Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2005 жылғы авиациялық апат
2005 aviation accident
Kam Air Flight 904 – Херат әуежайынан Әфғанстанның астанасы Кабул қаласындағы Кабул халықаралық әуежайына бағытталған жоспарлы ішкі рейстік жолаушылар рейсі болатын. 2005 жылдың 3 ақпанында ұшақ таулы аймақта құлап, борттағы 97 жолаушы мен 8 экипаж мүшесінің барлығы қаза тапты. Оқиға жергілікті уақыт бойынша сағат 16:00-ден кейін (UTC+4:30) Phoenix Aviation компаниясымен орындалған Kam Air Boeing 737-200 ұшағы Кабулға қонған кезде жоғалып кеткен кезде болды. Оқиға кезінде аймақта қатты қарлы боран байқалды. Бұл апат – Ауғанстан тарихындағы ең ауыр әуе апаты болып есептеледі.
Kam Air Flight 904 was a scheduled passenger domestic flight from Herat Airfield in Herat to Kabul International Airport in Afghanistan's capital Kabul. On 3 February 2005 the aircraft crashed in mountainous terrain killing all 97 passengers and 8 crew on board. The incident took place shortly after 4:00 p. m. local time (UTC+4:30) when the Kam Air Boeing 737 200 operated by Phoenix Aviation went missing on approach to Kabul. At the time of the incident a heavy snowstorm was observed in the area. The crash is the deadliest air disaster in the history of Afghanistan.
Апат
Ұшақ 5 жылдағы ең қатты қарлы дауыл кезінде байланыс үзілді. Байланыс үзілуінің және одан кейінгі апаттың себебі әлі белгісіз. Талибан басшысы Мулла Дадулла оның партизандық күштері ұшақты құлатпағанын мәлімдеп, апатқа байланысты қайғысын білдірді. Кабул айманындағы әуе трафигін Халықаралық қауіпсіздікке көмектесу күштері (ISAF) қамтамасыз етті. Апат болған кезде Ауғанстанда ірі ұшақ апатына жауап беру үшін үкіметтік агенттіктер арасында белгілі бір жоспар болған жоқ. Алғашқыда, Көлік министрлігі тергеуді ғана емес, сондай-ақ адам денелерін анықтау және қайта табу, сонымен қатар ұшақ қиындыларын іздеуге жауапты болуы ұсынылды. Бірақ Көлік министрлігінің кішкентай көлемі мен ресурстардың жетіспеуі салдарынан бұл идея сәтсіз аяқталды. Сондықтан, бұл міндеттер Қорғаныс министрлігі мен Денсаулық сақтау министрлігіне (адам денелері), Ішкі істер министрлігіне (ұшақ қиындыларын іздеу) және Көлік министрлігіне (апатты тергеу) бөлінді.
The aircraft lost communication during the worst winter snowstorm for 5 years. The cause of the loss of communication and the subsequent crash is unknown. Taliban leader Mullah Dadullah stated that his guerrilla fighters had not shot down the plane and expressed sadness at the crash. Air traffic control for the Kabul area was provided by the International Security Assistance Force (ISAF). At the time of the accident, there was no established intra governmental agency plan in Afghanistan to deal with a major aircraft crash. Initially, it was proposed that the Ministry of Transportation be responsible for not only the investigation but also human remains identification and recovery and wreckage recovery. When the logic of this concept fell apart because of the small size of the MOT and its almost total lack of resources, these duties were divided among the Ministry of Defense and Ministry of Health (human remains), the Ministry of the Interior (wreckage recovery), and the MOT (the actual accident investigation).
