілінде сөйленген.
The history of Altamira traditionally includes the period from the installation of the Jesuit mission of the city to the present day. However, the municipal territory has been inhabited since time immemorial by nomadic and semi nomadic indigenous peoples. Kuben Kran Keñ, an extinct Jê language belonging to the Kayapó group, was once spoken in the municipality.
Таваквара миссиясы
XVIII ғасырдан бұрын бұрынғы иезуит миссиялары Сингу аймағында қоныстанғаны мәлім болғанымен, 1750-ші жылдарға дейін әке Роке Хундерфонд Сингу өзенімен Тукуруи Игарапесіне дейін жеткен жоқ, кейін ол Витория деп аталды. Ол сол жерде Шипая және Куруайя тайпаларымен байланыс жасады, олар оны Вольта-Гранде-ду-Сингуға жетеледі. Олар Панелас ағысының құйылысына жақын жерде Таваквара миссиясының орнын таңдады, ал оның қонысы Алтамира қаласын құрады. Португалия премьер-министрі Маркес де Помбалдың XVIII ғасырдағы саясаты барлық иезуит миссияларын жапты, нәтижесінде Таваквара миссиясы өз қызметін тоқтатты. Сузель приходы ауылға көмек көрсетуді жалғастырды, бірақ 1841 жылы ғана әке Антонио Торквато де Соуза төменгі Сингу аймағындағы Виктория ағысы мен Таваквара миссиясын байланыстыратын жолды қайта ашты. Бұл жол сарқырама арқылы өтіп, Тавакварадағы жұмысты жеңілдетті.
Although it is well known that even before the eighteenth century former Jesuit Missions already inhabited the Xingu region, it was not until the 1750s that Father Roque Hunderfund entered the Xingu River until the Tucuruí Igarapé, later called Vitória. There, he made contacts with indigenous Xipaia and Kuruaya, who guided him towards Volta Grande do Xingu. There, near the mouth of the Panelas stream, they chose the foundation of the Tavaquara Mission, whose settlement formed the city of Altamira. The policies of the Portuguese Prime Minister Marquês de Pombal, still in the eighteenth century, shut down all Jesuit missions in the colonies, causing the Tavaquara Mission to close its activities. The parish of Souzel continued to assist the village, but only in 1841 did Fr. Antonio Torquato de Souza reopen the sting that linked the Victoria stream on the lower Xingu ground to the Tavaquara Mission, higher up. crossing the waterfalls, making the work in Tavaquara more accessible.
Әкімшілік тану
Бірінші әкімшілік жаңару 1874 жылғы 14 сәуірде Соузель муниципалитеті (қазіргі сенатор Хосе Порфирио) құрылғанда болды, сол кезде Таваквара миссиясы (Альтамира) ауыл статусына көтерілді. Осы кезеңде ауыл қалың жерлерден резеңке және басқа да дәрілік өсімдіктерді өндіру және сату арқасында өмір сүрді, сондай-ақ Souzel және Moz Port портына бу кемелерімен қатынады. 1883 жылғы 2 сәуірде полковник Франсиско Гайосоның ықпалымен Таваквара поселкесі Соузель поселкесіне дейін жайылды және Алтамира деген ат алды. Полковник Гайосоның ықпалымен төменгі және ортаңғы Сингу өзендерін байланыстыратын канал ашылды, оны жолға айналдыру мақсатында африкалық құл еңбегі пайдаланылды. 1880 жылы Аграрлық Кавальганте полковник Гайосоның бастаған жұмыстарын жаңартып, жолдың жобасын түзетті, бүгінгі Витория-ду-Сингу муниципалитетінің орналасқан жерінен Амбе өзенінің сағасына дейін салды, сол жерде қазір жоқ Амбе бекінісін тұрғызды.
The first administrative elevation took place on April 14, 1874, when the municipality of Souzel (now Senator José Porfírio ) was created, where the Tavaquara Mission (Altamira) was elevated to the status of village. During this period the village survived from the extraction and commercialization of rubber and other drugs from the backlands, as well as communicating with Souzel and Moz Port by steam navigation. On April 2, 1883, under the influence of Colonel Francisco Gayoso, the town of Tavaquara was elevated to the town of Souzel, receiving the name of Altamira. Also under the influence of Colonel Gayoso, a bite was opened, linking the bass to the middle Xingu, with the objective of turning it into a road, employing African slave labor. In 1880, Agrarian Cavalgante resumed the works of Col. Gayoso, rectifying the layout of the road, starting from where today is the headquarters of the municipality of Vitória do Xingu and arriving at the mouth of the Ambé stream, there building Fort Ambé, which no longer exists.
