Ирландиялық ақсүйек Юлик де Бёрк және Кланаркард әулетінің тарихы

Кіріспе

Ирландия басшысы, ақсүйек және 1-ші кланрикард немесе Мак Уильям Уахтар (d.1343/53)

Сэр Уиллег (Улик) де Бург (Бурк), 1-ші кланрикард немесе Мак Уильям Уахтар (/lang//'//j//uː//l//ɪ//k/; /lang//d//'//b//ɜːr/; YOO lik d’BER; /lang//k//l//æ//n//'//r//ɪ//k//ɑːr//d/; klanRIKard; 1343 немесе 1353 жылы қайтыс болды) – 1330 жылдары Бурк азамат соғысында күрескен үш топтың бірінің басшысы болған ирландиялық басшы және ақсүйек. Соғыс аяқталған кезде ол өзін және әулетін Галвейдің тәуелсіз билеушілері ретінде Кланрикард, сондай-ақ Мак Уильям Уатхар (Жоғарғы Мак Уильям) деп таныстырды. Оның орнын ұлы Ричард Ог Бурк, 2-ші кланрикард (1387 ж.с.) басты.

Отбасылық негіздер

Берктің тегі туралы әртүрлі пікірлер бар. «Бурктер кітабында» (Historia et Genealogia Familiae de Burgo) айтылғандай, 1570 жылдары Майо окруғының 17-ші Мак Уильям Иоштар (1580 ж.с.) Сиан мак Оливер Бурк үшін жасалған генеалогиялық қолжазбада Бурк Ричард ан Форбхейр мак Уильям де Бургтың ұлы екені көрсетілген. Ричард – Уильям Лейт де Бургтың (1324 ж.с.) заңды емес ұлы, ал Уильям Лейт – Ирландиядағы де Бург/Бурк әулетінің негізін қалаушы Уильям де Бургтың (1206 ж.с.) заңды емес ұлы Ричард Ог де Бургтың ұлы. Осы текті Дуальд МакФирбис өзінің «Шежірелер кітабында» (Leabhar na nGenealach), негізінен 1649-50 жылдары жинақталған, ал 1666 жылғы қайта қаралып, қысқартылған нұсқасы «Шежірелерді бекітуде» (Cuimre na nGenealach) келтіреді. Сондай-ақ, бұл туралы 1984 жылғы «Ирландияның жаңа тарихында» жазылған, онда авторлар: «Кланрикард желісінің шығу тегі толыққанды дәлелденбеген, бірақ берілген тегі ең жақсы ирландтық генеалогиялық дереккөздерде келтірілген және замандас дереккөздерімен қайшы келмейді» дейді. Осы көзқарас бойынша Бурк оңтүстік Коннаутта күшті болған де Бург отбасының заңды емес тармағының басшысы болған, ал 1330 жылдардағы қақтығысты пайдаланып, тәуелсіз иелік құруға қол жеткізген. «Кланрикард» атауы алғаш рет 1335 жылы тіркелген, ол Ричард Ог де Бургтан шыққан тегін көрсетеді және бірнеше ұрпақ бойы бейресми қолданыста болған болуы мүмкін. Алайда, 1911 жылы Мартин Дж. Блейк атап өткендей, кейін Эдмунд Лодж өзінің «Британдық барлықтардың генеалогиясында» (1832) жазған. Осы нұсқаға сәйкес Уильям Лиат де Бург 1270 жылы Ат ан Гексап шайқасында қаза тапқан Уильям Ог де Бургтың ұлы, ал 1332 жылы аштықтан қайтыс болған Уолтер Лиат де Бургтың әкесі Уильям де Бургпен бірдей. Осы көзқарас бойынша Уильям Лиат де Бург Коннауттағы ең ықпалды англо-нормандық дворян болды, ол өзінің туысы Ричард Ог де Бург, Ольстердің 2-ші графынан кейін екінші орында тұрды. Улик де Бург Уильям Лиат де Бургтың ұлы ретінде таныстырылады, сондықтан Эдмонд Альбанах де Бургтың ағасы, 1-ші Мак Уильям Иоштар (1375 ж.с.) және Уолтер де Бург, ал Улик пен Эдмонд соңында Коннаутты бауырлас ретінде бөліп алды. Блейк Ричард ан Форбхейрдің ұлы болған Бурк Улик Бурк Омхайлдың (1343 ж.с.) Майо окруғындағы Бурк Оулс әулетінің ата-бабасымен сәйкес екенін айтады. Төмендегі шежіре ағашы ертедегі де Бург (Бурк) отбасының әртүрлі тармақтары мен тегі туралы ең жақсы зерттеулерді көрсетеді.

There are differing views as to Burke's ancestry. According to the Book of the Burkes (Historia et Genealogia Familiae de Burgo), a genealogical manuscript made in the 1570s for Seaán mac Oliver Bourke, 17th Mac William Íochtar (d.1580) of the Burkes of County Mayo, Burke was a son of Richard an Fhorbhair mac William de Burgh, a natural son of William Laith de Burgh (d.1324), who was a son of Richard Óg de Burgh, illegitimate son of William de Burgh (d.1206) original founder of the de Burgh/Burke dynasty in Ireland. The same descent is given by Duald MacFirbis in his Leabhar na nGenealach (Book of the Genealogies), mostly compiled in 1649 50, and its revised abridgement the Cuimre na nGenealach (Binding of the Genealogies) of 1666. and in the Oxford A New History of Ireland (1984), where the authors write "The origins of the Clanricard line are not absolutely proven, but the descent given is that in the best Irish genealogical sources and is not contradicted by contemporary sources." On this view, Burke would have been the leader of an illegitimate branch of the de Burgh family that were already strong in south Connaught, and were able to use the conflict of the 1330s to establish themselves as an independent lordship. The name "Clanricarde", first recorded in 1335, would reflect their ancestry from Richard Óg de Burgh, and might have already been in informal use for a number of generations. However, as noted by Martin J. Blake in 1911, and followed by Edmund Lodge in his Genealogy of the Existing British Peerage (1832). According to this version William Liath de Burgh was identical with the William de Burgh who was the son of William Óg de Burgh (d.1270), that died at the Battle of Áth an gCeap in 1270, and father of Walter Liath de Burgh (d.1332), whose starving to death in 1332 triggered the Burke civil war. On this view William Liath de Burgh was the dominant Anglo Norman noble in all Connaught, second in authority only to his cousin Richard Óg de Burgh, 2nd Earl of Ulster among the de Burghs. Ulick de Burgh is presented as the son of William Liath de Burgh, and so brother to Edmond Albanach de Burgh, 1st Mac William Íochtar (d.1375) and Walter de Burgh, with Ulick and Edmond ultimately partitioning Connaught between themselves at the end of the conflict as brothers. Blake asserts that the Burke who was a son of Richard an Fhorbhair should be identified with Ulick Burke of Umhaill (d.1343) ancestor of the Bourkes of the Owles, in County Mayo. The family tree below represents the best scholarship on the different branches and lines of descent of the early de Burgh (Burke) family.