Қайтару операциясы және тергеу
Авариялық-құтқару операциясы қатыгез ауа райы жағдайында ISAF және Ауған Ұлттық Армиясы (ANA) тарапынан басталды, ал екі голландтық Apache тікұшағы UTC бойынша сағат 9:30 шамасында ұшақтың құйрығын байқады. ISAF тікұшақтар арқылы көптеген сәтсіз құтқару әрекеттерін жасады. Бұл әрекеттер сәтсіз аяқталғаннан кейін, Ауғанстан Қорғаныс министрлігі ANA-ның Орталық корпусына, тірі деп есептелген құрбандарды құтқару үшін команда құруды бұйырды. Ауған Ұлттық Армиясының коммандосы жаяу әрекет етті, бірақ қарлы боранға байланысты кері шегінуге мәжбүр болды. Апаттан кейін төртінші күні ISAF құтқару тобы апат орнына жетіп, барлық жолаушылар мен экипаж мерт болғанын растады. Апат орны Ауғанстан астанасы Кабулдың шығысына қарай 32 шақырым жердегі Шапери тауының шыңында, 3353 метр биіктікте орналасқан. Тікұшақ экипажы ұшақтың сенсорлары арқылы апат орнын растап, өздерінің жаңалығын хабарлады. Апат орны Шери Гар деп аталатын биік тау жотасында болды. Жотаның бір жағы тік жар, екінші жағы тік беткейлі, терең қарлы аймақтармен жабылған және күшті жел соғып тұрды немесе мұздай тұманға оранған. Қар жергілікті жолдарды жасырып, жақын ауылдардан көліктердің өтуіне мүмкіндік болмады, ISAF және ANA патрульдерінің шаңырауға жол табуға бірнеше әрекеттері сәтсіз аяқталды. Қысқы ауа райы 7 ақпанға дейін жаңа мүмкіндік бермеді, сол кезде ашық ауа райы ISAF-тың испандық Cougar тікұшағына словениялық тау құтқарушыларының 5 адамнан тұратын тобын жотаның шыңына түсіруге мүмкіндік берді. Белдіктерге дейін қарға батып, мүмкін болатын мина қаупін ескере отырып, команда апат орнына жетті. Команда адам денелерін таба алмаса да, тау жотасы бойына шашыраған қираған бөлшектер мен қатал ауа райынан кейін апаттан аман қалғандардың болуы екіталай болды. Ұшақтағы 105 жолаушы мен экипаждың барлығы қаза тапқан, ал ұшақ толығымен қираған. Ұшу деректерін жазу құрылғысы ұзақ және өте қиын іздеуден кейін табылып, АҚШ Ұлттық көлік қауіпсіздігі кеңесіне (NTSB) талдау үшін берілді. Құрылғыда ұшудан алынған жарамды деректер жоқ еді. Ұшу кезінде экипаж әрекеттерін анықтауға мүмкіндік беретін пилот кабинасының дыбыс жазғышы табылған жоқ. Апат орны көлденең жағынан тығыз болғанымен, тік емес еді. Ұшақ таудың шыңына жақын, шығысқа қарай бағытталған жотаға соқтығысты, шыңынан шамамен 15 метр төмен. Ұшудың соңғы бағыты жоғары қарай бағытталған болуы мүмкін, өйткені қанат қорабының алдыңғы бөлігі фрагменттер түрінде шыңнан асып, төмендегі аңғарға құлап түсті. Бес рет жер телімін аралау кезінде апаттың қалдықтарын құжаттау қиын болды, өйткені көптеген бөліктер бірнеше метр қар астында көміліп, қолжетімсіз болды, минасыз аймақтан тыс және қолжетімсіз болды, немесе жартастан төмен және тауға өрмелеу дағдысы жоқ барлық адамдар үшін қолжетімсіз болды. Ең көрнекті және танылатын бөлшектер тік стабилизатор және артқы фюзеляждың кішкентай бөлігі болды. Көрінетін апаттан қалған қалдықтардың көпшілігі 1980 жылдары Кабул аңғарында совет әскерлерінің қозғалысын бақылау үшін муджахедтер қолданған екі үйілген тас, шатырсыз бақылау бекеттерінің арасында орналасқан. 61 метрлік шеңберде, көп қарды тазалаудан кейін, тергеушілер екі қозғалтқыштың бөліктерін, екі қанатты, сол жақ негізгі қону шассин, көптеген артқы кемелік компоненттерді, көлденең стабилизаторы, адам денелерін, жеке заттарды және көптеген басқа да қалдықтарды анықтады. Кейбір материалдар, мысалы құтқару сырғанағы және оң жақ қозғалтқыштың кейбір бөліктері, минасыз аймақтың сыртында орналасқан. Бұл заттар бинокльмен және цифрлық камераның зум функцияларымен құжатталды. Тергеу тобы өте қиын ауа райымен, қиын жермен және мина қаупімен бетпе-бет келді. Орыннан алынған дәлелдер апаттың нақты себебін анықтау үшін жеткіліксіз болды, бірақ орын экипаждың олар болған жақындау кезеңінің ең төменгі биіктігінен төмен түскенін көрсетеді. Пилот кабинасының дыбыс жазғышы, аман қалғандар, куәгерлер немесе жарамды ұшу деректерін жазу болмағандықтан тергеу тоқтап қалды. 2006 жылы Ауғанстанның Көлік министрлігінің Азаматтық авиация басқармасы соңғы есебін жариялады, онда ұшақ идеалды бағыттан төмен жерге ұшқан, бұл, мүмкін, пилоттың қателігінен болған.
