Кіріспе

Сремска Каменица (серб кириллицасы: Сремска Каменица) – Сербиядағы Нови-Сад қаласының қалалық ауданы және қаласы.

Атауы

Сербия тілінде бұл қала Сремска Каменица (Сремска Каменица), хорват тілінде Сриемска Каменица, венгр тілінде Каманц, ал неміс тілінде Камениц деп белгілі.

География

Қала Сырмия аймағында, Фрушка Гора тауларының солтүстік еңістерінде және Дунай өзені бойында орналасқан. Бостандық көпірі Дунай өзенін кесіп өтіп, қаланы Нови-Садтың басты бөлігімен байланыстырады. Сремска Каменица және Буковац, Лединци және Стари Лединци ауылдары Петроварадин қалалық муниципалитетінің құрамына кіреді. Қала Donja Kamenica (Төменгі Каменица), Gornja Kamenica (Жоғарғы Каменица), Bocke, Tatarsko Brdo, Čardak және Staroiriški Put шағын аудандарына бөлінген. Парагово, Поповица, Главица және Артиньева (Артилево) елді мекендері де әкімшілік тұрғыдан Сремска Каменицаның бөлігі болып табылады. Бұл елді мекендер Фрушка-Гора ұлттық паркінің шетінде орналасқандықтан, Нови-Сад тұрғындары үшін демалыс күндерін елде өткізуге қолайлы орын.

Тарих

Сремска Каменица алғаш рет 1237 жылы тарихи құжаттарда тіңкерілген. Осы кезде қала Венгрия Корольдігінің билігінде болған, бірақ оның атауы славян тіліне қатысты. Қаланың аты славян тіліндегі "камен" ("тас") сөзінен шыққан, 1237 жылы "вилла Каманч", ал 1349 жылы "Каменез" деп жазылған. 15 ғасырда қалада мектеп және театр болған. Орта ғасырлық венгр басқаруы кезінде қала бекітілген қала болып саналған және әкімшілік тұрғыдан Сырмия округінің құрамына кірген. 1521-1526 жылдары Осман империясының басып алуынан бастап, қала Осман империясының құрамына енген. 1527-1530 жылдары ол серб герцогы Радослав Чельник басқарған Сирмия Осман герцогтығының бөлігі болды, содан кейін Османның Сирмия санджағының бір бөлігі ретінде тікелей Осман басқаруына көшті. 16 ғасырда Осман империясының басып алуына дейін қалада шамамен 150 үй болған, ал Осман басқаруы кезінде, 1567 жылы, қала халқы 15 үйді құрады. Осман басқаруы кезінде қала тұрғындары сербтер болған. 1699 жылы Габсбург басқаруы орнағаннан кейін, 1702 жылғы Габсбург санағы қалада 40 үйді тіркеді, олардың көп бөлігі этникалық сербтермен қоныстанған. 18 ғасырда православие дінін ұстанатын тұрғындардың саны 1000-ға жетті. 18 ғасырдың ортасына дейін қала әскери басқаруда болды. 1745 жылы азаматтық басқару енгізілді және қала Габсбург Славония Корольдігінің құрамындағы Сырмия округіне қосылды. Қала Марцибанджи және Карачонжи отбасыларының меншігінде болды. 1848-1849 жылдары қала автономды серб Воеводинасының, ал 1849-1860 жылдары Сербия воеводиясының және Темешвар банатының бөлігі болды. 1860 жылы воеводия жойылғаннан кейін Каменица қайтадан Славония Корольдігінің Сырмия округіне қосылды. 1868 жылы Славония Корольдігі Габсбург Хорватия Корольдігімен біріктіріліп, Габсбург Венгрия Корольдігінің және Австрия-Венгрияның құрамына кірді. Әкімшілік тұрғыдан қала Ириг муниципалитетіне қарасты. 1910 жылы Каменицадағы ең ірі этникалық топ сербтер, ал екіншісі хорваттар болды. Сондай-ақ онда венгрлер, немістер және словактар да аз санында тұрды. 1918 жылы қала алдымен Словендер, хорваттар мен сербтер мемлекетінің, содан кейін Сербия Корольдігінің және, ақырында, Сербтер, хорваттар мен словендер Корольдігінің (кейін Югославия деп аталды) құрамына кірді. 1918-1922 жылдары Каменица Сырмия округінің, 1922-1929 жылдары Сырмия облысының, ал 1929-1941 жылдары Дунай бановинасының құрамында болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941-1944 жылдары қала Осі күштерімен басылып алынып, Павеличтің Тәуелсіз Хорватия мемлекетіне қосылды. 1944 жылдан бастап қала Воеводинаның құрамына кірді, ол 1945 жылдан Сербия мен Югославияның автономды провинциясы болды.

Маңызды мекемелер, ғимараттар және туристік бағыттар

Жоғарғы Каменицадағы шағын орманның ішінде Сербиядағы кардиология, онкология және пневмология салаларындағы ең маңызды және белгілі институт – Сремска Каменица институты орналасқан. Жоғарғы Каменицада полиция академиясы да бар, ол 2006 жылға дейін Сербиядағы жалғыз орта білім беретін полиция мектебі болды. Төменгі Каменицада қала алаңы және Йован Йованович Змайдың үйі орналасқан, қазір ол оның есімін сақтауға арналған мұражай болып табылады. Сонымен қатар, 18 ғасырға дейін сақталған Сербия православие және Рим-католик шіркеулері де бар. Дунай өзенінің жанында Каменица паркі орналасқан, онда 17 ғасырға жататын граф Карачонжидің қамалы мен SOS Дечије Село (балалар үйі) бар. Фрушка Гора ұлттық паркінің бас кеңсесі Сремска Каменицада орналасқан, сонымен қатар Воеводинадағы ең ірі жеке университет – Эдуконс университеті де бар. Бұл университеттің иесі профессор Александр Андреевич, ал профессорлардың бірі профессор Бранислав Раднович. Екеуі де Сремска Каменицада тұрады.