Нақты бомбалау техникасы

Кіріспе

Бомбалау техникасы

Дәлдікті бомбалау – нысанаға белгілі бір дәрежеде дәлдікпен әуеден бомбалау әрекеті, мақсаты нысанаға келтірілген зиянды барынша арттыру немесе жанама зиянды шектеу. Оның стратегиялық қарсылығы – жаппай бомбалау. Мысалы, құрылыс көп аймақтағы бір ғимаратты қиратып, айналасына минимал зиян келтіру. Дәлдікті бомбалауды Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтас күштер де, Орталық державалар да бастапқыда сынап көрді, бірақ технология жеткілікті дәлдікке мүмкіндік бермегендіктен тиімді емес деп танылды. Сондықтан, әуе күштері аймақтық бомбалауға көшті, ол азаматтық халықтың қаза болуына әкелді. Соғыстан кейін басқарылатын қару-жарақтарды әзірлеу және пайдалану әуе бомбалаудың дәлдігін едәуір арттырды. Бомбалауда қол жеткізілген дәлдік қолданыстағы технологияға байланысты болғандықтан, дәлдікті бомбалаудың "дәлдігі" уақыт кезеңіне шаққанда салыстырмалы. Дәлдік әрқашан қару-жарақ жасаудың маңызды қасиеті ретінде танылған. Белгілі әскери теоретик, стратег және тарихшы генерал-майор Дж. Ф. К. Фуллер "мақсатқа дәл тию" қару-жарақтың бес негізгі қасиетінің бірі деп санайды, оларға әрекет ету радиусы, соққы күші, ату жылдамдығы және тасымалдану мүмкіндігі де кіреді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы күндері бомбалаушылар бейбіт тұрғындардың қаза болуын болдырмау үшін күндіз шабуыл жасап, дәлдікпен нысанаға түсуі күтілді. Бұлттар мен өнеркәсіптік тұман жиі нысаналарды жасыратындықтан, бомба тастау соңғы навигациялық «белгілеуден» кейін, яғни бомбалаушылар нысанаға ETA уақытына сәйкес жүктерін түсіретін «өлген есеп» әдісімен жасалатын. Кейбір әуе күштері күндізгі бомбалаудың ауыр шығынға әкелетінін анықтады, себебі ұшақтарды тосқауылдау оңай болды және түнгі бомбалауға көшті. Бұл бомбалаушыларға тірі қалудың жақсы мүмкіндіктерін берді, бірақ нысананың жалпы аумағын табуды қиындатты, тіпті бомбаларды дәл түсіру туралы айтудың қажеті де болмады. Бұл мәселені шешу үшін әуе күштері радио сәулелерін қолданып, ұшақтарды бағыттап, бомба тастау уақытын көрсетті. Книккебейн, X Gerät және Y Gerät (Wotan) сияқты бірнеше түрлі техникалар сынақтан өтті. Бұл әдістердің нәтижесі өте жоғары болды. Британдықтардың рейдтен кейінгі талдауы көрсеткендей, тасталған бомбалардың басым көпшілігі сәуленің орта сызығынан 100 метр (91 м) қашықтықта орналастырылуы мүмкін, тіпті бірнеше жүз миль қашықтықтағы қараңғы жағдайда да нысана нүктесінен бірнеше жүз метрге дейін таралуы мүмкін. Бірақ жүйелердің жұмысы радио қабылдауының дұрыстығына байланысты болды, ал британдықтар осы қаруға қарсы тұру үшін алғашқы электрондық соғыс техникасын ойлап тапты, бұл «Сәулелер шайқасында» жемісті нәтиже берді. Кейін RAF GEE және Oboe сияқты өз сәулелік бағыттау техникасын әзірледі. Бұл жүйелер шамамен 100 метрлік радиуста дәлдікпен нысанаға түсуге мүмкіндік берді және төмен қарап тұратын H2S радиолокациялық жүйесімен толықтырылды. Британдықтардың арнайы «жер сілкінісі» бомбаларын (оларды өте дәл түсіру қажет болды) әзірлеуі SABS және Pathfinder Force сияқты мақсатты техникаларды дамытуға мүмкіндік берді. 617 эскадрилья сияқты мамандандырылған бөлімшелер осы және басқа да әдістерді қолданып, таңғажайып дәлдікке қол жеткізе алды, мысалы, Францияның Клермон-Феррандағы Мишлен фабрикасын бомбалау кезінде, олар цехтарды жоюға, бірақ олардың жанындағы асхананы бұзбауға міндетті болды. 1941 жылға қарай күндізгі дәлдікпен бомбалау АҚШ Әскери-әуе күштерінің (USAAF) басым доктринасына айналды. Германиямен соғыс жақындағанда, Әуе соғыс жоспарлары бөлімшесінің No. 1 жоспары (AWPD 1), АҚШ Әскери-әуе күштері үшін жасалған толық жоспар, әуе корпусының тактикалық мектебінде дәлдікпен бомбалауды жақтаған төрт офицер: полковник Гарольд Л. Джордж, полковник Кеннет Н. Уокер, майор Хейвуд С. Ханселл және майор Лоуренс С. Кутерлер жасады. AWPD 1 Германияның ұлттық инфрақұрылымына, өнеркәсібіне, әсіресе авиация өнеркәсібіне және Люфтваффеге қарсы дәлдікпен бомбалауды басты назарға алды. USAAF үшін күндізгі бомбалау ұшақтарды қорғау үшін қораптық құрылымдарды пайдалануды қалыпты жағдай етіп белгіледі. Бомбалау жетекші ұшақ арқылы үйлестірілді, бірақ бұл формальды түрде дәлдікпен бомбалау болғанымен (RAF Бомбалау командасы жүргізген аймақтық бомбалаудан өзгеше), жоғарыдан бомбалау нәтижесі әлі де белгілі бір аумаққа таралатын. Соғысқа дейінгі жаттығуларда USAAF экипаждарының кейбіреулері өте дәл нәтижелерге қол жеткізе алды, бірақ Еуропадағы ауа райы, неміс ұшақтары мен зениттік артиллериясы және жаңа экипаждардың жеткіліксіз дайындығы салдарынан дәлдіктің осы деңгейін қайта жасау мүмкін болмады. АҚШ нысана аймағын нысана нүктесінің айналасында 1000 фут (305 м) радиустағы шеңбер ретінде анықтады. USAAF шабуылдарының көпшілігінде тасталған бомбалардың шамамен 20% ғана осы аймаққа түсті. АҚШ-тың күндізгі бомбалау рейдтері неміс люфтваффесімен күресу арқылы неміс қорғанысын әлсіретуде тиімді болды, ал ұшақ өндіру құралдарын жоюға қарағанда осы мақсатқа көбірек көмектесті. Дәлдікпен бомбалаудың қиындықтарына мысал ретінде 1944 жылғы жаз айларында Қытайдағы базалардан Жапонияның Явата болат зауытына 47 B-29 бомбалаушы ұшағы жасаған рейдті келтіруге болады. Тек бір ұшақ ғана нысана аймағына түсті, тіпті оның бір ғана бомбасы соқты. Бұл жалпы мақсаттағы бомба Яватаға тасталған 376 бомбаның тек 1/4 пайызын құрады. 108 B-17 бомбалаушы ұшағындағы 1080 ұшқыш 648 бомба тастап, неміс электр станциясының ішінде екі рет соққы берудің 96 пайыздық мүмкіндігін қамтамасыз етуі керек болды.