Экономика
Муниципальді ЖІӨ шамамен 450 миллион АҚШ долларын құрайды және негізінен ауыл шаруашылығымен, саудамен байланысты, ал 2010 жылдан бері Бело-Монте су электр стансасының құрылысы оны дамытуға ықпал етіп келеді. Муниципалитет Альтамира әуежайымен қамтамасыз етілген.
The municipal GDP is around US$450 million and is mainly linked to agricultural activities, trade and since 2010 has been driven by the construction of the Belo Monte Dam. The municipality is served by Altamira Airport.
Бело-Монте бөгеті
Алтамирада әлемдегі қуаты бойынша үшінші ірі бөгет (Үш Қазан бөгеті мен Итайпу бөгетінен кейін), қуаты 11,233 ГВт құрайтын бөгет салынып жатыр. 2019 жылдың қазан айына қарай, Пиментальдағы барлық турбиналар мен бас электр стансасындағы 17 турбина іске қосылды, Белу Монте учаскесіндегі жалпы орнатылған қуаты 10 388,87 МВт-қа жетті, ал Пименталь учаскесімен бірге 10 621,97 МВт құрады.
In Altamira the third largest dam in the world by generating capacity (behind the Three Gorges Dam and Itaipu Dam), with a capacity of 11.233 GW, is being built. As of October 2019 all turbines at Pimental and 17 turbines in main power powerhouse are online with total installed capacity of 10,388.87 MW at Belo Monte site, totaling 10,621.97 with the Pimental site.
География
Алтамира Бразилияның жоталары мен Амазонияның жазықтары арасындағы көшімді аймақта орналасқан, Амазонка өзенінің саласы – Сингу өзенінің жағасында, орташа биіктігі 109 метрді құрайды. Муниципалитет 1998 жылы құрылған, тұрақты пайдалануға бағытталған қорғау аймағы – Алтамира ұлттық орманның бір бөлігін қамтиды. Муниципалитет құрамына Жамансим ұлттық паркі, қорғалатын аумақ кіреді. Онда 2005 жылы құрылған қатаң қорғалатын Terra do Meio экологиялық станциясының бөлігі бар. Сондай-ақ, 2005 жылы құрылған қатаң қорғалатын Nascentes da Serra do Cachimbo биологиялық қорығының бір бөлігі де бар. Муниципалитет Серра-ду-Пардо ұлттық паркінің 49% бөлігін қамтиды, ол бір уақытта құрылған.
Altamira is located in a transition area between the Brazilian Highlands and Amazonian Lowlands, is situated on the shores of the Xingu River a tributary of the Amazon River, with average elevation of 109 meters. The municipality contains part of the Altamira National Forest, a sustainable use conservation unit created in 1998. The municipality contains part of the Jamanxim National Park, a protected area. It contains part of the Terra do Meio Ecological Station, a strictly protected conservation unit created in 2005. It also contains part of the Nascentes da Serra do Cachimbo Biological Reserve, a strictly protected conservation unit established in 2005. The municipality contains 49% of the Serra do Pardo National Park, established at the same time.
Климат
Алтамираның климаты тропикалық муссондық (Köppen Am), жыл бойы жоғары температура және орташа жылдық жауын-шашын мөлшері бар. Температура бойынша маусымдар анықталмайды, бірақ қараша/желтоқсаннан мамыр/маусымға дейін жасыл маусым және шілдеден қазанға дейін құрғақ маусым байқалады, алайда бұл құрғақ маусымда да кейбір жаңбырлар болады.
The climate of Altamira is tropical monsoon (Köppen Am), with high temperatures all year and average rainfall of annually. The seasons are undefined by temperature, but there is a distinct wet season from November/December to May/June and a dry season from July to October, although some rain does occur during this dry season.
Медиа
Алтамира 1979 жылғы «Bye Bye Brasil» фильмінде маңызды орынды иеленеді.
Altamira is an important destination in the 1979 movie Bye Bye Brasil.