Кіріспе
Того президенті 2005 жылдан бері Того президенті болып қызмет етіп келе жатқан Того саясаткері. Президенттік лауазымға тағайындалғанға дейін, ол 2003 жылдан 2005 жылға дейін әкесі, президент Гнассингбе Эядема тағайындаған Жабдық, кен, пошта және телекоммуникация министрі қызметін атқарды. 2005 жылы президент Эядеманың қайтысынан кейін Гнассингбе армияның қолдауымен дереу президент болып тағайындалды. Мұрагерлікке қатысты конституциялық заңдылыққа күмән тудырды, нәтижесінде Гнассингбеге аймақтық қысым көрсетілді және ол 25 ақпанда отставкаға кетті. Кейіннен 2005 жылдың 24 сәуірінде өткен президенттік сайлауда жеңіске жетіп, президент болып ант берді. Гнассингбе 2010 жылы екінші мерзімге қайта сайланды. 2015 жылғы сәуір айында өткен президенттік сайлауда Гнассингбе үшінші мерзімге сайланды, ресми нәтижелерге сәйкес, өзінің басты қарсыласы Жан-Пьер Фабрді шамамен 59%-қа 35% есебімен жеңді. 2020 жылғы ақпан айында өткен президенттік сайлауда Гнассингбе Того президенті ретінде төртінші президенттік мерзімге ие болды. Ресми нәтижелерге сәйкес, ол дауыс берушілердің шамамен 72% қолдауына ие болды, бұл оған өзінің ең жақын қарсыласы, бұрынғы премьер-министр Агбеёме Коджоны (18% дауыс жинаған) жеңуге мүмкіндік берді. Фауре Эссозимна Гнассингбе Кабье руынан шыққан және Гнассингбе Эядеманың көптеген балаларының бірі; анасы – Сена Сабина Менса. Гнассингбе орта білімін Ломеде алды, содан кейін Париждегі Париж Дофин университетінде қаржылық бизнес-менеджмент мамандығы бойынша оқыды, кейін АҚШ-тағы Джордж Вашингтон университетінен бизнес-әкімшілік магистрі дәрежесін алды. 2002 жылғы қазан айында өткен парламенттік сайлауда ол Блитта округінен Того Ұлттық Ассамблеясына депутат болып сайланды және Ассамблеяда жекелендіру мәселелерімен айналысатын комиссияның үйлестірушісі болды. 2003 жылдың 29 шілдесінде ол Жабдық, кен, пошта және телекоммуникация министрі болып тағайындалды және 2005 жылғы ақпан айында президент болғанға дейін осы лауазымда қызмет етті, бұл оның әкесінің мұрагері болуы мүмкін деген болжамдарға ықпал етті. Гнассингбе сайлануы сол кездегі Ұлттық Ассамблеяда болған депутаттардың (98% билеуші партия мүшелері) бірауыздан мақұлдауына ие болды; оппозиция 2002 жылғы парламенттік сайлауды бойкоттағандықтан Ұлттық Ассамблеяда өкілдік етілмеді. Гнассингбе партиясының мүшелері әскердің таңдауына қарсылық көрсеткісі келмеді. Парламент сондай-ақ президент қайтыс болғаннан кейін 60 күн ішінде сайлау өткізуге қатысты конституциялық талапты жойды, бұл жас Гнассингбеге 2008 жылы әкесінің мерзімі аяқталғанға дейін билік жүргізуге мүмкіндік берді. Аймақтағы, әсіресе Нигерияның қысымымен, 2005 жылғы ақпан айында Гнассингбе 60 күн ішінде жаңа сайлаулар өткізілетінін жариялады, бірақ ол осы уақыт аралығында лауазымында қалатынын мәлімдеді. Алайда, 21 ақпанда Ұлттық Ассамблея Гнассингбеге билікті алуға мүмкіндік беру үшін жасаған конституциялық өзгерістердің бір бөлігін кері қайтарып алды, бірақ оған отставкаға кетуді бұйырған жоқ. Бұл оны құрметпен орнынан түсуге мәжбүрлеу әрекеті ретінде қарастырылды. Конституцияны ауыспалы кезеңде өзгертудің өзі конституцияға қайшы әрекет болды, бірақ бұл Гнассингбе одақтастарын тоқтатпады. 25 ақпанда Гнассингбе билеуші партияның делегаттары, Того халқының жиналысы, партияның президенттікке үміткері ретінде ұсынды және партия төрағасы болып сайланды. Одан кейін ол уақытша кезеңде президент лауазымынан кететінін мәлімдеді. 