A rescue operation was launched under atrocious weather conditions by the ISAF and Afghan National Army (ANA), and two Dutch Apache helicopters sighted the tail of the plane at around 9:30 a. m. UTC. The ISAF made numerous unsuccessful rescue attempts by helicopters. When those attempts failed the Afghan Ministry of Defense ordered the ANA's Central Corps to assemble a team to attempt a rescue of victims presumed to be alive. The Afghan National Army Commando responded on foot but were forced to leave due to a snowstorm. On the fourth day after the crash, an ISAF rescue team was able to reach the crash site and confirmed that all passengers and crew were dead. The crash site was at an altitude of 11,000 feet (3353 m) on the peak of the Chaperi Mountain, 20 mile (32 km) east of the Afghan capital of Kabul. The helicopter crew confirmed the wreckage site with the aircraft sensors and reported back their find. The crash site was on a high mountain ridge called Cheri Ghar at some The ridge was a daunting place; sheer on one side, steeply sloping on the other with deep snowfields, and swept by high winds or covered in freezing fog. The snow hid any local tracks or paths and the approach roads from nearby villages were impassable to vehicles, despite several attempts by ISAF and ANA patrols to find a way to the summit. The winter weather did not give another opportunity until 7 February when a window of clear weather allowed an ISAF Spanish Cougar helicopter to set down a 5 man team of Slovenian mountain rescue troops onto the ridge summit. Pushing on through the waist deep snow and conscious of the possible mine threat, the team reached the site. Although the team found no human remains, the badly broken up debris scattered along the ridgeline and the extreme conditions made it very unlikely that anyone had survived the crash. It was discovered that all 105 passengers and crew on board were killed, and the plane was completely destroyed. The flight data recorder was found after an extensive and extremely difficult search and turned over to US National Transportation Safety Board analysis. The recorder did not contain any valid data from the flight. The cockpit voice recorder, which would provide crucial information about the actions of the flight crew during the approach, was never located. The accident site itself was compact horizontally, but not vertically. The aircraft struck a ridge line on an easterly heading near the crest of the mountain about 50 feet (15 m) down from the top. The final flight path probably had some amount of upward vector to it, because the fuselage forward of the wing box was propelled, in fragments, over the crest and fell over the cliff side into the valley below. The actual wreckage documentation during five site visits was difficult because most of the parts were either buried under several feet of snow and inaccessible, outside the mine free cordon and inaccessible, or down the cliff side and, therefore, also inaccessible to all without mountain climbing training. The most prominent and recognizable piece of wreckage present was the vertical stabilizer and a small portion of the rear fuselage. Most of the visible wreckage was located between two stacked stone, roofless structures that were observation posts used by Mujahadeen fighters to monitor Soviet troop movements in the Kabul valley during the 1980s. Within a 200 feet (61 m) circle, after a lot of arduous snow removal, investigators identified portions of both engines, both wings, the left main landing gear assembly, many aft galley components, the horizontal stabilizer, human remains and personal effects, and much miscellaneous debris. Some material, such as an escape slide and some right engine components, were located outside the landmine free area. These items were documented with binoculars and digital camera zoom features. The investigative team faced very challenging weather conditions, difficult terrain, and potential landmine hazards. The evidence recovered from the site was insufficient to determine a definite cause for the crash, but the location suggested that the crew had descended below the minimum descent altitude for the phase of the approach that they were in. Without the cockpit voice recorder, survivors, witnesses, or a valid flight data recording, the investigation stalled. In 2006, the Civil Aviation Operation of the Ministry of Transport of Afghanistan released their final report concluding that the plane flew into terrain below the ideal approach path, most likely as a result of pilot error.