In the early days of World War II, bombers were expected to strike by daylight and deliver accurately in order to avoid civilian casualties. Cloud cover and industrial haze frequently obscured targets so bomb release was made by dead reckoning from the last navigational "fix"—the bombers dropping their loads according to the ETA for the target. Some airforces soon found that daylight bombing resulted in heavy losses since fighter interception became easy and switched to night bombing. This allowed the bombers a better chance of survival, but made it much harder to even find the general area of the target, let alone drop bombs precisely. The Luftwaffe addressed this issue first by using a series of radio beams to direct aircraft and indicate when to drop bombs. Several different techniques were tried, including Knickebein, X Gerät and Y Gerät (Wotan). These provided impressive accuracy—British post raid analysis showed that the vast majority of the bombs dropped could be placed within 100 yards (91 m) of the midline of the beam, spread along it a few hundred yards around the target point, even in pitch dark conditions at a range of several hundred miles. But the systems fatally depended on accurate radio reception, and the British invented the first electronic warfare techniques to successfully counter this weapon in the 'Battle of the Beams'

The RAF later developed their own beam guidance techniques, such as GEE and Oboe. These systems could provide an accuracy of about 100 yards radius, and were supplemented by the downward looking radar system H2S. The British development of specialist 'Earthquake' bombs (which needed to be dropped very accurately) led to the development of supporting aiming techniques such as SABS and the Pathfinder Force. Specialist units such as 617 squadron were able to use these and other techniques to achieve remarkable precision, such as the bombing of the Michelin factory at Clermont Ferrand in France, where they were required to destroy the workshops but leave the canteen next to them standing. By 1941, precision day bombing had become the dominant doctrine in the US Army Air Corps. As war with Germany loomed, Air War Plans Division Plan No. 1 (AWPD 1), a detailed plan for the entire US Army Air Forces (USAAF), was drafted by four officers who had been proponents of precision bombing at the Air Corps Tactical School: Lt. Col. Harold L. George, Lt. Col. Kenneth N. Walker, Maj. Haywood S. Hansell Jr., and Maj. Laurence S. Kuter. AWPD 1 prescribed an emphasis on precision bombing against the German national infrastructure, industry—especially the aircraft industry—and the Luftwaffe. For the USAAF, daylight bombing was normal based upon box formations for defense from fighters. Bombing was coordinated through a lead aircraft but although still nominally precision bombing (as opposed to the area bombing carried out by RAF Bomber Command) the result of bombing from high level was still spread over an area. Before the war on practice ranges, some USAAF crews were able to produce very accurate results, but over Europe with weather and German fighters and anti aircraft guns and the limited training for new crews this level of accuracy was impossible to reproduce. The US defined the target area as being a 1000 feet (305 m) radius circle around the target point for the majority of USAAF attacks only about 20% of the bombs dropped struck in this area. The U. S. daytime bombing raids were more effective in reducing German defences by engaging the German Luftwaffe than destruction of the means of aircraft production. An example of the difficulties of precision bombing was a raid in the Northern Hemisphere summer of 1944 by 47 B 29's on Japan's Yawata Steel Works from bases in China. Only one plane actually hit the target area, and only with one of its bombs. This single general purpose bomb represented one quarter of one percent of the 376 bombs dropped over Yawata on that mission. It took 108 B 17 bombers, crewed by 1,080 airmen, dropping 648 bombs to guarantee a 96 percent chance of getting just two hits inside a 400 x 500 feet (152 m) German power generation plant.