2005 жылғы 24 сәуірде өткен сайлауға дейін Ұлттық Ассамблея Бонфо Абассты оның орнына тағайындады. Бонфо кейбір бақылаушылардың пікірінше, әскери элита мен Гнассингбе отбасының құрылығы болды. Гнассингбе оппозицияның басты үміткері Эммануэль Боб Акитанимен бәсекелесті, ол мемлекеттік тау-кен компаниясының зейнеткер инженері және оппозициялық коалицияда Гилхрист Олимпиодан кейінгі екінші маңызды тұлға болды. Олимпио конституция талап еткендей, Тогода кем дегенде 12 ай тұру қажеттігіне байланысты сайлауға қатыса алмады, ал Олимпио Эядема кланы оны әкесі сияқты өлтіреді деп қорқып, өз еркімен эмиграцияға кеткен. Сайлауда Гнассингбе ресми нәтижелерге сәйкес, дауыс берушілердің 60%-дан сәл астам үлесін алды. РПТ бюллетеньдерді санау кезінде бақылауға рұқсат бермеді. Еуропалық Одақ пен Картер орталығы сайлаудың бұрмаланғанын жариялады. Оппозициялық партиялар коалициясының жаппай наразылық акциялары қауіпсіздік күштерінің 1000-нан астам азаматты өлтіруіне әкелді. 40 мың адам көршілес Бенин мен Ганаға қашып кетті.
Faure Essozimna Gnassingbé (foʁ ɲasɛ̃ɡbe; born 6 June 1966) is a Togolese politician who has been the president of Togo since 2005. Before assuming the presidency, he was appointed by his father, President Gnassingbé Eyadéma, as Minister of Equipment, Mines, Posts, and Telecommunications, serving from 2003 to 2005. Following President Eyadéma's death in 2005, Gnassingbé was immediately installed as president with support from the army. Doubts regarding the constitutional legitimacy of the succession led to heavy regional pressure being placed on Gnassingbé, and he subsequently resigned on 25 February. He then won a controversial presidential election on 24 April 2005, and was sworn in as president. Gnassingbé was re elected for a second term in 2010. In the April 2015 presidential election, Gnassingbé won a third term, defeating his main challenger, Jean Pierre Fabre, by a margin of about 59% to 35%, according to official results. In the February 2020 presidential elections, Gnassingbé won his fourth presidential term in office as the president of Togo. According to the official result, he won with a margin of around 72% of the vote share. This enabled him to defeat his closest challenger, the former prime minister Agbeyome Kodjo who had 18%. Faure Essozimna Gnassingbé is of Kabye descent and is one of Gnassingbé Eyadéma's many children; his mother is Séna Sabine Mensah. Gnassingbé received his secondary education in Lomé before studying in Paris at the Université Paris Dauphine, where he received a degree in financial business management; he subsequently obtained a Master of Business Administration degree from The George Washington University in the United States. He was elected to the National Assembly of Togo in the October 2002 parliamentary election as a Deputy for Blitta, and in the National Assembly he was coordinator of the commission in charge of privatization. On July 29, 2003, he was appointed as Minister of Equipment, Mines, Posts, and Telecommunications, serving in that position until becoming president in February 2005. and contributed to speculation that he was intended as his father's successor. Gnassingbé's election was unanimously approved by the deputies (98% of them were members of the ruling party) who were present in the National Assembly at the time; the opposition was not represented in the National Assembly due to its boycott of the 2002 parliamentary election. The members of Gnassingbé's party did not want to challenge the army's choice. The parliament also eliminated a constitutional requirement that elections be held within 60 days of the president's