Шығындар
Ұшақта барлығы 105 адам болды, оның 97-сі жолаушы, ал 8-і экипаж мүшесі. Кем дегенде 25-і шетел азаматы болды: 9 түрік, 6 америкалық, 4 ресейлік, 3 итальяндық, 1 голландиялық және 1 ирандық, сондай-ақ Канада мен Ресейдің қос азаматтығын иеленген бірінші офицер. Хабарламаларға сәйкес, ресейліктер экипаж мүшелері, түрік азаматтары Түркиядағы компанияларда жұмыс істеген, ал итальяндықтардың арасында Біріккен Ұлттар Ұйымы үшін жұмыс істейтін архитектор Андреа Полластри, тағы бір итальяндық азамат және әскери-теңіз капитаны болды. Ұшақтағы алты американдықтың үшеуі Массачусетс штатының Кембридж қаласында орналасқан «Менеджмент Сайнс фор Хелс» (MSH) атты үкіметтік емес ұйымда жұмыс істейтін әйелдер еді, ал біреуі – батыс бассейндеріндегі даму жобасының жетекшісі, голландиялық су ресурстарын басқару инженері болды. Ұшу экипажында бас ұшқыш Василий Симонов (50), бірінші офицер Лури Зотов (46), кабина экипажы мүшелері Ксения Силихова (20), Екатерина Пигасова (24), Виктор Новослоугин (36), Алиона Коритчи (27) және кабина экипажының оқушылары Хасейна Сарвари (19, Әбдул Риамның қызы) мен Обаидулла (21, Әбдул Вакилдің ұлы) болды.
Of the 105 people on board, 97 were passengers and eight were crew. At least 25 were foreign nationals: 9 Turkish, 6 Americans, 4 Russians, 3 Italians, 1 Dutch, and 1 Iranian, as well as the first officer, who held dual citizenship in Canada and Russia. According to reports, the Russians were crew members, the Turkish were civilians working for Turkey based firms, and the Italians included an architect working for the United Nations, Andrea Pollastri, as well as another Italian civilian and a navy captain. Three of the six Americans on board were women working for the Cambridge, Massachusetts based NGO Management Sciences for Health (MSH), and one was a Dutch water resources engineer, team leader for a development project in the western basins. The crew on the flight consisted of pilot in command Vasily Simonov (50), first officer louri Zotov (46), cabin crew members Ksenia Silikhova (20), Ekaterina Pigasova (24), Victor Novoslougine (36), Aliona Coritchi (27), and cabin crew trainees identified as Haseena Sarwari D/O Abdul Rhiam (19) and Obaidullah S/O Abdul Wakil (21).
Кам Эйр
Kam Air – 2003 жылы құрылған жеке әуе компаниясы. Ол ішкі және халықаралық бағыттарда жалға алынған Boeing және Antonov ұшақтарынан тұратын флотты пайдаланады. 904 рейсі кезінде құлаған ұшақ – EX 037 тіркеу нөмірімен тіркелген Boeing 737-200 ұшағы. Бұл ұшақ бастапқыда 1980 жылы Nordair компаниясына C-GNDR тіркеу нөмірімен жеткізілген. Kam Air компаниясы оны жалға алған, ал Біріккен Араб Әмірліктерінің Шаржа қаласында орналасқан Phoenix Aviation компаниясы оны басқарған.
Kam Air is a private airline established in 2003 operating a fleet of leased Boeing and Antonov aircraft on both domestic and international routes. The plane that crashed during flight 904 was a Boeing 737 200 registered EX 037, which was originally delivered to Nordair as C GNDR in 1980. It had been leased by Kam Air and operated by Phoenix Aviation, a firm based at Sharjah, United Arab Emirates.