death, enabling the younger Gnassingbé to rule until the expiration of his father's term in 2008. Under pressure from others in the region, and particularly Nigeria, later in February 2005 Gnassingbé announced that new elections would be held within 60 days, but said that he would remain in office in the meantime. However, on February 21, the National Assembly reversed some of the constitutional changes that it had made so as to allow Gnassingbé to assume power, although it did not instruct him to resign. This was construed as a way of pressuring him to stand down with dignity. To change the constitution during a period of transition was itself an unconstitutional act, but this did not deter Gnassingbé's allies. On February 25, Gnassingbé was nominated by delegates of the ruling party, the Rally for the Togolese People, as the party's presidential candidate. He was also chosen as head of the party. Shortly afterwards, he announced that he would step down as president during the interim period. Bonfoh Abass was appointed by the National Assembly to replace him until the election on April 24, 2005. Bonfoh was considered by some to be a puppet of the military elite and the Gnassingbé family. Gnassingbé competed with the main opposition candidate, Emmanuel Bob Akitani, a retired engineer of the state owned mining company and the second most important person in the opposition coalition after Gilchrist Olympio. Olympio could not take part in the election, since the constitution required that any candidate must have lived for at least 12 months in Togo, and Olympio had been in self imposed exile for fear that he would be murdered by the Eyadema clan like his father. In the election, Gnassingbé received slightly more than 60% of the votes, according to official results. The RPT refused to allow oversight during the counting of the ballots. The EU and the Carter Center deemed the elections to be fraudulent. Mass protests by the coalition of opposition parties led to the killing of over 1,000 citizens by security forces. 40,000 refugees fled to neighboring Benin and Ghana.
Сыбайлас жемқорлық
Фосфат секторы – экспорттық кірістің 40% құрайтын үлесі – президент әкімшілігінде басқарылады, және секторды басқаруға қатысты келісімшарттар мен рұқсаттамалар президенттің қызығушылығы үшін сатылады деген күдік бар.
Экономикалық және фискалдық саясат
Того экономикасын жақсартқаннан бері ол 12 миллиард 860 миллион КФА франк жинап, No.2 ұлттық жолын салуға бағыттады. Сондай-ақ, елдің инфрақұрылымын жаңарту жұмыстарын жүргізіп, Тогблекопе және Амакпапе көпірлерін аяқтады. Осы себепті ол Бельгияда елді дамыту жоспарларын жариялады.
Қарсылық білдіру және мерзімнің шектелуі
2019 жылы Того Парламенті Гнассингбенің 2030 жылға дейін билікте қалуына рұқсат беретін жаңа заңды бекітті. Оған қарамастан, 50 жылдан астам билікте болған әулеттің аяқталуын талап ететін көптеген наразылықтар көшелерде өтті.
Сыртқы қатынастар
Сонымен қатар, ол Мальта орденінің Ұлы магистрімен кездесіп, гуманитарлық көмек және Гнассингбе президенттік кезеңінде оны жақсартқаны туралы сөйлесті. 2010 жылы Гнассингбе мен Жапония премьер-министрі Юкио Хатояма кездесіп, Хатояма Гнассингбені сайлауда жеңіске жеткенімен құттықтады. Кейін Гнассингбе Жапония-Того саммитінде Фумио Кишидамен кездесті, онда Кишида Гнассингбенің Синдзо Абэнің қосылу рәсіміне қатысуын қолдады. Президент Гнассингбе бұрынғы премьер-министрге шын жүректен көңіл айтты. Олар екі елдің жақсы қарым-қатынасы және Жапонияның оны нығайту ниеті туралы да әңгімелесті.